Кіріспе

1942 жылы түсірілген Джулиен Дювье фильмі

«Манхэттен әңгімелері» – 1942 жылы түсірілген американдық антологиялық фильм, режиссері – Джулиен Дювье. Бен Хехт, Алан Кэмпбелл, Ференц Молнар, Сэмюэл Хоффенштейн және Дональд Огден Стюарт сияқты он үш жазушы осы фильмдегі алты әңгімеге жұмыс істеді. Мексикалық жазушы Франсиско Рохас Гонсалестің «Historia de un frac» («Фрак туралы әңгіме») романының негізінде түсірілген, бірақ авторлық құқығы көрсетілмеген бұл әңгімелерде тігіншінің қарғысына ұшыраған қара түсті формальды фрак бір иесінен екіншісіне ауысып, бес байланыссыз оқиғаны қамтиды.

Сюжет

Бұл костюм танымал актер Пол Орман үшін арнайы тігілген. Ол бұрынғы ғашығы Этельге махаббатын қайта жаққандырамын деп ойлайды. Бірақ Этель енді үйленген, күйеуі Джон оларды бірге көреді. Джон Полға қару-жарағын, әсіресе сүйікті аңшылық мылтығын көрсетуді ұсынады. Ол мылтықты қасақана оқтайды. Пол қашпайды, қызғанышпен толған күйеуі оны атып жаралайды. Пол өлімін сомдағанда, Джон жалғыз куәгер әйеліне бұл апат екенін айтады. Этель ақырында Джонды жақсы көретінін түсінеді және оған айтады, оның сөзіне сенеді. Пол қайта тіріліп, оларды таңқалдырады, Джон мүлдем қателескенін мәлімдейді. Пол олардан кетеді, бірақ кейін лимузинде есінен таяды. Ол қызметшісі Лютерге өзін емдеу үшін ауруханаға жеткізуді бұйырады. Кейін Лютер досы Эдгардан алған 10 долларлық қарызы үшін, оқ тесігі бар жапсырыны ұсынады. Эдгар Гарри Уилсонның уәзірі, ол Дианаға үйленбекші. Бірақ күйеуінің адалсыздығы үшін ажырасып жатқан Диананың досы Эллен, оны Гарридің топанының ішін тексеруге шақырады. Ол "Сыртқы" деген біреудің "аяулы арыстанға" жазған махаббат хатын табады. Гарри бұл сөзді естіп, ең жақсы досы Джорджты кешегі кештен кейін Гарридің топанын қатемен алып кеткенін және хаттың оған тиесілі екенін айтуға көндіреді. Дианаға сымбаты бар Джордж де келіседі. Диана мүлдем жаңылып, Джорджты (бұрын "ақылсыз" деп ойлаған) жаңа, романтикалық жарықта көреді. Диана шындықты Скиверл келгенде біледі. Ол Гарриді тастап, Джорджбен бірге кетеді. Содан кейін Лютер мен Эдгар топаны 10 долларға кепілге қояды. Ақырында ол белгісіз классикалық музыка композиторы Чарльз Смитқа тиесілі болады. Досы оны танымал дирижер Артуро Беллинимен кездестіреді, ол оның шығармасына тәнті болады. Оған Карнеги залында өзінің туындысының премьерасын өткізу мүмкіндігі беріледі. Соңғы сәтте оған лайықты киім кию керектігін ескертеді. Эльза оған асыққаннан жапсырыны сатып алады, бірақ ол тым кішкентай болып шығады. Ол дирижерлік кезінде иықтарынан жыртылып, көрермендер күлімсірейді. Чарльз көздерінен жас шығарады. Бірақ Беллини концерттік ложасынан тұрып, өзінің жапсырынын шешіп, одан жалғастыруды сұрайды. Көрермендердегі "әдемілер" бірінен соң бірі өз жапсырындарын шешеді. Жеңіске толы концерттен кейін Чарльз жапсырыны қайырымдылыққа табыстайды. Кедейлерге көмектесетін миссияны басқаратын Джо алкогольге тәуелді жалғаншы Ларри Браунға хат береді. Бұл оның колледждегі 25 жылдық кездесуіне шақыру қағазы. Ол "Волдорф Астория" қонақүйінде өтеді. Джо Ларриді қатысуға көндіріп, оның өмірін жаңартпақ болады. Ларри бұрынғы сыныптастарын өзінің сәтті екеніне сендіреді, тіпті жұмыс ұсынысын алады, бірақ олардың бірі Уильямс Ларридің Чикагодағы заңгерлік тәжірибесінен шеттетілгенін біледі. Бір адам әмиянын таба алмағанда, топ Ларриді айыпталушы, ал Уильямсты прокурор етіп, масқара сот отырысын өткізеді. Ақырында Ларри бәрін айтып, кетеді. Бірақ ертесіне таңертең оның үш сыныптасы миссияға келіп, жұмыс әлі де оның екенін хабарлайды. Жапсырыны екінші қол дүкенге түседі, онда В.С. Филдс, Фил Сильверс және Маргарет Дюмонтпен бірге оқиғалар тізбегі орын алады [төменде қараңыз]; оны ұры ұрлайды. Ол оны жоғары деңгейлі, заңсыз құмар ойын залына кіру үшін киеді, содан кейін клиенттерді тоналайды. Ұшақпен қашып бара жатқанда, жакет өртенеді, үрейленген ұры оны қалтасында 43 000 доллар олжасымен бірге лақтырып жібереді. Ол Лука мен Эстердің, кедей қара нәсілді жұптың қасына түседі. Олар оны діни қызметкерлеріне апарып, қауымдастарына дұға еткен нәрселерін сатып алу үшін беруді шешеді. Бір ескі фермер Лукаға ол тек қана құс қорқытқышты сұрап дұға еткенін айтады, сондықтан Лука оған жасау үшін жыртылған жакетті береді.

