Кіріспе

1964 жылы Джек Кертистің түсірген фильмі

"Ет жеушілер" – 1964 жылы түсірілген американдық қорқыныш/ғылыми фантастика триллері. Бұл фильмді Джек Кертис төмен бюджетпен түсірген, ал болашақ режиссер Радли Метцгер монтаждаған. Фильмде сол кездегі көптеген фильмдерден гөрі әлдеқайда графиктік және экстремалды зорлық көріністері бар, осылайша ол алғашқы қан төгілу фильмдерінің біріне айналды.

Сюжет

Жан Леттерман, бай, қартайған актриса Лора Винтерстің жеке көмекшісі, оны Нью-Йорктен Массачусетс штатының Провинстаун қаласына ұшыру үшін ұшқыш Грант Мердокты жалдайды, бірақ дауыл оларды кішкентай аралға қонуға мәжбүр етеді. Олар Пьтер Бартелл профессорын кездестіреді, ол – аралда уақытты өткізіп, оқшауланған өмір сүріп жатқан, немісше акценті бар теңіз биологы. Жағаға бірқатар ерекше қаңқалар шыға бастайды (алғаш адам, содан кейін балық), себебі суда қандай да бір жарқыраған микробтар бар, олар ашкөздікпен етті жейді. Бартелл – бұрынғы АҚШ үкіметінің агенты, ол нацистік Германияға олардың ғылыми деректерін мүмкіндігінше көп жинау үшін жіберілген. Ол ғылыми білімі мен неміс тілін білуі үшін осы жұмыстың кандидаты ретінде таңдалды. Ол сол жерде үйренген әдістерін пайдаланып, бірнеше секунд ішінде құрбанның терісін жей алатын "ет жегіштер" тобын өсіруді жоспарлап отыр. Омар есімді битник кемесі аралдың жағалауына соғылып, құлағаннан кейін оларға қосылады. Ұшақ мұхитқа кеткеннен кейін жағдай шиеленіседі, кемеден құлағандар мен Бартелл ашкөз монстрлардың жеміне айналуы мүмкін. Монстрларды өлтіру үшін Бартелл жасаған аккумуляторлық жүйеден жоғары вольтты электр тогы қолданылады. Бартелл бұл жандарды іздеп, биологиялық қару ретінде сату үшін өсіруге тырысып жатқанын түсіндіреді. Электр тогы оларды өлтірмейді, керісінше, көптеген кішкентай микробтар бірігіп үлкен организмге айналады. Кездейсоқ, аман қалғандар оларды өлтірудің жолын табады: жандар ет жейді, бірақ қанды емес, себебі табылған барлық қалдықтарда қан болған. Бартеллдің пікірінше, жандар гемоглобинге кері реакция жасайды және оған тікелей инъекция жасалғанда өлді. Аралдың айналасындағы суға күшті электр тогы жіберіп, аман қалғандар көптеген таралған микробтарды алып, біртұтас организмге біріктіреді. Күрес барысында Бартелл Мердоктың соңғы жандарды жойғанға дейін өлтіріледі. Мердок пен Леттерман аралдан бірге кетеді.

Өндіріс

Фильм қорқынышты, бірақ примитивті арнайы эффекттері, соның ішінде есте қаларлық қанды өлім көріністері арқасында культты фильмге айналды. Бір кейіпкерді атаулы монстрлар тірідей жеп қояды, нәтижесінде ішек-қарнының ағыны пайда болады. Терең фокустағы түсірілім режиссер Джек Кертистің (Карсон Дэвидсон псевдонимімен жұмыс істеді) еңбегі болды, ол көптеген сахналарды Лонг-Айленд күн астында түсірді. Фильм сценарийін комикс жазушысы Арнольд Дрейк жазды («The Doom Patrol», Marvel’дың «Captain Marvel» және т.б.). Дрейк фильмнің раскадровкасын жасады, сондықтан әрбір кадрда жақсы салынған комикстің мұқият, формалды композициясы бар. Мысалы, бір кадр терең фокуста түсірілген: кейіпкердің оң жақ профилі кадрдың сол жақ алғы планында басымдық құрайды; бір сәтте, алыстағы жағалаудағы екі-үш кішкентай фигура актердің басының артынан солдан оңға қарай қозғалады және фокуста болады. Фильмнің авторы және продюсері Арнольд Дрейктің айтуынша, режиссер Джек Кертистің әйелі Терри Кертис «High Low» телешоуында 72 000 доллар жеңіп алды. Ақшаның бір бөлігі өндірісті аяқтауға жұмсалды. Нью-Йорк штатының Монток қаласында түсірілім кезінде нағыз дауыл түсірілім алаңдарын және жабдықтарды қиратты. Өндіріс бір жылға кешіктірілді және шығын 60 000 доллардан 105 000 долларға дейін өсті. 1967 жылы Джордж А. Ромеро уақытша «Ет жеушілер түні» деп аталған қорқынышты фильмде жұмыс бастады; осы фильмпен шатасуды болдырмау үшін атау «Тірі өлілер түні» деп өзгертілді. Атауы дистрибьюторы, «Уолтер Рид» ұйымы үш жыл бұрын шыққан «Ет жеушілер» фильмімен шатасуға алаңдағандықтан өзгертілді. Фильм авторлық құқығы 1964 жылы алғашқы көрсетілімінен екі жыл бұрын тіркелді. Барбара Уилсон Энн рөлін ойнағанымен, бір сұхбатта осы фильм туралы ештеңе есінде қалмағанын айтты.

Театрлық түсірілім

"Ет жеушілер" алғаш рет 1964 жылдың 18 наурызында Аризона штатының Финикс қаласында шықты. Кейіннен 1968 жылы қайта шығарылып, "ет жеушілермен" жасалған нацистік адамдық тәжірибелерді көрсететін флэшбэк сахнасы алынып тасталды.

Үй медиасы

Фильм 2005 жылғы 25 қазанда MPI Home Video компаниясымен DVD форматында жарық көрді.

Қабылдау

Автор және киносыншы Леонард Мальтин фильмге төрт жұлдыздың бір жарымын берді, оны "кейде шиеленісті, бірақ қорқынышты және көңілсіз" деп сипаттады. Денис Шварц өзінің Ozus' World Movie Reviews сайтында фильмге C− бағасын қойып, оны "жақсы көрінетін, бірақ нашар ақымақ ғалымның B фильмі" деп атады. TV Guide фильмге төрт жұлдыздың екеуін берді, фильмнің құлшынысы мен қиялы бюджетінің жетіспеушілігін толықтырғанын мәлімдеді. Allmovie фильмге жағымды баға беріп, былай деп жазды: "Бұл көңілді, сүйкімді, төмен деңгейлі B фильмі культ фильмдерінің жанкүйерлері арасындағы ең жақсы сақталған құпиялардың бірі. Қысқасы, "Ет жеушілер" осы дәуірдегі кинодан күтілетіннің бәрін ұсынады: жарқын кейіпкерлер, әрекет, күдік, қызықты сюжеттік бұрылыстар және керемет монстр."