Кіріспе
Фелицитас Д. Гудман (30 қаңтар 1914, Будапешт, Венгрия – 30 наурыз 2005, Коламбус, Огайо, АҚШ) – американдық тіл білімі маманы және антрополог. Ол тіл білімі мен антропология саласындағы жоғары санаттағы маман болды және көп жылдар бойы экстатикалық транс позаларын зерттеді. Ол Мексикадағы пентикосталдық қауымдардағы "тілдерде сөйлеу" құбылысын зерттеді. Ол "Тілдерде сөйлеу" және "Желмен жүретін рухтар: транс саяхаттары және басқа экстаздық тәжірибелер" сияқты жақсы қабылданатын кітаптардың авторы. Оның еңбектері көбінесе АҚШ және Германияда жарияланды.
Felicitas D. Goodman (January 30, 1914 in Budapest, Hungary – March 30, 2005 in Columbus, Ohio, USA) was an American linguist and anthropologist. She was a highly regarded expert in linguistics and anthropology and researched and explored Ecstatic Trance Postures for many years. She studied the phenomenon of "speaking in tongues" in Pentecostal congregations in Mexico. She is the author of such well received books as Speaking in Tongues and Where the Spirits Ride the Wind: Trance Journeys and Other Ecstatic Experiences. Her work has been published mostly in the United States and Germany.
Өмірбаян
Гудман 1914 жылы Венгрияның Будапешт қаласында Фелицитас Дэниелс болып дүниеге келді, ол екі баланың үлкені болды. Оның ата-анасы Германиядан Венгрияға көшіп келген және үйде неміс тілінде сөйлескен. Ол Германияның Гейдельберг университетінде білім алды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол үш баласымен бірге АҚШ-тың Огайо штатындағы Колумбус қаласына көшіп келді, ал төртінші баласы бірнеше жылдан кейін дүниеге келді. Балалары жетіліп, бой жеткен соң Фелицитас Гудман қайтадан оқуға түсіп, Огайо штаты университетінде тіл білімі саласы бойынша магистр дәрежесін және мәдени антропология саласы бойынша докторлық дәрежесін алды. 1979 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Денисон университетінде оқытумен айналысты. 1978 жылы Гудман Нью-Мексико штатындағы Куямунге деген жерде Куямунге институтын құрды, ол сананың өзгерген күйлерін зерттеуді жалғастыру және семинарлар өткізу үшін арналған еді. "Желдегі рухтар: транс саяхаттары және басқа да шабыттандыратын тәжірибелер" атты кітабы жарық көргеннен кейін Гудманның ізбасарлары, әсіресе АҚШ және Германияда, «Жаңа дәуір» және неошамандық тәжірибешілерімен қатар, оның саласындағы ғалымдардың арасында да көбейді. 2005 жылы қайтыс болғанға дейін Гудман 40-тан астам мақала және жетіден астам кітап жариялады. Оның «Аннелиз Мишельдің құдайы» атты кітабы «Эмили Роуздың құдайы» фильмінің (онда Гудманның қияли образын Шохре Агдашлу сомдады) шабыт көзі болды. Оның қызы Сьюзан Г. Джозефсон 2014 жылы Гудманның өмірбаянын комикс түрінде («Pueblo Spirits: Фелицитас Д. Гудманның өмірінде») жариялады.
