Кіріспе

1925 жылы құрылған, Ұйқы вагондарының жүк тасушылары мен қызметшілерінің бауырластығы, көбінесе Ұйқы вагондарының жүк тасушылары (BSCP) деп аталатын, Америкалық Еңбек Федерациясынан (AFL) алғашқы жарғы алған афроамерикандықтар басқарған еңбек ұйымы болды. BSCP Канада, Мексика және АҚШ бойынша 18 000 жолаушы теміржол қызметкерін біріктірді. BSCP басшылары – оның ішінде негізін қалаушы және бірінші президенті А. Филипп Рэндольф, вице-президент және бас келіссөзші Милтон Вебстер, вице-президент және екінші президент К.Л. Деллумс – Азаматтық құқық қозғалысының жетекшілеріне айналды, әсіресе әділ жұмыспен қамту мәселесінде, және қозғалыс Оңтүстік АҚШ-тағы сегрегацияны жоюға бағытталғаннан кейін де маңызды рөл атқаруды жалғастырды. BSCP мүшелері, мысалы, Е.Д. Никсон, ұйымдастыру тәжірибесі, қауымдастар арасындағы үнемі қозғалысы және жергілікті билікке экономикалық тәуелсіздіктен босатылуының арқасында жергілікті сегрегацияға қарсы қозғалыстардың жетекшілерінің қатарында болды. 1960 жылдары теміржол көлігінің азаюына байланысты BSCP мүшелерінің саны төмендеді. 1978 жылы ол Теміржол және әуе компаниясы қызметкерлерінің бауырластығымен (BRAC) бірікті, қазір ол Халықаралық көлік және коммуникациялар одағы деп аталады. Олар уақытының шамамен он пайызын ақысыз "дайындық" және "терминалды" жұмыстарға – орнатуға және тазалауға жұмсады, сондай-ақ тамақ, тұру және формаға ақы төлеуге міндетті болды, бұл олардың жалақысының жартысына дейін жұмсалуы мүмкін. Егер жолаушылары сүлгі немесе су құмысы ұрласа, олар да айып төледі. Жүк тасушылар демалыс күндері бағасының жартысына билет ала алатын, бірақ Пуллман вагондарында емес. Кондуктордың міндеттерін жиі орындауға қарамастан, олар кондуктор болып көтерілуге құқылы болған жоқ, бұл жұмыс ақ нәсілділерге арналған. Компания 20 ғасырдың басында кәсіподақ жетекшілерін оқшаулап немесе жұмыстан шығару арқылы ұйымдастыруға жасалған барлық әрекеттерді тоқтатты. Сол кездегі көптеген ірі компаниялар сияқты, компания өз қызметкерлерін бақылау үшін тыңшыларды пайдаланды; кейбір жағдайларда компания агенттері кәсіподақ ұйымдастырушыларына шабуыл жасады. 1925 жылдың 25 тамызында 500 жүк тасушы Харлемде кездесіп, ұйымдастыруға тағы бір әрекет жасауға шешім қабылдады. Осы кездесуде олар Рэндольфты, Пуллман қызметкері болмағандықтан, жазалаудан қауіпсіз болғандықтан, жетекші етіп тағайындап, науқанды жасырын бастады. Одақ жұмыс жағдайларына наразылығын білдіретін ұранды қабылдады: "Күрес немесе құлдық".

