Кіріспе

1935 жылы Джон Уиндхамның романы. Одри Хепберннің осы аттас фильмі үшін «Құпия адамдар» (фильм) бетіне қараңыз. «Құпия адамдар» (1935) – ағылшын жазушысы Джон Уиндхэмнің ғылыми-фантастикалық романы. Оқиға 1964 жылы Сахара шөлінің астында мекендейтін ежелгі пигмейлердің руына тұтқынға түскен британдық жұбайдың басынан өткен оқиғаны баяндайды. Роман Уиндхэмнің алғашқы қаламы Джон Бейнон атымен жазылған.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Сахара жаңа теңіз құру үшін су астында қалды, ал романның басты кейіпкері Марк Саннет жеке зымыран ұшағымен қазіргі уақытта үлкен көлден аспанға көтерілген аралға құлайды. Көп ұзамай ол өзімен бірге серігі Маргарет Лоун мен Баст деп атаған жолсыз мысықты алып, бір үңгірге тартылып кетеді, онда оларды құпия пигмейлер тұтқынға алады. Кішкентай адамдардың негізгі тағамы – ірі саңырауқұлақтар. Тұтқындар кішкентай адамдар мен олардың алып саңырауқұлақтары туралы әңгімелер гномдар туралы мифтердің пайда болуына себеп болған болуы мүмкін деп болжайды. Суннет үңгірлерде екі қабатты қоғам қалыптасқанын анықтайды: пигмейлер табиғи және жасанды үңгірлер мен туннельдердің үлкен жер асты жиынтығында өмір сүреді, ал тұтқынға алынған адамдар үңгірлердің жеке бөлігінде оқшауланған. Ол сондай-ақ онда отбасылық өмірдің бар екенін білгенде таңғалады. Жер астында дүниеге келген және өмір бойы үңгірде өмір сүрген, тұтқынға алынған адамдардың балалары, «туған жерлер» көбінесе өмірлеріне қанағаттанған және қашып кетуге ниеттемейді. Басттың серігі болғандықтан, пигмейлер Маргаретті құдайша санап, оны үңгірлердің бөлек аймағына оқшаулайды. Тұтқынға алынған адамдардың көпшілігі екі әдіспен қашып құтылуға тырысады: біріншісі, жер бетіне бұрышпен туннель қазу арқылы, екіншісі, пигмей туннеліне немесе үңгіріне көлденеңнен кіру үмітімен. Пигмейлер алаңдайды, ал Суннеттің келуі тұтқындарға алаңдаудың себебін ашады. Пигмейлер жаңадан пайда болған Сахара теңізінің су басып, олардың ортасын жойынатынынан және оларды құртатынынан қорқады. Олардың қорқынышы негізді, су олардың әлеміне еніп, бүкіл экожүйені су басады. Суннет, Маргарет, Баст және бірнеше адам ғана аман қалады. Әңгіме жылдар бойы жер астында өмір сүргеннен кейін күнге күйіп, қашып шыққандардың үңгірден әкелген қарапайым, бірақ бірегей технологияға негізделген жаңа компания құруымен аяқталады.

Болжамдар

Роман 1964 жылы өтеді, және король Елизавета II-ні Ұлыбританияның биліктегі монархы ретінде дұрыс көрсетеді, әйтсе де, 1935 жылы роман жарық көрген кезде ол мұрагерлік тізімінде үшінші болған және 1952 жылы ғана патшайым атанған. Кітаптың басындағы бір бөлімде 1935 жылы нацистік үкімет басында болған Германияның, басты кейіпкердің зымыран ұшағымен құлауынан туындаған әуе кеңістігін бұзуына байланысты әскери реакциясы әзіл-қалпымен суреттеледі. Бұл Wyndham үшінші рейхтің болашақта кем дегенде 30 жылға дейін сақталатынын ойлағанын көрсетеді, бұл тоталитарлық режимнің ұзақ өмір сүруіне жасаған болжам, және оның "Сыртқа қарайғыша тартылыс" романында 21-ғасырда Кеңес Одағының әлі де бар болатыны туралы ұқсас болжамдарында да көрінеді. Романда Пилтдаун адамы туралы да айтылады, ол жарық көрген кезде әлі афера екені анықталмаған.