Жарияланымдар
1945: "Көк көпір". Фелиситас Гудманның "Әңгімелер" кітабы. Карлсруэ: "Швердфегер" баспасы. 1965: "Immer noch" поэмасы. "Um den Schlaf Gebracht" басылымының 47-беті. Карлсруэ: Рудигер. 1969: "Төрт мәдени ортадағы глосолалияның фонетикалық талдауы". Дін туралы ғылыми зерттеулер журналы. 8: 227–239. 1969: "Глосолалия: Төрт мәдени ортада тілдерде сөйлеу". Confinia Psychiatrica 12: 113–129. 1971: "Глосолалия және бір аяқты транс: кейбір параллельдер". Психотерапия және психосоматика 19: 92–103. 1972: "Тілде сөйлеу: Глосолалияның мәдени зерттеуі". Чикаго: Чикаго университетінің баспасы. 1973: "Пентекост қауымдарындағы глосолалия және галлюцинация". "Психиатрия клиникасы" 6: 97–103. 1973: "Юкатанның апостолдықтары: діни қозғалыстың кейс зерттеуі". "Дін, сананың өзгерген күйлері және әлеуметтік өзгерістер" кітабында. Эрика Бургиньон, ред. Колумбус, Огайо штаты: Огайо мемлекеттік университетінің баспасы, 178–218 бб. 1973: "Мәдени кондиционирлеудің шектері: Америка Құрама Штаттарында глосолалия мәдени көзқараспен". Америка антропологиялық қауымдастығының 72-ші жылдық жиналысында ұсынылған баяндама, Нью-Орлеанс, 29 қараша 1973 ж. 1974: "Апостолдық шіркеудегі тәртіпсіздіктер: Юкатандағы транс негізделген толқу". "Транс, сауықтыру және галлюцинация" кітабында. Фелиситас Гудман, Жаннет М. Хенни және Эстер Прессел, ред. Нью-Йорк: Wiley Interscience, 227–364 б. 1974: "Тілмен сөйлеуге болмайды: Юкатекан дағдарыс сектасында глосолалиядан бас тарту". ("Тіл және дін әлеуметтануы" тақырыбындағы сессия үшін дайындалған баяндама). Сегізінші Дүниежүзілік әлеуметтану конгресі. Торонто, Канада, 1974 жылдың тамызы. 1975: "Транстың естелік мазмұнына әсері". "Психиатрия клиникасы" 8: 243–249. 1975: "Глосолалияның кейбір биологиялық аспектілері". "Гош биологиясы мен тілінде". Нью-Йорк: Академиялық баспа. (Көзін тексеріңіз). 1975: "Сенім жүйелері, мыңжылдық күтулер және мінез-құлық". "Символдар мен қоғам: әрекет етудегі сенім жүйелері туралы очерктер" кітабында, 130–138 бб. Оңтүстік антропологиялық қоғамның іс қағаздары, №9. Кэрол Э. Хилл, ред. Афина, ГА: Оңтүстік антропологиялық қоғам. 1980: "Көпшілік оқиға ретінде сананың өзгерген күйлерін іске қосу: Юкатаннан жаңа жағдай". Confinia Psychiatrica 23: 26–34. 1980: "Аннелизе Мишель және оның балалары". Штайн-ам-Райн: Кристиана. 1980: "Юкатандағы әйелдер". "Әйелдер әлемі" кітабында, 213–233 бб. Эрика Бургиньон және барлық қатысушылар, ред. Нью-Йорк: Прагер. 1981: "Аң-сезім күйлері: дыбыстық жолдарды зерттеу". "Ақыл мен мінез-құлық журналы" 2: 209–219. 1981: "Аннелизе Мишельдің жын-перісін қуу". Garden City: Doubleday and Co., Inc. 1985: "Dreamtime: Жай және өркениет арасындағы шекараға қатысты". Ханс Петер Дюрер, автор. Фелиситас Гудман аудармасы. Оксфорд: Блэкуэлл. 1985: "Таң ату әнін үйрену". "Уақыт жылауға: Уақыт ән айтуға: әйелдер дінтану ғалымдарының сенім саяхаттары" кітабында, 94–103 бб. Мэри Джо Медоу және Кэрол А. Рейберн, ред. Миннеаполис, МН: Уинстон. 1986: "Дене ұстанымы мен діни өзгертілген сана жағдайы: эксперименталды зерттеу". "Гуманистік психология журналы" 26: 81–118. 1986: "Спонтанды бастама тәжірибелері тәжірибелік жағдайда". "Шаманизмді және емдеудің баламалы тәсілдерін зерттеу жөніндегі үшінші халықаралық конференцияның іс қағаздарында", 68–80 бб. (Баспарақтарды тексеріңіз). "Әнші шаманның ырымы (тәжірибелік)". Сол томда; беттерді тексеріңіз. 1987: "Шамандық саяхат" (тәжірибелік сессия). "Шаманизмді және емдеудің баламалы тәсілдерін зерттеу жөніндегі төртінші халықаралық конференцияның іс қағаздарында", 112–122 бб. 1987: "Аннелизе Мишель және оның балалары". 2-ші басылым. Штайн-ам-Райн: Кристиана. 1987: "Көрнекіліктер". "Дін энциклопедиясында". Мирсея Элиаде, ред. Нью-Йорк: Макмиллан. 15-том: 282–88 бб. Сондай-ақ "Глосолалия". Көлемділік пен беттерді тексеріңіз. 1988: "Шамандық транс ұстанымдары". "Шаман жолы: Емдеу, жеке өсу және күш-қуат" кітабында, 53–61 бб. Гэри Доре, жинақтаушы және редактор. 