Одақты ұйымдастыру

AFL жұмысшыларға тең құқықтарды жариялағанмен, іс жүзінде кемсітушілікке ұшырады. Сонымен қатар, АҚШ-тағы барлық институттарда ақ үстемдігі берік орныққан еді. Осы нәсілшілдік сенімдер ақ еңбек қозғалысына қара жұмысшыларды немесе олардың ұйымдасқан күштерін мойындауға кедергі келтірді. 1920 жылдары AFL ішіндегі кейбір топтар бұл кедергілерді азайта бастағанда, Urban League, Америка Социалистік партиясы және Коммунистік партия сияқты әртүрлі ұйымдар қара жұмысшылардың құқықтарын қорғауға көбірек назар аудара бастады. Рэндольф өзі Социалистік партияның белгілі мүшесі болды. BSCP құрылғаннан бастап, АҚШ-тағы ұйымдасқан еңбек қозғалысында қара жұмысшылар үшін есік ашуға күресті, тіпті ол қатал қарсылық пен ашық расизмге тап болса да. BSCP-нің негізін қалаушы және бірінші вице-президенті Милтон Прайс Вебстер айтқандай, "біздің американдық мекемеміз ақ адамдардан құралған болса, онда әділетсіздік болады. Америкада, егер біз әділетсіздікке ұшырайтын нәрселерден қашып жүрсек, ешбір іске қатыспаймыз." 1900 жылға қарай, әртүрлі Пуллман жүк тасымалдаушыларының топтары жүк тасымалдаушыларды кәсіподаққа біріктіруге тырысты, бірақ Пуллман әрбір әрекетті басып тастады. 1925 жылы, BSP кәсіподағын ұйымдастырудың басында, Рэндольф BSCP кәсіподақ ұйымдастырушысы Эшли Тоттеннің шақыруымен Нью-Йоркте Портерлердің спорттық қауымдастығына сөз сөйлеуге келді. Қара жұмысшының қиын жағдайын және нағыз кәсіподақ құру қажеттігін жақсы түсінген Рэндольфқа жүк тасымалдаушыларды нағыз кәсіподаққа біріктіру жұмысын жүргізу тапсырылды. Ұйықтайтын вагондардың жүк тасымалдаушылар қауымы 1925 жылдың 25 тамызында құрылды. Кәсіподақтың табысының кілті – ұлттық мүшелік науқанын жүргізу арқылы мүшелікті ынталандыру болды, мұнда Пуллман компаниясының ең ірі үш терминалы маңызды болды: Чикаго, Окленд және Сент-Луис. Чикагода Милтон Прайс Вебстерді кездестіруге болады. Ол Теннесси штатының Кларксвилл қаласынан құл болған ата-анасының ұлы, олар өз бостандықтарын сатып алғаннан кейін Чикагоға көшіп келді, онда Вебстер өсті. Жиырма жыл бұрынғы Пуллман жүк тасымалдаушысы, адал күйеуі (Луи Элизабет Харрис) және үш баланың әкесі Вебстер теміржолшылардың қайырымдылық қорына жүк тасымалдаушыларды ұйымдастыруға тырысқаны үшін компания жұмыстан шығарды. Вебстер – қатайып кеткен нанымдары бар адам. Линкольн республикашысы және Чикагоның алтыншы округінің қара республикалық машинасының құрметті капитаны ретінде Вебстер Чикаго саясатындағы көптеген адамдармен байланысы бар, қатаң, бірақ әңгімеге құмар көшбасшы болды. Рэндольф сияқты шешен емес, жоғары білімі де жоқ, Вебстер кітаптарды және күнделікті жаңалықтарды оқып, білгіш келіссөзші болды. Ол тыңдаушыларын тақырыпты меңгеруімен, өткір ақылымен және жұмысшы адамның күресін жеңілдетуге деген адалдығымен таң қалдырды. Рэндольфтің социалистік көзқарастарына күмәнді қараса да, Чикагодағы әріптесі, кәсіподақ ұйымдастырушысы Джон С. Миллстің ұсынысымен Вебстер екі апта бойы Рэндольф пен Чикагоның жүк тасымалдаушылары үшін бірқатар қоғамдық жиналыстар ұйымдастырды. Алғашқы жиналыста Рэндольфтың сөйлегенін естігеннен кейін Вебстер Миллске бұрылып, Рэндольфтың жаңа кәсіподақтың ұйымын басқаратын адам екеніне келісті. Келесі екі аптада түнгі жиналыстар өтті, екі спикер Чикаго бөлімшесінің мүшелігін жақтады – Милтон Вебстер ашып, А. Филип Рэндольф жапты, осылайша Кәсіподақтың Чикаго бөлімшесі іске қосылды. Пуллман компаниясының жауабы – министрлер мен афроамерикандық газеттердің қолдауымен жаңа кәсіподақты шетелдік идеологиялармен ынталандырылған сыртқы ұйым деп айыптау болды, сонымен қатар өз компаниялық кәсіподағын, әртүрлі түрде Қызметкерлерді өкілдік ету жоспары немесе Пуллман жүк тасымалдаушылары мен қызметшілерін қорғау қауымдастығы деп аталатын, өзінің адал қызметкерлерін өкілдік ету үшін демеушілік етті. Мемфис штатындағы Босс Крамп сияқты жергілікті билік өкілдері кейбір жағдайларда BSCP