Лајковац, Сербия: халық саны, географиясы және тарихы. Рим дәуірінен қалған археологиялық орындар мен мұражайлар туралы ақпарат. Жабучже, Скобаль және т.б. ауылдары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лайковац – Сербияның батысындағы Колубара округінде орналасқан қала және муниципалитет. 2011 жылғы мәлімет бойынша, қаланың халқы 3 249 адамды, ал муниципалитетте 15 475 адам тұрады. Ол Колубара өзенінің аңғарында және Ибар тас жолының жанында жатыр.
Lajkovac is a town and municipality located in the Kolubara District of western Serbia. As of 2011, it has population of 3,249 inhabitants, while the municipality has 15,475 inhabitants. It is located in the valley of river Kolubara and near the Ibar highway.
Тарих
Жабуче, Скобаль, Непричава және Боговаджа ауылдарының төңірегінде рим дәуірінен қалған іздер бар. Челиеде рим дәуірінен бастау алатын, жақсы сақталған рим вилласы және оның маңындағы ірі мүлік орналасқан Анин археологиялық орны бар. Анин Лжиг өзенінің Колубараға құятын жерге жақын орналасқан. Сонымен қатар, серб ортағасырлық кезеңінен, Бірінші серб көтерілісінен, Екінші серб көтерілісінен және екі дүниежүзілік соғыстан, әсіресе Бірінші дүниежүзілік соғыстан қалған артефакттар мен ескерткіштер де бар, себебі осы аймақта 1914 жылдың қараша-желтоқсан айларында Аустро-Венгрия армиясына қарсы Колубара шайқасы болған. 2011 жылғы халық санауы бойынша Лайковац муниципалитетінде 15 475 адам тұрады.
In the surrounding villages of Jabučje, Skobalj, Nepričava and Bogovađa there are remains from the Roman period. At Ćelije there is an archaeological locality Lokalitet Anine, also from the Roman times, with the well preserved Roman villa and a major estate around it. Anine is located from the confluence of the Ljig river into the Kolubara. There are also artifacts and monuments from the Serbian medieval period, First Serbian Uprising, Second Serbian Uprising and both World Wars, especially World War I as the major Battle of Kolubara against the invading Austro Hungarian army was fought in the area in November December 1914. According to the 2011 census results, the municipality of Lajkovac has 15,475 inhabitants.
Темір жолдың маңызы
Лайковацтан өтетін алғашқы темір жол желісі 760 миллиметрлік (босниялық өлшемі) Обреновацтан Вальевоға дейінгі желі болды, ол 1908 жылдың 14 қыркүйегінде пайдалануға берілді. Екі жылдан кейін Лайковац Младеновацқа тағы бір желіге ие болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталар алдында Сербия үкіметі Чачакқа дейінгі желі құрылысын бастады, бірақ соғыс операцияларының бастапқы кезеңі құрылысты тоқтатты. 1914 жылы екі монархияның әскері қаланы басып алып, инфрақұрылымның көп бөлігін қиратты, бірақ көп ұзамай сол күштер Чачакқа желі құрылысын жалғастырды. 1921 жылы соғыс аяқталғаннан кейін Чачак желісі аяқталды, ол Лайковацты Сараевомен және Адриатика теңізінің Дубровник және Герцег-Нови порттарымен байланыстырды. 1928 жылы Обреновац желісі Белградқа дейін созылды, бұл қаланы маңызды темір жол торабына айналдырды. Темір жолдың маңындағы жерлер тез урбанизацияланып, көбінесе кафаналарға айналды. 1930 жылдардың соңында Лайковацта 11 кафана болды, себебі адамдар Лайковацта тоқтау жасауы керек болды, өйткені ол төрт жақтан (Белград, Аранджеловац, Младеновац, Сараево) келетін жолдардың қиылыс нүктесі еді. Ерекше танымал болған "Железничка ресторация" ("Теміржол мейрамханасы") 2018 жылдың наурызынан бері жұмыс істеп келеді. Саясаткер Мехмед Спахо және математик Мика Петрович Алас жиі келіп тұратын қонақтардың арасында болды. Қала темір жол торабы ретінде үлкен өркендеуге ие болды және бұл кезең бүгінде Лайковацтың "Алтын ғасыры" деп есептеледі. Қаланың ішінде 41 темір жол болды, және әр 10 минут сайын бір пойыз келді. Бір кезде 1500 теміржолшы жұмыс істеді. 