1988: "Экстази: Ритуалдық және баламалы шындық; Плюралистикалық әлемдегі дін". Блумингтон: Индиана университетінің баспасы. 1988: "Жын-шайтандар туралы: Заманауи әлемдегі иелену және экзорцизм". Блумингтон: Индиана университетінің баспасы. 1988: "Эксперименталды шаманизмдегі эгоның табиғаты" (тәжірибе мен талқылауды қоса алғанда). "Шаманизмді және емдеудің баламалы тәсілдерін зерттеу жөніндегі бесінші халықаралық конференцияның іс қағаздарында", 215–224 бб. 1989: "Желге мініп жүрген рух". Фрайбург им Брейсгау: Герман Бауэр. 1989: "Шамандық экстазидің нейрофизиологиясы". "Шаманизмнің өткені мен қазіргісі" кітабында, 2-том, 377–379 бб. Михал Хоппаль мен Отто фон Садовский, ред. 1989: "Символдардан сақ болыңыз: Шаман ат үстінде жүреді". "Шаманизмді және басқа да емдеу әдістерін зерттеу жөніндегі алтыншы халықаралық конференцияның іс қағаздарында", ?–?? бб. 1990: "Ең ежелгі шаман – әйел шаман: Гальгенберг мүсінімен рух саяхаты". "Шаманизмді және емдеудің баламалы тәсілдерін зерттеу жөніндегі жетінші халықаралық конференцияның іс қағаздарында", 303–312 бб. 1990: "Маскамен транс биі". "The Dance Review" 34: 102–114. 1990: "Jewels on the Path: a Spirit Notebook". Санта-Фе: the Cuyamungue Institute. 1990: "Where the Spirits Ride the Wind: Trance Journeys and Other Ecstatic Experiences". Блумингтон: Индиана университетінің баспасы. 1991: "Ekstase, Besessenheit, Dämonen: Die geheimnisvolle Seite der Religion". Гютерсло: Гютерсло баспасы. 1991: "Маскамен транс биі". "Шаманизмді және емдеудің баламалы тәсілдерін зерттеу жөніндегі сегізінші халықаралық конференцияның іс қағаздарында", 259–264 бб. 1992: "Alte Wege neu gegangen". "ab 40", 1 (1992) 96–103. (40 жастан асқан әйелдерге арналған неміс тіліндегі журнал. Олар қалай өмір сүреді, не ойлайды, кімдер екендері). Фелиситас қолжазба бойынша аударған. 1992: "Trance: der uralte Weg zum religiösen Erleben. Rituelle Körperhaltungen und ekstatische Erlebnisse". Гютерсло: Гютерлох баспасы. 1993: "Назка сызықтары: Жаңа гипотеза". "Шаманизмді және емдеудің баламалы тәсілдерін зерттеу жөніндегі он бірінші халықаралық конференцияның іс қағаздарында", 262–273 бб. 68-60 бб. Роял Э. Алсуп, Энн Гудман, Рут Инге Хайнце және Джек Нортон қатысқан жазылымдар талқыласы. Сол том; беттерді тексеріңіз. 1993: "Ekstase" және "Magie". "Wörterbuch der Religions Psychologie" кітабында, 62–67; 190–195 бб. Зигфрид Рудольф Дунде, ред. Гютерсло: Гютерсло баспасы. 1993: "Желге мініп жүрген рух. Транс саяхаттары және экстаздық тәжірибелер". 1989 жылғы басылымның 3-ші түзетілген нұсқасы. 1993: "Das Erlebnis der Besessenheit". "Manuskripte: Zeitschrift für Literatur" 121a: 56–67. 1994: "Die andere Wirklichkeit: Das Religiöse in einer pluralistischen Gesellschaft". Мюнхен: Trickster. 1994: "Jewels on the Path. A Spirit Notebook. Volume II". Санта-Фе: the Cuyamungue Institute. 1994: "The Animal Connection". "Шаманизмді және емдеудің баламалы тәсілдерін зерттеу жөніндегі он екінші халықаралық конференцияның іс қағаздарында", 226–234 бб. 1994: "Шамандар, колдаушылар және транс ұстанымдарын қайта ашу". "Witchcraft Today. Book Three. Witchcraft and Shamanism" кітабында, 15–33 бб. Chas. S. Clifton, ред. Сент-Пол, MN: Llewellyn Publications. 1994: "Lichaamshoudingen: en hun spirituele mogelijkheden". Герхард Грассман аударған (Голландия тіліне аудармасы "Trance [Gütersloh, 1992]"). 1995: "Шамандық саяхат (тәжірибелік)". "Шаманизмді және емдеудің баламалы тәсілдерін зерттеу жөніндегі он үшінші халықаралық конференцияның іс қағаздарында", 151–154 бб. 1996: "Meine Letzten 40 Tage: Eine indianische Vision über das Sterben und den Tod". Цюрих және Дюссельдорф: Walter. 1996: "Rituelle Körperhaltungen und ekstatische Erlebnisse". "Imagination (Formerly Ärtzliche Praxis und Psychotherapie)" 2: 26–40. 1996: "The Locked Door o...