жиналыстарына араласып немесе тыйым салып, компанияға көмектесті. Кәсіподақ өзінің алғашқы жылдарында Пуллман компаниясымен, оның қара қауымдастықтағы одақтастарымен, ақ билік құрылымымен және AFL ішіндегі бәсекелес кәсіподақтармен күресті, олар өз мүшелерінің жұмыс талаптарына қарсы болды. BSCP сонымен қатар федералды үкіметті Пуллман компаниясымен күреске тартуға тырысты: 1927 жылдың 7 қыркүйегінде бауырлас мемлекетаралық сауда комиссиясына іс қозғап, Пуллман тарифтерін, жүк тасымалдаушылардың жалақысын, ұн тарту практикасын және жалақы мен еңбек жағдайларына қатысты басқа да мәселелерді тергеуді сұрады; ICC өзінің құзыреті жоқ екенін мәлімдеді. Компаниядағы жүк тасымалдаушылардың шамамен жартысын ұйымдастырғанмен, кәсіподақ 1925 жылғыдан гөрі тануға жақындамайтын сияқты көрінді. 1928 жылға қарай BSCP басшылары компанияны ереуілге шығару – мәселені шешудің жалғыз жолы екеніне шешім қабылдады. Бірақ ереуіл ненің нәтижесін бере алатыны туралы басшылықтың арасында дау болды: кейбір қатардағы көшбасшылар ереуілді күш көрсету және ұйымдастыру құралы ретінде пайдалануды қалады, ал Рэндольф көбірек сақтық танытып, ереуілдің қаупін Теміржол еңбек актісіне сәйкес құрылған Федералдық келісім кеңесіне Пуллман компаниясын келіссөздерге тарту үшін пайдалануды үмітті, сонымен қатар өнеркәсіптен тыс қолдаушылардан қолдау жинауды көздеді. Пуллман компаниясымен құпия кездескеннен кейін, Федералдық келісім кеңесі ақ теміржолшылар тобының ісінде белгіленген прецедентті ұстанбауға және BSCP атынан әрекет етпеуге келісті. Федералдық келісім кеңесі бауырластық Пуллман ұйықтайтын вагондар қызметін бұзуға қабілетсіз екенін мәлімдеді. Кәсіподақ ереуілге дауыс бергенімен, Пуллман компаниясы Федералдық келісім кеңесін кәсіподақтың жеткілікті күші мен ресурстары жоқ екеніне көндірді. 1928 жылдың шілде айында Федералдық келісім кеңесі істі ресми түрде жапты және Рэндольф ереуілді басталуға бірнеше сағат қалғанда тоқтатты. Рэндольф, Вебстер және BSCP басшылығы осы уақытта ереуіл бауырластықтың жұмысын қиындататынын мойындады, кәсіподақ Пуллман сияқты қуатты корпоративтік алыпқа қарсы ереуілді жүргізуге әлі жеткіліксіз күшті емес екеніне келісті. Бұл ішкі дағдарысты тудырды, Ұлы депрессиямен күшейді, кәсіподаққа қаражаттың жетіспеуі және Пуллман компаниясының жүк тасымалдаушыларына үздіксіз қысым көрсетуі, бұл BSCP мүшелігінің күрт төмендеуіне әкелді. Кәсіподақ Рэндольф, Вебстер, Тоттен, Миллс, С. Л. Деллумс, Бенни Смит, С. Е. Грэйн, Э. Дж. Брэдли, Пол Калдуэлл, Джордж Прайс, С. Фрэнсис Стратфорд және Рой Ланкастердің қадағалауымен және BSCP-нің алғашқы ұйымдастырушылары мен кеңес мүшелерінің арқасында толығымен жойылып кетпеді. Рэндольф пен Вебстердің, BSCP-нің ұзақ жылдар бойы бірінші вице-президенті және Чикаго бөлімшесінің басшысы арасындағы қарым-қатынас ортақ мақсатқа деген ортақ адалдығына негізделген. Бірге олар қара жұмысшыны ұйымдастыруға, еңбек жағдайларын жақсартуға, жұмысшылардың құқықтарын қорғауға және қара жұмысшылардың, олардың отбасыларының және қоғамдарының өмірін жақсартуға қатысты міндетті орындауға белсенді және шынайы ұмтылыс танытты. 1929 жылы Америкалық еңбек федерациясы BSCP-нің жекелеген бөлімшелеріне жергілікті кәсіподақтар мәртебесін берді, бірақ халықаралық ұйымға емес. Бөлімшелер Чикаго, Кливленд, Денвер, Детройт, Форт-Уэрт, Канзас-Сити, Лос-Анджелес, Жаңа Орлеан, Нью-Йорк, Окленд, Сент-Луис, Сент-Пол және Вашингтон округі болды. 1934 жылы Рузвельт әкімшілігі RLA-ны өзгертіп, келесі жылы Вагнер-Коннери заңын қабылдады, ол компаниялық кәсіподақтарды тыйым салып, жүк тасымалдаушыларды қамтыды. BSCP дереу Федералдық келісім кеңесінен осы жүк тасымалдаушыларды өкілдік етуге сертификаттауды талап етті. BSCP Федералдық келісім кеңесі өткізген сайлауда компаниялық кәсіподақты жеңіп, 1935 жылдың 1 маусымында сертификатталды. Пуллман компаниясымен еңбек стандарттарын арттыру бойынша келіссөздер басталды...