1960 жылдары Югославия темір жолдарының тар жол желісінің құлдырауы 1970 жылдары барлық тар жол желілерін тоқтату туралы шешім қабылдануына әкелді. Сонымен қатар, Белград-Бар стандартты кеңдікті желісі Лайковац арқылы өтті. Қаланың ішіндегі тар жол инфрақұрылымының көп бөлігі бүгінге дейін сақталған, мысалы, су мұнарасы (халық арасында "Бузометр" деп аталады), айналмалы платформа, локомотивтер депосы және көптеген вагондар сақталатын ғимараттар. Су мұнарасынан басқа барлық инфрақұрылым стандартты кеңдіктегі локомотивтерге қызмет етеді. Бұл нысандарды теміржол мұражайына айналдыру жоспарлануда.
The first railway line to pass through Lajkovac was a 760 millimeter (Bosnian gauge) line from Obrenovac to Valjevo which became operational on 14 September 1908. Two years later, Lajkovac got another line to Mladenovac. Just before the outbreak of World War I, the Serbian government started construction of line to Čačak, but the early war operations halted the development. In 1914, Dual Monarchy army stormed the city and destroyed much of the infrastructure; shortly afterwards, however the same force continued construction of a line to Čačak. After the end of the war in 1921, Čačak line was completed, connecting Lajkovac with Sarajevo and the Adriatic seaports of Dubrovnik and Herceg Novi. In 1928, the Obrenovac line was extended to Belgrade, which promoted the town into a railway hub of major importance. The lots around the railway were quickly urbanized and mostly turned into the kafanas. In the late 1930s there were 11 kafanas in Lajkovac, as people had to make connections in Lajkovac since it was a crossroad from all four sides (Belgrade, Aranđelovac, Mladenovac, Sarajevo). Especially popular was the Železnička restoracija ("Railway restaurant"), which is still operation as of March 2018. Among notable frequent guests were politician Mehmed Spaho and mathematician Mika Petrović Alas. The town prospered greatly becoming a major railway crossroads and this period is today considered as the Lajkovac's "Golden Age". There were 41 railway tracks in town itself, with one train arriving every 10 minutes. At one point, there were 1,500 railwaymen working on a railroad. The decline of the Yugoslav Railways narrow gauge network in 1960s led to a decision that all narrow gauge lines should cease operation during the 1970s. At the same time, the Belgrade Bar standard gauge line passed through Lajkovac. Much of the narrow gauge infrastructure remains in the town today, such as a water tower (nicknamed Buzometar), turntable, roundhouse and many rolling stock sheds. All that infrastructure except for the water tower still serves standard gauge locomotive stock. There are plans to convert these facilities into a railway museum.
Қызықты деректер
Дәстүрлі ән «Ide Mile Lajkovačkom prugom» (Майл Лайковац теміржолымен қадам басады) қала туралы айтады; ол серб халық музыкасының маңызды бөлігі болып табылады, және Тозовац, Лепа Лукич, Шабан Шаулич, Браћа Бајић сияқты көптеген әншілер оның әртүрлі нұсқаларын жазған.
The traditional song Ide Mile Lajkovačkom prugom (Mile walks down the Lajkovac railway) is about the town; it is a staple of Serbian folk repertoire, with versions recorded by Tozovac, Lepa Lukić, Šaban Šaulić, Braća Bajić and many others.