Кіріспе

Мифтік үш аяқты қарға

роман сериясы

Ятагарасу (八咫烏) – синто мифологиясындағы мифтік қарға және жетекші құдай. Ол көбінесе үш аяқты бейнесімен танымал, ал оның суреті ежелгі заманнан бері жетіп келді. Осы алып құстың пайда болуы – көктегі құдайдың еркінің немесе адамдардың ісіне құдайдың араласуының белгісі деп есептеледі. Ятагарасу – қарға құдайы ретінде, нағыз басшылықтың символы. Бұл үлкен қарғаны Такамамусуби аспаннан аңызға толы император Джиммуға, Кумано аймағынан Яматоға (Йошино, содан кейін Кашихара) дейінгі алғашқы сапарында жол көрсетуші ретінде жіберді. Ятагарасу Камотакецунуми но Микотоның жанындағы құдайдың бейнесі деп қабылдағанмен, сақталған ең алғашқы жазбаларда осы мәлімет нақты айтылмаған.

Шолу

Жапон мифологиясында Ятагарасу император Джиммуды Яматодағы Кашихараға бастап әкелгені айтылады. Ол сондай-ақ, нұрдың көрінісі деп есептеледі. Кодзикиде оны Такамимусуби, ал Нихон Шокиде Аматерасу жіберген. Кодзикиде оны Укауси және Укауси ағайындарға император Джиммуға оралуларын сұрау үшін жіберді, бірақ үлкен ағасы оны сыбызғының дыбысымен кері қайтарды. Ал Нихон Шокиде (Жапонияның тарихнамасы) Ятагарасу ағайындарды императорға қайтаруды сұрауға жіберілді. Кенже інісі қорқып: «Мен құдайлардан аспанды қорғаймын, және өмірім үшін қорқамын. Сен қандай қарғасың, ән шырқайсың?» деді. Ол қарғаға сегіз жапырақтан жасалған тақтада тағам ұсынды. Екі кітаптағы дәстүрлер арасында шамалы айырмашылық бар; мысалы, қарға император Джиммуға қайтып келіп, оған ағасы Исошироның бүлікшіл болғанын хабарлады. Содан кейін Нихон Шокиде еңбегі істелді, Ятагарасу ұрпақтары Кацуноның иелері болды (Казуно но Томори но Агатануши), ал түбірі Кацураги Кокудзо болды. Нихон Шокиде Кинши («алтын желкен») император Джиммуды шығыс жорығы кезінде Наганохикомен болған шайқаста құтқарды. Сонымен қатар, Камо тайпасы 天日鷲神 және Камотакецунуми но Микото деп есептеледі. Камо тайпасының шежіресінде Камотакецунуми но Микотоның тағы бір аты – Ятагарасу Камотакецунуми но Микото, бірақ Жапония тарихнамасындағы Ятагарасу император Джиммудың замандасы Икутама Анихико но Микото деп айтылады. Үш Кумано тауында қарғалар Мисаки құдайлары (тыныштандырылған өлілердің рухтары; Шинши) саналады. Кумано Санзанда Ятагарасу Куманоның Ұлы құдайы Сусаноо но Микотоның қызметшісі ретінде құлшылыққа алынады және Куманоның символы болып табылады. Қарға Кумано Гюухоинде бейнеленген, ол ерте заманнан бұрын жиі дұға ретінде қолданылған. Ата – ұзындықтың бірлігі, бас бармақ пен ортаңғы саусақтың арақашықтығы (шамамен 18 см), ал ята – 144 см, бірақ бұл жердегі ята жай ғана «үлкен» дегенді білдіреді.

Астероидтар

Гунма префектурасының Оизуми Чо қаласынан шыққан астроном Такао Кобаяши 1997 жылы ашқан астероидке (уақытша коды 1997 AY1) "Ятагарасу" деп ат қойып, 2004 жылдың 9 тамызында (9106) Ятагарасу ретінде тіркеді.