Азаматтық құқықтарды басқару

BSCP 1935 жылы AFL-ден устав алды, сол жылы ол NMB-дан сертификатталды. Осыған дейін, AFL ұйымның өзін мойындаудан бас тартқан кезде, Рэндольф BSCP-нің бірнеше жергілікті ұйымдары үшін «федералды жергілікті» мәртебесін қабылдады – бұл қанағаттандырмайтын келісім, ол осы жергілікті ұйымдардың өздеріне жеке одақтары жоқ деп есептеді және оларға осы негізде тікелей AFL-ге қосылуға рұқсат берді. Алайда, бұл жартылай шара Рэндольфке AFL съездеріне және басқа да жиналыстарға қатысуға мүмкіндік берді, онда ол қара жұмысшыларды ақтармен тең құқықта ұйымдастыруды жақтады. Рэндольф BSCP-ді AFL-де қалдырды, онда көптеген теміржол ұйымдары қалды, Джон Л. Льюис индустриалды ұйымдар конгресінің құрылуына әкелген бөлініске жетекшілік еткеннен кейін. Рэндольф АҚШ-тағы ең ірі қара жұмысшылар ұйымының басшысы болғаннан кейін өзінің бағдарламасын кеңейтті. Рэндольф 1937 жылы құрылған және сол кездегі көптеген маңызды қара нәсілдік құқықтар ұйымдарын біріктірген Ұлттық Негрлер Конгресінің басшысы болып тағайындалды. Рэндольф кейіннен NNC-ден коммунистік белсенділермен болған саяси даудың нәтижесінде кетті. NNC-нің беделі төмендеді, ал Рэндольфтің беделі арта берді. 1941 жылы ол Вашингтонға шеру өткізу қаупін және NAACP, Фиорелло Ла Гуардия және Элеонора Рузвельттен алған қолдауды пайдаланып, қорғаныс келісімшілерінің кемсітуіне тыйым салуға және осы бұйрықты орындау үшін Әділ Еңбек Тәжірибесі Комитетін құруға үкіметті мәжбүрледі. BSCP-ның бірінші вице-президенті Милтон Вебстер жұмысқа орналастырудағы кемсітуге қарсы күресте FEPC-ні тиімді құралға айналдыру үшін жұмыс істеді.

