Кіріспе
Луиза Алон Томпсон Паттерсон (1901 жылдың 9 қыркүйегі - 1999 жылдың 27 тамызы) – көрнекті американдық қоғамдық белсенді және жоғары оқу орнының профессоры. Паттерсонның Батыс жағалауындағы оқшаулану мен қуғын-сүргінге ұшыраған алғашқы тәжірибелері оның келешектегі белсенділігіне терең ықпал етті. Ол нәсілшілдік пен кемсітушіліктің жеке адамдар мен қоғамдарға қалай әсер ететінін түсінді және өмірін осы қанаушылық жүйелерге қарсы күреске арнады. Оның Гарлем Ренессансына қатысуы, афроамерикалық қоғамдастықтардың рухани және мәдени жаңару кезеңі, оған әлеуметтік әділеттілікке ұмтылған басқа суретшілер мен белсенділермен байланысуға мүмкіндік берді. Азаматтық құқықтар қозғалысына қосқан маңызды үлесімен қатар, Томпсон Паттерсон Калифорния университетінің Беркли қаласындағы қара нәсілді әйелдердің алғашқыларының бірі ретінде танылды.
Louise Alone Thompson Patterson (September 9, 1901 – August 27, 1999) was a prominent American social activist and college professor. Patterson's early experiences of isolation and persecution on the West Coast had a profound impact on her later activism. She recognized the ways in which racism and discrimination affected individuals and communities and dedicated her life to challenging these systems of oppression. Her involvement in the Harlem Renaissance, a period of intellectual and cultural awakening in African American communities, allowed her to connect with other artists and activists who were similarly committed to social justice. In addition to her notable contributions to civil rights activism, Thompson Patterson was also recognized as one of the pioneering Black women to be admitted to the University of California at Berkeley.
Шолу
1930 және 1940 жылдары Паттерсон еңбек қозғалысында маңызды рөл атқарды, жұмысшылардың құқықтарын қорғады және ереуілдер ұйымдастырды. Пол Робсонмен бірге ол қара жұмысшылардың құқықтары үшін күресті және еңбек қозғалысының өзіндегі нәсілшілдік пен кемсітушілікке қарсы тұрды. Оның еңбегі келер ұрпақтарға жол ашты. 1950 жылдары Паттерсон қара нәсілді феминистік қозғалысқа қатысты, әділет үшін күресте нәсіл, гендер және әлеуметтік теңсіздіктің өзара байланысын таныды. Ол әйелдердің, әсіресе қара нәсілді әйелдердің құқықтарын қорғады және азаматтық құқықтар мен феминистік қозғалыстарда олардың маргинализацияға және қысымға ұшырауының себептерін анықтауға тырысты. 1970 жылдары Паттерсон саяси тұтқындарды, әсіресе Анжела Дэвисті босатуға белсенді түрде атсалысты. Ол олардың жағдайын жария ету және оларды түрмеге қамауға себеп болған әділетсіз жүйелерге қарсы күресу үшін талмай жұмыс істеді. Саяси тұтқындар үшін жасаған еңбегі оның әділдікке және барлық адамның азаттығына деген адалдығын көрсетті. 1980 және 1990 жылдары Паттерсон прогрессивті белсенді және қоғамдық зиялы ретінде жұмысын жалғастырды, өз платформасын әлеуметтік әділдік мақсатында қолданды. Оның әділдік пен азаттық үшін күреске берілгендігі жақсы әлем үшін күресіп жатқандардың барлығына шабыт береді.
Алғашқы жылдар
Луиза Томпсон Паттерсон 1901 жылдың 9 қыркүйегінде Чикаго, Иллинойс штатында дүниеге келді. Ол Нью-Йорк қаласындағы Харлемде өсті, онда әкесі баптист пасторы, ал анасы мектеп мұғалімі болды. Паттерсон алты баланың бірі еді және оның отбасы афроамерикандық орта тапқа жатты. Он бес жасында ол Окленд орта мектебін бітірді. Мектепті бітіргеннен кейін, ол UC Берклиге қабылданды, ол колледж оқу бағдарламасын аяқтаған және мектеп ұсынған барлық жоғары мектеп түлектеріне ашық еді. Ол анасымен бірге кампусқа жақын, Банкрофт-Вейде тұрды, онда оның әлеуметтік өмірі қалыптасты. Паттерсон коммерциялық колледжде экономика мамандығын және испан тілін қосымша пән ретінде оқыды. Жоғары курста оқығанда, ол көрнекті афроамерикандық зиялы В. Э. Б. Дюбуаның «Америка Құрама Штаттарындағы афроамерикандықтардың экономикалық жағдайы» тақырыбындағы лекциясын тыңдады, оның сөздері мен беделі оған үлкен әсер етті. Дюбуа оның білім беру тарихы сабағында есімдерін атамағанмен және Daily Cal мен Berkeley Daily Gazette оның кампустағы сөйлегені туралы хабарламаған болатын, Паттерсон Дюбуаға хат жазып, сол кездегі ең беделді афроамерикандық журнал – The Crisis-те жұмыс сұрады. 