Кіріспе

Американдық баскетболшы (1941 жылы туған)

Родни Кинг Торн (1941 жылғы 23 мамырда туған) – американдық баскетбол басшысы, бұрынғы кәсіби ойыншы және жаттықтырушы, Олимпиада комитетінің төрағасы. Оның мансабы 50 жылдан астамды құрайды. 2018 жылы Торн Найсмит мемориалдық баскетбол даңқы залына енгізілді.

Ерте өмір

Торн өзінің туған қаласы Принстондағы Принстон орта мектебіндегі баскетбол карьерасынан кейін бүкіл елдің назарына ілікті. Ол соңғы курста орта есеппен ойын басына 30-дан астам ұпай жинады. Үш рет штаттың үздік құрамасына іліккен және екі рет Жоғары мектептің АҚШ құрамасына таңдалды. Торн бас жарақат алғаннан бұрын, бейсболда да өте талантты ойыншы болған, бірақ жарақат салдарынан біраз уақытқа спорттан шеттетілді. Торн колледждерді қарастырып жатқанда, оның ішінде Дьюк университеті де бар еді, сол кезде Батыс Вирджиния штатының заң шығарушы органы Торнды мемлекеттік табиғи байлық ретінде тану туралы қаулы қабылдады. Бұл қаулының мақсаты – оны туған жерінің легендасы Джерри Уэсттей болуға және Батыс Вирджиния университетіне оқуға шақыру еді. Торн осы ұсынысты қабылдады.

Колледж мансабы

Торн Батыс Вирджиния университетінде оқыды. Ол #44 нөмірін тақты, бұл жаңа ғана бітірген Джерри Уэсттің нөмірі еді. 1960–61 жылдары екінші курс студенті болғанда (сол кезде бірінші курс студенттері университет құрамасында ойнауға құқықсыз еді), Торн жаттықтырушы Джордж Кинг басқаратын 23–4 есебімен ойнаған Батыс Вирджиния таушыларының ерлер баскетбол командасы үшін орташа есеппен 18.5 ұпай, 12.5 доптама және 2.7 нәтижелі пас берді. Торн өзін жақсартты және Батыс Вирджиния 1961–62 жылдары 24–6 есебімен аяқтады. Таушылар 1962 жылғы NCAA Университет дивизионының баскетбол турниріне шақырылды, онда олар Виллановаға 90–75 есебімен жеңіліске ұшырады. Торн орташа есеппен 23.7 ұпай және 12.1 доптама жинады. Ол Оңтүстік конференциясының жыл ойыншысы және Огайо штатының университетінің Джон Хавличек сияқты басқалармен бірге екінші команданың үздік американ ойыншысы деп танылды. 1962–63 жылдары Торн 22.5 ұпай және 9.0 доптама жинады. Батыс Вирджиния 23–8 есебімен аяқтады және 1963 жылғы NCAA Университет дивизионының баскетбол турниріне қатысты. NCAA турнирінде олар Коннектикутты 77–71 есебімен жеңді, Торн 17 ұпай жинап, 7 доптама алды. Торн "Mountaineers" командасының "Сент-Джозефс" командасынан 97–88 есебімен жеңілген кезде өте жақсы ойын көрсетті, жеңілісте 44 ұпай жинады. Содан кейін ол 33 ұпай жинап, 9 доптама алды, шығыс аймағындағы үшінші орын үшін өткен ойында Нью-Йорк университетін 83–73 есебімен жеңді, бұл оның соңғы университет ойыны болды. Торн тағы да Билл Брэдли және басқалармен бірге екінші команданың үздік американ ойыншысы деп танылды. 1963–64 жылғы жаңадан келген ойыншылар маусымында Торн НБА үздік жаңадан келген ойыншылар құрамына енді, ол 14.4 ұпай, 4.3 доптама және 3.7 нәтижелі пас берді.

Детройт Пистонс

Бірінші маусымынан кейін Торн 1964 жылғы 18 маусымда саудаға түсті. Балтимор Торнды Терри Дишингермен және Дон Кожиспен бірге Боб Ферри, болашақ Даңқ залының мүшесі Бейли Хауэлл, Лес Хантер, Уали Джонс және Дон Оль үшін Детройт Пистонс командасына берді. 1964–65 маусымында Торн "Пистонс" сапындағы ойындарда орташа есеппен 10,7 ұпай, 2,9 допты қайтару және 2,0 нәтижелі пас берді. Команда Чарльз Вольфтың (2–9) және 24 жастағы ойыншы-жаттықтырушы Дейв ДеБусшердің (29–40) басшылығымен плей-оффқа қатыса алмады.