BRAC-пен бірігу

Жолаушылар теміржол көлігі 1940 жылдары BSCP-де 15 000 мүше болған кезден бастап, 1960 жылдары тек 3 000 портник тұрақты маршруттарда жұмыс істегенге дейін күрт төмендеді. BSCP-нің бірінші вице-президенті ретінде қырыз жыл қызмет еткен Милтон Вебстер, Рэндольф зейнеткерлікке шыққанда президенттік лауазымға Рэндольфтың ізбасары ретінде тағайындалуға тиіс болды. Бірақ бұл орын алмады. 1965 жылдың ақпан айында Вебстер Флорида штатының Бал-Харбор қаласындағы «Американа» қонақ үйінің вестибюлінде жүрек талмасынан қайтыс болды, ол және Рэндольф AFL CIO конвенциясына қатысып жатқан кезде. 1968 жылы К.Л. Деллумс Рэндольфты BSCP президенті ретінде алмастырды. BSCP он жылдан кейін Теміржол және Әуе Компаниялары Клерктерінің Бауырластығымен (BRAC) бірікті. Деллумстың ізбасары және BSCP-нің тәуелсіз ұйым ретіндегі соңғы президенті Лерой Дж. Шеклфорд BRAC-тің Ұйықтайтын Вагон Тасымалдаушылар Бөлімінің президенті болды. 1984 жылы Ұйықтайтын Вагон Тасымалдаушылар Бөлімі Amtrak кеңсе қызметкерлерімен біріктіріліп, Amtrak жүйесіндегі ұйымдасқан еңбектің ең ірі бөлігін құрайтын, шамамен 5 000 мүшелі (3 500 кеңсе қызметкері және 1 500 борттағы қызметкер) жаңа Amtrak бөлімшесі құрылды. 1985 жылы Шеклфорд зейнеткерлікке шыққаннан кейін оның лауазымы толтырылмады, оның міндеттері BRAC Amtrak бөлімшесінің бас төрағасы Майкл Дж. Янг және оның ізбасарларына жүктелді. Осылайша BSCP басшылығының тікелей тізбесі аяқталды, Янг борттағы топты басқарған алғашқы африкалық емес америкалық азаматқа айналды. Amtrak-тағы борттағы қызметкерлерді өкілдік ететін үш кәсіподақ – BRAC, Қонақүйлер және Ресторандар Қызметкерлері (HERE) және Көлік Жұмысшылары Одағы (TWU) – Amtrak Қызмет Керсетушілер Кеңесін (ASWC) құру үшін бірікті. Борттағы жұмысшылар үшін қолөнерлік бағыттар мен жеке еңбек өтілі тізімдері жойылды, барлық жұмысшыларды қамтитын бір еңбек шарты жасалды. ASWC төрағалығы жыл сайын әр құраушы кәсіподақтың Amtrak келіссөздер бөлімінің бас атқарушы директорлары арасында ауысады.

Сахна және кино

1982 жылы "Күлкілі шақырымдар, күрестің жылдары" атты жүлделі деректі фильм түсірілді. Бірнеше жыл өткен соң, осы фильмге негізделген және одан шабыттанған сол аттас ауызша тарих кітабы жарық көрді. Ұйықтар вагон тасымалдаушылардың бауырластығының тарихы 2002 жылы Роберт Таунсендтің "Джордж атымен аталатын 10 000 қара шапан" фильмінде бейнеленді, онда А. Филип Рэндольф рөлін Андре Брауэр сомдады. Шерил Уэсттің "Пуллман Портер Блюз" (2012) пьесасы Панама Лимитед пойзындағы бір түнді және Пуллман Портерлердің үш буыны арасындағы қиындықтар мен кернеуді көркемдеп бейнелейді. "Портер" (2022) – 8 бөлімді CBC және BET теледрамасы. Бұл BSCP құрылуынан шабыттанған көркем туынды.