1923 жылы UC Берклиді бітіргеннен кейін Паттерсон 1925 жылдан 1927 жылға дейін Пайн-Блаффтағы Арканзас штатының колледжінде сабақ берді. Кейін ол жиырма екі жасында Вирджиниядағы тарихи афроамерикандық колледж (HBCU) – Хэмптон институтында жұмыс істеді, онда ол 1927 жылғы қазан айында ақ нәсілді әкімшілердің қатыгез саясатына қарсы наразылық білдірген студенттерге қолдау көрсетті. Осы саясаттың бірі – жексенбі күндері ақ нәсілді қонақтарды көңілді ету үшін соғысқа дейінгі плантациялық әндерді орындау болды. Алайда, студенттердің іс-қимылын қолдағандықтан ол 1928 жылы институттан шығарылды. Жұмыстан босатылғаннан кейін Паттерсон Гарлемге (Нью-Йорк) көшіп, өркендеп жатқан суретшілер қауымына қосылды. Бастапқыда ол әлеуметтік жұмыста мансап жасады, бірақ ақырында сол кездегі әдеби қозғалыстың маңызды тұлғасына айналды, өйткені ол The New School for Social Research-ке қатысу үшін Urban League-ден стипендия алды, онда ол Харлем Ренессансымен байланысты көрнекті әдеби тұлғалармен, мысалы Зора Нил Херстон, Алта және Аарон Дуглас, және Лэнгстон Хьюзбен тығыз ынтымақтастықта жұмыс істеді.
Ұлтаралық белсенділік
Паттерсон 1930 жылдары солшыл саясат пен қоғамдық белсенділікке қатысты. Ол АҚШ Коммунистік партиясына қосылып, партияның ұйымдастырушысы болып жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол Ұлттық негрлік конгресс және Азаматтық құқықтар конгресімен бірге азаматтық құқықтар, жұмысшылардың құқықтары және басқа да әлеуметтік әділдік мәселелері үшін күресті. Паттерсон расизмді, империализмді және капитализмді өткір сынға алды, сондай-ақ социализм – нағыз теңдік пен әділдікке жетудің жалғыз жолы деп сенді. Әртүрлі наразылықтарды ұйымдастырып, Харлемде танымал салон ашқанмен, Томпсон Паттерсонның ең белгілі байланысы – автор Лэнгстон Хьюзбенгі тығыз достастығы болды. Екеуі де Кеңес үкіметі жүйесіне қызығушылық танытты, ал Томпсон 1932 жылы Харлемде Кеңес Одағының достастарының бөлімін құрды. 1932 жылы Халықаралық еңбек қорғау және Азаматтық құқықтар конгресінде Джим Кроу заңдарына және құлдыққа қарсы заңнама бойынша жұмыс істегеннен кейін Томпсон алғаш рет коммунизммен танысты. Ол АҚШ Коммунистік партиясы тарапынан Гарлемнен жиырма екі жазушы, зиялы және суретшіні біріктіріп, кеңестік киностудия үшін АҚШ-тағы кемсітушілік туралы фильм түсіру үшін ұйымдастырушы болып тағайындалды, ол "Қара және ақ" деп аталады. Гарлем Ренессансының көрнекті тұлғалары, соның ішінде Дороти Уэст және Лэнгстон Хьюз сияқты авторлар осы топқа кірді. Фильм жобасының мақсаты – афроамерикандықтардың АҚШ-та кездесетін дискриминациясы мен қысымын көрсету және осы мәселелерді шешу үшін коммунистік партияны жарнамалау болды. Алайда, қаржы жетіспеушілігі мен АҚШ бизнес қауымдарының Кеңес Одағымен дипломатиялық қарым-қатынасты үзуге бағытталған қысымы салдарынан жоба іске аспады. Томпсон мен Хьюз АҚШ-қа оралғаннан кейін Гарлемде "Чемодан театрын" құрды, мақсаты – өнерде афроамерикандықтар туралы стереотиптермен күресу болды. Театр Хьюз және басқа да афроамерикандық жазушылардың пьесаларын қойып, актер құрамында тек қара нәсілді актерлер болды. 1932 жылы Томпсон афроамерикандық актерлер тобын басқарып, Кеңес Одағына сапар жасады. Фильм жобасының сәтсіз аяқталуына қарамастан, Томпсонның Кеңес Одағымен байланысы және АҚШ Коммунистік партиясын қолдауы оған АҚШ БАҚ-ында "Мадам Москва" деген лақап атты алып келді.
