Кіріспе

Италиялық заңгер Эмилио Бетти (Камерино, 20 тамыз 1890 – Каморчано-ди-Камерино, 11 тамыз 1968) – итальяндық заңгер, рим құқығының ғалымы, философ және теолог. Ол түсіндіруге деген кең қызығушылығымен байланысты герменевтикаға қосқан үлесімен ең жақсы танымал. Заң теориясы бойынша Бетти интерпретивизмге жақын тұрады. Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуынан бастап 1920-ші жылдардың басына дейін фашизмді интеллектуалдық тұрғыдан қолдауы салдарынан 1944 жылы Камеринода тұтқындалды. Ұлттық азаттық комитетінің шешімімен Бетти шамамен бір ай түрмеде отырды. 1945 жылдың тамызында Бетти сотқа өткізіліп, барлық айыптаулардан босатылды. Дегенмен, оның саяси таңдауы оның еңбегінің құндылығы мен маңыздылығын кемсіткен жоқ. Басқа көптеген істермен қатар, Бетти 1942 жылғы итальяндық азаматтық кодексін әзірлеу комиссиясының мүшесі болды. Бетти герменевтика саласындағы еңбектерімен танымал. Ол Ханс Георг Гадамердің герменевтикалық көзқарастарына қарсы шығып, интерпретаторлар автордың ниеттерін қайта құруға тырысуы керек деп сақты. Оның еңбегі авторлық ниеттің ағылшын тіліндегі негізгі өкілі Е.Д. Хирштің жұмысына әсер етті. Алайда, оның герменевтикалық еңбектерінің аудармаларының жетіспеуі оның ағылшын тіліндегі ықпалын шектеді.

Негізгі жұмыстар

Бетти өнімді жазушы еді. Бұл оның еңбектерінің шағын бөлігі ғана:

Sulla opposizione dell'exceptio sull'actio e sulla concorrenza tra loro (1913). La vendicatio romana primitiva e il suo svolgimento storico nel diritto privato e nel processo (1915). L'antitesi storica tra iudicare (pronuntiatio) e damnare (condemnatio) nello svolgimento del processo romano (1915). Римдік азаматтық процесіндегі талап мөлшерінің бағалауы: I Павия (1915), III (Камерино, 1919). Прокулиан және Сабиниан заңгерлеріндегі contahere категориясының догматикалық құндылығы (1916). Сулланың қайта орналасуы және оның нәтижесі (Римдегі республикалық конституция дағдарысын зерттеуге үлес) (1916). Римдік міндеттеменің құрылымы және оның пайда болу мәселесі (1919). Іс-қимыл тұрғысынан құрылған міндеттеме ұғымы (1920). Рим құқығындағы сот шешімінің субъективті шектеулері туралы шарт (1922). Классикалық римдік құқық пен Юстиниан құқығының дәстүрі (1924–25). Практикалық жағдайлар бойынша римдік жаттығулар: I, заңдық мәміленің аномалиясы (1930). Рим құқығы: жалпы бөлім (1935). Заңдық мәміленің жалпы теориясы (1943). Міндеттемелердің жалпы теориясы (1953–1955). Түсіндірудің жалпы теориясы (1955–1960). Рим құқығындағы міндеттемелер теориясы (1956). Түсіндірудің жалпы теориясы (1955–1960). Түсіндірудің жалпы теориясының қазіргі заманғы маңыздылығы (1967).

Анықтамалар және қосымша оқу

Циочетти, Марио (1998). Эмилио Бетти, Giureconsulto e umanista. Белфорте-дель-Кьенти. Пресслер, Чарльз және Дасильва Фабио (1996). Социология және түсіндіру: Веберден Хабемасқа дейін. Нью-Йорк штатының университеті баспасы.