Кіріспе

Катар Орталық Банкі (مصرف قطر المركزي) – Катардың орталық банкі. 1973 жылы Катар Ақша Агенттігі ретінде құрылған. Тарихы бойында Катар Орталық Банкі елдің валютасын тұрақтандыру мақсатында басқа, ірі орталық банктермен тығыз байланыс жасап жұмыс істеп келеді, соңғы кезде ең айқын мысалы – Сингапур Монетарлық Агенттігімен (Monetary Authority of Singapore) бірлескен жұмысы.

Тарих

Катар Орталық Банкі бастапқыда 1993 жылға дейін Катар Валюталық Агенттігі (алдында Катар-Дубай валюталық кеңесі) деп белгілі болған. Ол 1973 жылдың 13 мамырында Дубай Біріккен Араб Әмірліктеріне қосылғаннан кейін және бұл аймақ бұрын ілескен британдық валюталық саясаттан қол үзгеннен кейін құрылды. Катар Валюталық Агенттігі орталық банктың функцияларын өзіне алды. 1973 жылы Әміри жарлық №24 Катар риялының (QR) басылуына рұқсат берді.

Мақсаттар

Қатар Орталық Банкі туралы заңның 5-бабы және 2012 жылғы №13 қаулысымен шығарылған Қаржы институттарын реттеу ережесі Қатардың экономикалық саясаты үшін Орталық банк мақсаттарын белгілейді:
Ақшаның құнын сақтау және ақша-кредиттік тұрақтылықты қамтамасыз ету. Қатар мемлекетінің ішінде немесе арқылы жүзеге асырылатын барлық қызметтерге, бизнеске, нарықтарға және қаржылық қызметке қатысты жоғары реттеуші, бақылау және қадағалау органы болып әрекет ету, бұл реттелу ең жақсы халықаралық стандарттар мен тәжірибелерге сәйкес жүргізіледі. Нарық ережелеріне негізделген қызметтерді, бизнесті, нарықтарды және қаржылық қызметті жүзеге асыру үшін тұрақты, ашық, бәсекеге қабілетті және басқарылатын секторды құру. Қатардың қызметтер, бизнес, нарықтар және қаржылық қызмет саласындағы жетекші жаһандық орталық ретіндегі беделін нығайту. Қатардағы экономикалық және жан-жақты даму мақсаттарына сәйкес қызметтер, нарықтар және қаржылық қызмет саласының тұрақты дамуын қамтамасыз ету. Бұдан өзге, Қатар Орталық Банкі көптеген орталық банктерге тән негізгі функцияларды атқарады. Бұл функциялар №13 заңның 6, 7 және 8-баптарында көрсетілген және (басқалармен қатар) мынадай міндеттерді қамтиды:

ҚБҚ заңы

1993 жылдың 5 тамызында №15 Амири Жарлығы шығарылып, Катар Орталық Банкі (QCB) Катар мемлекетінің валюлық органы ретінде құрылды. QCB-нің міндеті – белгілі бір қаржылық және экономикалық мақсаттарға қол жеткізу үшін ақша-несие және банк саясатын қалыптастыру.

2-бап

Осы Заңның, оның атқару ережелерінің және банк шығарған нұсқаулардың талаптарына сәйкес, қаржылық бағалы қағаздар мен құралдарға, сондай-ақ қорларға инвестиция жасау және дамыту мақсатында қорлар құруға жол беріледі. Сонымен қатар, жылжымайтын мүлікке және ел ішінде және за рубеждегі даму жобаларына инвестицияларды басқару үшін инвестициялық қорлар құруға рұқсат етіледі.

3-бап

Қордың шетелдегі жылжымайтын мүлікке, қорларға және акцияларға инвестиция жасайтын негізі банк рұқсаты арқылы іске асырылады. Катар акционерлік компанияларының акцияларына, Катар мемлекетіндегі қор биржасына тіркелген акцияларға, жылжымайтын мүлікке және жобаларға инвестиция жасайтын Қордың негізі министрдің келісімімен банк берген рұқсат арқылы іске асырылады.

4-бап

Қордың капиталы тең инвестициялық бірліктерге бөлінеді және осы бірліктердің иелерінің жауапкершілігі олардың капиталдағы үлесіне пропорционалды түрде шектеледі. Осы бірліктердің иелеріне Қор активтеріне инвестициялық қызметке қатысуға рұқсат етілмейді. Қордың әрбір капиталы бірлігінің номиналдық құны қатар риалдарында немесе кез келген басқа валютада белгіленеді. Барлық жағдайларда бірліктің номиналдық құны біржола немесе Қордың негізгі заңында көзделген тәртіппен төленеді.

5-бап

Қорлар инвестициялық бірліктерін қор нарығында тіркеуге ниеттенсе, қолданыстағы заңдар мен ережелерге сәйкес қор нарығы мен банктың келісімін алуы керек. Қор құрылғаннан кейін, ол министрліктің коммерциялық тізіліміндегі арнайы Қорлар тізіліміне тіркеледі. Құрылтайшы бірнеше Қор құруға құқылы.

6-бап

Әрбір Қор заңды тұлға болып табылады және оның қаржылық мүлкі құрылтайшыдан тәуелсіз болады. Қордың активтері оның активтерін инвестициялаудан туындаған міндеттемелерді орындау мақсатында болмаса, сотқа берілмейді. Құрылтайшы банк бекіткен ережелерге сәйкес Қордың инвестициялық сенімдісін тағайындай алады. Инвестициялық сенімді Қордың үлестік қағаздарына иелік ете алмайды.

7-бап

Әрбiр қордың сот органдары алдында және басқалармен қарым-қатынаста қорды өкiлдiк ететiн және қор атынан қол қоюға құқығы бар директоры болады. Қор директоры директорлар кеңесiнiң мүшесi немесе құрылтайшының атқарушы директоры бола алмайды. Қор басқарушысын тағайындау банктің мақұлдауына жатады, ал инвестициялық бiрлiктерiн нарықта айналымға енгiзу үшiн тiркеуден өткен қорлар үшін бұл нарықпен келісу арқылы жасалады.

8-бап

Инвестициялық бірліктерін айналымға ұсынатын қорлар нарықты реттейтін заңдарға, қағидаларға және шешімдерге бағынады. Барлық жағдайларда қорлардың есептері мен қызметі банк қадағалауы мен бақылауында болады және банк нұсқауларына сәйкес жүргізіледі.

9-бап

Инвестициялық бірліктер мемлекеттік немесе жеке бағалау үшін ұсынылады. Қатар азаматтары емес, заңды және жеке тұлғалар Қорларға қатыса алады, ал министр Қаржы министрімен және банк төрағасымен кеңесіп, акциялармен, жылжымайтын мүліктермен және қатарлық жобалармен айналысатын Қорларға қатысу үлесін анықтайды.

10-бап

Әрбiр қор банк белгiлеген шарттар мен процедураларға сәйкес тағайындалатын бiр немесе бiрнеше аудиторға ие болады.