Жойылған алтыншы әңгіме

Алтыншы әңгімеде У. С. Филдс, Фил Сильверс және Маргарет Дюмонт қатысты. Алдамшы (Филдс) төртінші әңгімедегі құтқару миссиясынан алған дүкеннен жакет сатып алады, ол бұрынғы иесінің ақшасымен толтырылған деп ойлайды. Ал алдамшы дүкен сатушысының (Сильверс) айтуынша, ол «миллионер» болған. Алдамшы жакетті бай әйелдің (Дюмонт) үйінде спирттен бас тарту туралы лекция оқуға киеді, онда алкогольдің орнына берілген кокос сүтіне оның күйеуі ішімдік қосып, лекцияны мас кеште айналдырады. Бұл эпизодты негізінен Берт Лоуренс, Энн Вигтон, Уильям Морроу және Эдмунд Белоин жазды, ал режиссер Мал Сент-Клэр «Филдс және басқа комиктер үшін әзілдер мен комедиялық сахналар туралы (Дювивьеге) кеңес берді». Бұл әңгіме фильмнің экран уақытын қысқарту үшін кесілді. Ұзындығын қысқарту үшін үздіксіздікті бұзбайтын ең оңай эпизод осы болды, және, ирониялық түрде, ең қызықтысы да осы еді. Кейбір дереккөздер «экран уақыты» ыңғайлы сылтау болғанын көрсетеді, ал актерлердің кейбіреулері Филдс эпизоды фильмнің қалған бөлігінен назарды аударғанына наразы болды. Бұл эпизод 1990 жылдардың ортасында Fox мұражайында табылған. Ол Кевин Бернстің «Жасырын Голливуд II: 20th Century Fox мұражайынан тағы да қазыналар» атты 1997 жылғы деректі телефильмінде қолданылды, онда студия фильмдерінен кесілген эпизодтар көрсетілді. Кейіннен ол фильмнің VHS нұсқасына қосымша материал ретінде енгізілді. Fox Movie Channel фильмді толық, барлық алты әңгімені сақтап, олардың түпкілікті ретімен көрсетеді.

Бесінші әңгіменің 1942 жылы шыққан кездегі дау-дамайлары

Пауль Робсон мен Этель Уотерс ойнаған соңғы эпизод 1942 жылы нәсілдік стереотиптер деп есептелген бейнелерді көрсетті. Бұл Эдвард Г. Робинсон мен Робсонның өзінен де қатаң сынға ұшырады, ол қара актерлер үшін жақсы кино рөлдерін қолдаушы болған. "Манхэттен әңгімелері" Робсонның Голливудта жұмыс істеуге жасаған соңғы тырабы болды, ол бар болғаны 12 фильмде ойнап, үш жылдан астам уақыттан бері жомарт ұсыныстарды қабылдамай келген. Робсон музыкалық номерлерді орындаған Робсон мен Холл Джонсон хорының эпизодына қатты наразы болды. Бастапқыда ол және оның әріптестері фильмде көрсетілген ауылдық қара халықтың қиын жағдайын – олардың күтпеген табыстарын қоғамдық жер мен құралдарға инвестициялау арқылы – өмірдің тең бөлісу принципін көрсету үшін пайдалана алады деп ойлаған. Ол өндіріс кезінде фильмнің мазмұнына өзгеріс енгізуге тырысқанымен, соңында ол оны "өзінің халқына өте ұятты" деп тапты. Ол "негрді балаша және күнәсіз етіп көрсетеді, бұл ескі плантациялық 'аллелуя' айқайшыларының дәстүрі – сол ескі әңгіме, негр даңққа ән салып барады". Робсон үшін бұл адамдық қадір-қасиет мәселесі болды, ол сценарист Дональд Огден Стюарттың сюжетке енгізген, қоғамдық меншікті насихаттау міндетінен де жоғары тұрды. Кейбір сыншылар мен қара өнерпаздары (соның ішінде Кларенс Муз) фильмде қаралардың үлескерлік жүйедегі өмірлік жағдайлары көрсетілгенін атап өтті, бірақ Робсон соншалықты көңілі толмады, ол фильмнің барлық нұсқаларын сатып алып, таратудан алып тастауға тырысты. Премьерадан кейін ол баспасөз мәслихатында Голливудта қара актерлерге ұсынылатын қадір-қасиетсіз рөлдерге байланысты енді фильмде ойнамайтынын мәлімдеді. Робсон фильмді жек көретін басқалармен бірге оны пикетке шығатынын да айтты.