Сент-Луис Хоукс

Детройт, Торнның орташа көрсеткіші 13,9 ұпай, 3,7 доптама және 2,4 нәтижелі пас болғанда, оны 1965 жылдың 24 желтоқсанында саудалады. «Пистонс» Торнды Джон Тресвант пен Чико Вонға алмастырып, «Сент-Луис Хоукс» командасына жіберді. Торн «Хоукс» сапында 46 ойында орташа есеппен 8,8 ұпай және 2,4 доптама жинады, көбінесе резервтік ойыншы ретінде алаңға шықты. Келешекте Даңқ залына енетін Ричи Герин (ойыншы/жаттықтырушы), Зельмо Бити, Ленни Уилкенс және Клифф Хаган, сондай-ақ Джо Колдуэлл, Пол Силас және Билл Бриджеспен бірге ойнаған Торнның алаңдағы уақыты қысқарды. «Хоукс» Батыс дивизионының финалында «Лос-Анджелес Лейкерс» командасына 4:3 есебімен жеңіліп қалды, ал бұрын «Балтимор» командасын 3:0 есебімен жеңіп, жартылай финалға өтті. 1966-67 жылдары Торн «Хоукс» үшін 8,8 ұпай және 2,4 доптама жинады, команда Лу Хадсонды қатарына қосып, 39-42 есебімен маусымды аяқтады. «Хоукс» плей-оффта жаңадан құрылған «Чикаго Буллс» командасын 3:0 есебімен жеңіп, бірақ Батыс дивизионының финалында Рик Барри және Нейт Турмондтан құралған «Сан-Франциско Уорриорс» командасына 4:2 есебімен ұтылып қалды. Торн осы серияда орташа есеппен 10,2 ұпай жинады.

Сиэтл Суперсонс

1967 жылдың 1 мамырында Торн НБА кеңейту драфтында Сент-Луис Хоукс командасынан Сиэтл Суперсоникс клубына іріктелді. Ол өзінің ойыншылық карьерасын Сиэтл Суперсоникс командасында аяқтады (1967–1971). Торн 1967–68 маусымында карьералық ең жоғары көрсеткіш – 15.2 ұпай, 4.0 доптама және 3.5 нәтижелі пас берді, ал кеңейтілген «Суперсоникс» жаттықтырушы Ал Бьянки басшылығымен 23–58 есебімен аяқтады. 1968–69 маусымында «Суперсоникс» 30–52 есебін көрсетті, Торн 27 жасында 11.5 ұпай, 2.9 доптама және 2.8 нәтижелі пас берді. Сент-Луис командасынан Торнның әріптесі Ленни Уилкенс 1969–70 маусымында «Суперсоникс» клубының ойыншы-жаттықтырушысы болды, және команда Уилкенстің алғашқы жаттықтырушылық маусымында 36–46 есебіне жетті. Уилкенс 1979 жылы «Суперсоникс» командасын НБА чемпионатына жеткізді және 2005 жылға дейін НБА-да жаттықтырушы болып жұмыс істеді, 32 маусымда 1332 ойын жеңіп алды. Жарақат алған Торн 19 ойында орта есеппен 2.9 ұпай жинады. 1970–71 маусымында Торн ойыншылық карьерасын аяқтады, ол 63 ойында қосалқы құрамда ойнап, 5.6 ұпай және 2.9 нәтижелі пас берді (команда есебі 38–44). Жалпы, сегіз НБА маусымында Торн 466 ойында орта есеппен 10.8 ұпай, 3.1 доптама және 2.6 нәтижелі пас берді. 1973 жылы бұрынғы командаласы Кевин Лаугери бас жаттықтырушы болып тағайындалды және Торнды 15 000 долларға Америка баскетбол қауымдастығының «Нью-Йорк Нетс» командасының көмекші жаттықтырушысы қызметіне алды. Торн 1975–76 АБА маусымы үшін сол кездегі жұлдыз ойыншы Марвин Барнспен бірге «Сент-Луис Спиритс» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. «Спиритс» құрамында сонымен қатар «Баскетбол залының мүшесі» Мозес Мэлоун, Колдуэлл Джонс, Майк Д’Антони, Гас Жерард, Морис Лукас, Рон Бун, М. Л. Карр және Дон Чейни де болды, бірақ 20–27 есебінен кейін ол 1975 жылдың желтоқсанында жұмыстан босатылды және оның орнына Джо Муллани келді. Торн Барнспен тәртіптік мәселелерге тап болды. «Марвин барлық іске кешігіп келетін», – деді Торн бірнеше жылдан кейін. «Оған сенуге болмайтын. Ол: "Мен саған әр түнде 24 ұпай және 12 доптама беремін. Басқаларымен сөйлескенің дұрыс" дейтін. Ол мақсатты түрде кешігіп келіп: "Сен мені басқара алмайсың. Мен басшымын" деп көрсетуге тырысатын». Торн 1983 жылы өзінің бұрынғы командаласы және «Нетс» клубының жаттықтырушысы Кевин Лаугериді бас жаттықтырушы қызметіне алды. 1984 жылы ол команданың Майкл Джорданды 1984 жылғы НБА драфтының үшінші нөмірімен таңдауын қамтамасыз етті (ол 1984 жылғы Олимпиада ойындары алдында патриоттық мақсатта жеңіл атлетика жұлдызы Карл Льюисті де таңдады). Торн 1984 жылғы «Буллс» клубының үшінші нөмірі үшін көптеген сауда ұсыныстарын қабылдамады. Джорданды Филадельфияға жіберу мүмкіндігі де қарастырылды, онда «76ers» клубының жаттықтырушысы Солтүстік Каролина жұлдызы Билли Каннингхэм болды. Сондай-ақ, Торн Джорданның Солтүстік Каролинадағы командаласы Сэм Перкинсті (драфтта 4-нөмірмен таңдалған) таңдауы мүмкін деген болжамдар да болды, өйткені «Буллс» жақында өткен драфттарда шабуылшыларды таңдаған және Торн «All Star» Регги Тьюспен алмастырған еді. Алайда, Торн Джорданды таңдады, және «Буллс» клубының негізі қаланды.

