Кіріспе

сүтқоректілер түрі

Жазық табақты тенрек, малагаси су сойылы немесе сулы тенрек (Microgale mergulus) – жартылай сулық өмір салған жалғыз тенрек (туыс африкалық су сойылында да ұқсас мінез-құлық байқалады) және Мадагаскардың шығысында, әсіресе Раномафана ұлттық паркі мен оның төңірегінде кездеседі. Ол аралығында өседі және бір кезде жойылған деп есептелген. Ол шабақтармен, су жәндіктерімен және рактермен қоректенеді. Халық саны осал деп саналады. Бұрын Limnogale туысына жатқызылған, бірақ молекулалық деректерге сүйене отырып, Microgale туысына көшірілді, себебі ол соңғысының ішінде терең орналасқан.

Өмірбаян

Микрогаль мергулус қатаң түрде түнгі өмір салтымен өтеді, күнін өзен жағасындағы қуыстарда өткізеді және тек түнде аң аулауға шығады. Түнгі қозғалыстар көбінесе су арналарымен шектеледі, бірақ қуыстардан алысқа қарай және суға шомылу да кіреді. Радио мойындық арқылы бақылау көрсеткендей, кейбір жекелемелер 1160 метрге дейін созылған арналарды пайдаланады, ал басқалары 500 метрді ғана аралайды. Бір түні жапырақты тенрек тамақ іздеу үшін арна бойымен 1550 метрге дейін жүре алады.

Диета

M. mergulus тек Мадагаскардың шығысындағы ағын сулы жерлерде ғана табылған. Бұл түр енді ескірген Insectivora тобына жатқызылмаса да, M. mergulus-ты жәндіктермен қоректенуші деп санауға болады. Қанатты табақты тенрек – Microgale туысының 22 түрінің бірі. Молекулалық зерттеулер нәтижесінде ол Nesogale және Oryzorictes туыстарының әрқайсысынан екі түрімен бірге Oryzorictinae кіші туысына жатқызылды. Бұл кіші туыстың ең ірі өкілі және су ортасында тіршілік етуіне байланысты осы үлкен дене мөлшерін дамытқан болуы мүмкін. Барлық тенректердің 29–37 миллион жыл бұрын (млн жж) өмір сүрген жалғыз атадан тарағандығы айтылады. Тенректер мен су құндыздарының арасындағы эволюциялық айырмашылық шамамен 47–53 миллион жыл бұрын болған деп есептеледі.

Қорғау

Сулы тенрек қазіргі уақытта IUCN Қызыл тізімінде «Қауіпті» санатында тіркелген. Олардың ерекше тіршілік ортасына қойылатын талаптары және Мадагаскар аралымен шектелуіне байланысты, 2000 км²-ден аз қолайлы тіршілік ортасы қалған деп есептеледі. Жағалау экожүйелерінің нашарлауы және өзендердің лайлануы – түрге ең басты қауіп. Орманның жойылуы да құлдырауға ықпал ететін фактор ретінде танылған. Алайда, соңғы зерттеулер орман қырқылған немесе басқаша зардап шеккен өзендерде, сондай-ақ жергілікті емес плантацияларда M. mergulus-тың сау популяциялары бар екенін көрсетті. Оның қазіргі уақытта қорғалатын жерлеріне Раномафана ұлттық паркі және Андрингитра ұлттық паркі (1989) жатады, сондай-ақ ол шығыстағы Носи Воло қорығында да кездеседі (2014). Афротериялық сүтқоректілердің ішінде Microgale mergulus, әдетте, алып су тышқаны, алып алтын түлкі, солтүстік тышқан тенрегі және Нимба су тышқанымен қатар, дугонг, Азия пілі және манаттардың үш түрі сияқты белгілі консервациялық символдармен бірге ең жоғары басымдыққа ие консервациялық мақсаттар ретінде қарастырылады. Бұл басымдық филогенетикалық әртүрлілік (PD) және эволюциялық ерекшелік (ED) сияқты екі әдіс арқылы талданды.