1985: Dreamtime: Concerning the Boundary between Wilderness and Civilization. By Hans Peter Duerr. Translated by Felicitas Goodman. Oxford: Blackwell. 1985: “Learning the Daybreak Song.” pp. 94–103 in A Time to Weep; A Time to Sing: Faith Journeys of Women Religious Scholars of Religion. Mary Jo Meadow and Carole A. Rayburn, eds. Minneapolis, MN: Winston. 1986: “Body Posture and Religious Altered State of Consciousness: An Experimental Investigation.” Journal of Humanistic Psychology 26: 81–118. 1986: “Spontaneous Initiation Experiences in an Experimental Setting.” pp. 68–80 in Proceedings of the Third International Conference on the Study of Shamanism and Alternate Modes of Healing. (Check pages). “Singing Shaman Ritual (experiential).” In the same volume; check pages. 1987: “Shamanic Journey (experiential session).” pp. 112–122 in Proceedings of the Fourth International Conference on the Study of Shamanism and Alternate Modes of Healing. 1987: Anneliese Michel und ihre Dämonen. 2nd ed. Stein am Rhein: Christiana. 1987: `Visions.' In The Encyclopedia of Religion. Mircea Eliade, ed. New York: Macmillan. Vol.15: 282 88. Also “Glossolalia.” Check volume and pages. 1988: “Shamanic Trance Postures.” pp. 53–61 in Shaman's Path. Healing, Personal Growth, and Empowerment. Compiled and edited by Gary Dore. 1988: Ecstasy. Ritual and Alternate Reality; Religion in a Pluralistic World. Bloomington: Indiana University Press. 1988: How About Demons: Possession and Exorcism in the Modern World. Bloomington: Indiana University Press. 1988: “The Nature of Ego in Experimental Shamanism (including experience and discussion). Pp. 215 224 in the Proceedings of the Fifth International Conference on the Study of Shamanism and Alternate Modes of Healing. 1989: Wo die Geister auf den Winden reiten. Freiburg im Breisgau: Hermann Bauer. 1989: “The Neurophysiology of Shamanic Ecstasy.” pp. 377–379 in Shamanism Past and Present. Vol 2. Mihály Hoppál and Otto von Sadovszky, eds. 1989: “Beware the Symbols: The Shaman Rides a Horse.” Pp. ? ?? ? ?? in Proceedings of the Sixth International Conference on the Study of Shamanism and Alternate Modes of Healing. 1990: “The Oldest Shaman is a Shamaness: Spirit Journey with the Galgenberg Figurine.” pp. 303–312 in the Proceedings of the Seventh International Conference on the Study of Shamanism and Alternate Modes of Healing. 1990: “A Trance Dance with Masks: Research and Performance at the Cuyamungue Institute.” The Dance Review 34: 102–114. 1990: Jewels on the Path. a Spirit Notebook Santa Fe: the Cuyamungue Institute. 1990: Where the Spirits Ride the Wind: Trance Journeys and Other Ecstatic Experiences. Bloomington: Indiana University Press. 1991: Ekstase, Besessenheit, Dämonen: Die geheimnisvolle Seite der Religion. Gütersloh: Gütersloh Publishers. 1991: “A Masked Trance Dance.” pp. 259–264 in the Proceedings of the Eighth International Conference on the Study of Shamanism and Alternate Modes of Healing. 1992: “Alte Wege neu gegangen.” In ab 40, 1 (1992) 96–103. (A German language magazine by, for, and about women. How they live, what they think, who they are. After the age of 40. Felicitas translated it pro manuscripto). 1992: Trance: der uralte Weg zum religiösen Erleben. Rituelle Körperhaltungen und ekstatische Erlebnisse. Gütersloh: Güterloh Publishing House. 1993: “The Nazca Lines: A New Hypothesis.” pp. 262–273 pp. 68–60 in Proceedings of the Tenth International Conference on the Study of Shamanism and Alternate Modes of Healing. 