НБА/Ұйқас командасы/Nets/76ers

1986 жылдан 2000 жылға дейін Торн НБА баскетбол операцияларының атқарушы вице-президенті болды, лиганың бас тәртіп сақтаушысы қызметін атқарды. Торн 1992, 1996 және 2000 жылдары АҚШ баскетбол ерлер құрамасын іріктеу комитетінің төрағасы болды. 1992 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына (Барселона) "Арман командасы" құрылды және комитет 1996 және 2000 жылдары Олимпиада алтын медалін жеңіп алған АҚШ командаларын дайындады. Торн 2000 жылдың 2 маусымында "Нетс" ұйымына қайта оралды және "Нетс" франшиза тарихында алғаш рет НБА финалға өткеннен кейін 2002 жылы "Жылдың НБА атқарушысы" атағын жеңіп алды. 2010 жылғы маусым соңында Род Торн "Нетс" ұйымынан кететінін жариялады. 2010 жылдың 11 тамызында Торн 76ers президенті болып тағайындалды, бұл қызметтен Эд Стефански кетті, ол команданың бас менеджері ретінде қалды. 2011 жылдың 18 қазанында 76ers жаңа иеленушілер тобын таныстыруға арналған баспасөз конференциясына дейін Стефански ұйымнан кететіні және Торн президенттік және бас менеджерлік лауазымдарды бірге атқаратыны хабарланды. 2012 жылы Тони ДиЛео команданың бас менеджері болып тағайындалды, бірақ Торн президенттік лауазымын сақтап қалды. 2013 жылдың 10 шілдесінде Ұлттық баскетбол қауымдастығы Род Торнның 1 тамыздан бастап баскетбол операцияларының президенті болып тағайындалғанын хабарлады, себебі Стю Джексон өзінің қызметінен бас тартты. 2014 жылдың 26 сәуірінде Торн НБА атынан "Уизардс" ойыншысы Нене Хиларионы НБА плей-офф бірінші турының 4-ші ойынынан шеттету туралы шешім қабылдады. 2015 жылы Торн НБА-дан қысқа мерзімге зейнеткерлікке шықты. 2015 жылы Торн жартылай зейнеткерлікке шығып, "Милвоки Бакс" командасының арнайы кеңесшісі болды. "Мен өмірімде көп рет дұрыс жерде болғаным үшін өте бақыттымын", - деді Торн. "Кейде 7000 адам тұратын жерден келгенде, өзіңді қысып, "Мен қаншалықты бақыттымын" деп ойлайсың. Мен ойнағанда бізге тамаққа 8 доллар берілді. Біз көшпенді лига сияқты едік. Мен алдын ала маусымда бір мектептен екіншісіне қатарынан 16 күн ойнағанымды есімде. НБА осы деңгейге жетеді және мен көптеген ұлы оқиғалардың куәсі боламын деп менің ойымша емес еді. Менің ең мақтан тұтатыным – оқиғалар орын алғанда сол жерде болуым және кейде оларға өз үлесімді қосуым. Бұл өте қызықты болды". 2020 жылдың 29 ақпанында Торнның 44-нөмірі Батыс Вирджиния университетінде зейнеткерлікке жіберілді.