Ішкі белсенділік
Беркли университетінде оқуын аяқтаған соң, Паттерсон Вирджиния штатындағы Хэмптон институтында мұғалім болды. Ол мектепте оқыған кезінде, мектептің ақ нәсілді басшыларының әкешіл саясатына қарсы студенттік көтеріліске жетекшілік етті. Хэмптон институтының афроамерикалық студенттері әр жексенбі күні түстен кейін ақ нәсілді қонақтарға ескі плантациялық әндер орындап, наразылық білдірді, нәтижесінде Паттерсон мектептен қуылды. Кейін ол Нью-Йорк қаласына көшіп, Гарлем эпохасына және Urban Institute стипендиясының көмегімен әлеуметтік жұмысқа белсенді түрде қатысты. Азаматтық құқықтар конгресі мен Халықаралық еңбек қорғау ұйымындағы қызметімен қатар, Паттерсон Алабама штатында әйел зорлағаны үшін жала жапқан тоғыз афроамерикалық жігіт – Скотсборо жігіттерінің ісі бойынша сотқа наразылық акцияларын ұйымдастырды. Бұл іс көпшілікке жария болған сот процесіне әкелді, нәтижесінде тоғыз жігіттің сегізі өлім жазасына кесілді. Сонымен қатар, ол 1951-1952 жылдары Ширли Грэм Дюбуа және Шарлотта Басс сияқты афроамерикалық әйелдер басқарған радикалдық азаматтық құқықтар ұйымы – Sojourners for Truth and Justice құруға зор үлес қосты. Олар қара нәсілді әйелдерді әйелдер мен афроамерикалықтарға қарсы тұратын елде әлеуметтік өзгерістерге қол жеткізуге көмектесетін құрал деп қарады. Томпсонның саяси қызметі әдеби сынға да қатысты. Оның "Жарқын таңға қарай" атты мақаласында Бронкстағы құл саудасындағы қара нәсілді үй шаруашылық қызметкерлерінің қанаушылығы туралы жазылған. Томпсон нәсіл, гендер және әлеуметтік топтың қиылысуының қара нәсілді әйелдерді үш есе қанауға алып келгенін атап көрсетті, бұл термин бұрын басылымда ашық қолданылмаған және қара феминизмінің тарихындағы маңызды кезең болды.
Неке және отбасы
Ол жазушы Уоллес Турменмен қысқа мерзімге үйленді. Томпсон 1928 жылдың тамызында Турманға тұрмысқа шықты, бірақ ол гомосексуал екеніне көз жеткізгеннен кейін алты айдан соң олардың некесі ажырасты. 1940 жылы Томпсон белгілі қара коммунист заңгер Уильям Л. Паттерсонға үйленді. Олар көптеген азаматтық құқықтар науқанында бірлесіп жұмыс істеді, оның ішінде Скотсборо ісі, қарулы күштердегі нәсілдік бөліністі жою науқаны және полицияның зорлық-зомбылығына қарсы күрес болды. Олар екеуі де Маккарти кезеңінде ФБР-дің мақсатына айналып, саяси нанымдары үшін қуғынға ұшырады. Өкінішке орай, Вильям осы наразылықтарының нәтижесінде түрмеге қамалды. Барлық қиындықтарға қарамастан, олар Уильям 1980 жылы қайтыс болғанға дейін 40 жыл бойы бірге өмір сүрді. Олардың Мэри Луиза есімді қызы болды.
Кейінгі жылдар
Томпсон өмір бойы саяси белсенділік танытты, оның ішінде 1950 жылдары сенатор Джозеф Маккартидің коммунизмге қарсы саясатына қарсы наразылықтарға қатысты. Дегенмен, оның 1960 жылдардағы Азаматтық құқықтар қозғалысындағы ықпалы басқа белгілі тұлғалардың артында қалып қойды. Паттерсон 1999 жылдың 27 тамызында Нью-Йорк қаласында табиғи себептерден қайтыс болды, тоқсан сегіз жасқа толуға аздан кейін.
Мұра
2012 жылы Паттерсон «Калифорния журналында» жарияланды, бұл UC Беркли түлектеріне арналған басылым. Онда ол «алғашқы Батыс» дәуірінде афроамерикандық болған тәжірибесімен бөлісіп, АҚШ-тағы күнделікті өмір мен азаматтық құқықтар мәселелеріне түсінік берді, сондай-ақ Ресейдегі ұқсас мәселелерге тоқталды. Паттерсон заманындағы көптеген қара нәсілді әйелдердің әлеуметтік белсенділері қатарында ол қалыпты жағдайға қарсы шығып, болашақ азаматтық құқық қорғаушыларына жол ашты. Оның еңбегі бүгінгі күнге дейін белсенділерге шабыт сыйлайды. Ширли Грэм Дю Боис және Шарлотта Басспен бірге Томпсон 1951 жылы «Шындық пен Әділет үшін Саяхатшылар» радикалдық азаматтық құқықтар қозғалысын құруға белсенді түрде қатысты. Луиза Томпсон Паттерсон өмірін африкалық американдықтарға коммунизмді түсіндіруге және оның қоғамда теңдік орнатуға қабілеттілігін жақтауға арнады. Піонерлік қара нәсілді саяси белсенді ретінде ол радикалдық нанымдарымен расизмге қарсы күресті, азаматтық құқықтар қозғалысының болашақ белсенділеріне жол ашты.