1993: Panel Discussion on Healing Interethnic Relationships with Royal E. Alsup, Ann Goodman, Ruth Inge Heinze, and Jack Norton. Same Volume; check pages. 1993: “Ekstase,” and “Magie.” pp 62–67; 190–195, in Wörterbuch der Religions Psychologie. Siegfried Rudolf Dunde, ed. Gütersloh: Gütersloh Publishing House. 1993: Wo die Geister auf den Winden reiten. Trancereisen und ekstatische Erlebnisse. 3rd edition. A corrected version. of 1989. 1993: “Das Erlebnis der Besessenheit.” Manuskripte: Zeitschrift für Literatur 121a: 56–67. 1994: Die andere Wirklichkeit: Das Religiöse in einer pluralistischen Gesellschaft. Munich: Trickster. 1994: Jewels on the Path. A Spirit Notebook. Volume II. Santa Fe: the Cuyamungue Institute
1994: “The Animal Connection.” pp. 226–234 in the Proceedings of the Eleventh International Conference on the Study of Shamanism and Alternate Modes of Healing. 1994: “Shamans, Witches, and the Rediscovery of Trance Postures.” pp. 15–33 in Witchcraft Today. Book Three. Witchcraft and Shamanism. Chas. S. Clifton, ed. St. Paul, MN: Llewellyn Publications. 1994: Lichaamshoudingen: en hun spirituele mogelijkheden. Tr. By Gerhard Grassman. (Dutch translation of Trance [Gütersloh, 1992]). 1995: “Shamanic Journey (Experiential).” pp. 151–154 in the Proceedings of the Twelfth International Conference on the Study of Shamanism and Alternate Modes of Healing. 1996: Meine Letzten 40 Tage: Eine indianische Vision über das Sterben und den Tod. Zürich and Düsseldorf: Walter. 1996: “Rituelle Körperhaltungen und ekstatische Erlebnisse.” Imagination (Formerly Ärtzliche Praxis und Psychotherapie) 2: 26–40. 1996 : “The Locked Door of Paradise: Closed versus Open Religious Systems .” Pp. ? ?? ? ?? in Proceedings of the Thirteenth International Conference on the Study of Shamanism and Alternate Modes of Healing. 1996: “Shamanic Journey (Experiential).” Same Volume; check pages. 1997: “Ritual Body Postures, Channeling, and the Ecstatic Body Trance.” Jahrbuch für Ethnomedizin und Bewusstseinsforschung / Yearbook for Ethomedicine and the Study of Consciousness. Christian Rätsch and John R. Baker. 6 7: 71–76. 1997: My Last Forty Days: A Visionary Journey among the Pueblo Spirits Bloomington and Indianapolis, IN: Indiana University Press (check). 1998: Ekstatische Trance: Neue rituelle Körperhaltungen, das Arbeitsbuch. With Nana Nauwald. Edition Nada, Bad Bevensen. 1999: Die blaue Brücke. Bad Bevenson: Nada. A new edition of 1945 with color illustrations by Nana Nauwald. 2000: “Trance, Posture, and Ritual: Access to the Alternate Reality.” Pp ? ?? ? ?? in The Nature and Function of Rituals: Fire From Heaven. Ruth Inge Heinze, ed. Portsmouth, NH: Greenwood Publishing Group. 2001: Maya Apocalypse: Seventeen Years with the Women of a Yucatán Village. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. 2002: Utolsó Negyven Napom: Látomásos utazás a pueblo szellemek közöt. Szentendre: Leviter Kiadó. 2003: Ecstatic Trace: A Workbook. New Ritual Body Postures. With Nana Nauwald. Havelte, Netherlands: Binkey Kok Publications. Translation of 1998
2003: Der Åndene Rir Vinden. Transereiser og andre ekstatiske erfaringer. Norwegian translation of Where the Spirits Ride the Wind: Part 1: The Search for the Spirits. Tvedestrand: eutopiA publishing house. 2004: Hvordan flyh med åndene
2005: Myter fra den evige nåtid. 2005: The Exorcism of Anneliese Michel. Reprint of 1981 by Wipf & Stock, Eugene, OR. n/d: TranceRituale für Jugendliche. ReEducation #181. Werner Pieper's MedienXperimente. D 69488. Löhrbach. Austria. (This was given to Frances to have translated by a friend of the institute.)