Кіріспе

1964 жылғы американдық фильм

«Лилит» – 1964 жылғы американдық драмалық фильм, сценарийін және режиссурасын Роберт Россен жазған, басты рөлдерде Уоррен Бити мен Жан Себерг ойнаған. Дж.Р. Саламанканың романы негізінде түсірілген, бұл Россеннің соңғы фильмі болды.

Сюжет

Мэриленд штатының Роквилл қаласында Chestnut Lodge жеке психикалық ауруханасында орналасқан фильмде жаттығушы терапевт, Винсент Брюс есімді қиындыққа тап болған бұрынғы солдат туралы әңгімеленеді, ол әуесқой, көркем, шизофрениялық науқас Лилит Артурға қызығады. Лилит оған ақыл-есі бұзылған, өз-өзіне қол жұмсап өлтірген анасын еске салады. Винсент Лилитке оқшауланудан шығуға көмектеседі және институционалды аумақтан елге бір күнге шығады, кейіннен онымен жалғыз болатын экскурсияларға шығады. Ол оны азғыруға тырысады, ақырында Брюс Лилитке ғашық екенін айтады. Карнавалға экскурсия кезінде ол оның жас жігітке қатысты орынсыз әрекет жасағанын көреді. Шарадан кейін олар бірге ұйықтап, үнемі кездесуге кіріседі. Өсе келе қызғанышпен, Винсент Лилитпен кездесулерге барады. Лилитке ғашық болған пациенті Стивен Евшевский оған сыйлық ұсынғанда, Винсент оны Лилит одан бас тартқанын айтып, оған қайтарады. Стивен өзін-өзі өлтіреді. Винсент Лилитті Стивенді өз-өзіне қол жұмсауды ойластырғанына сендіруге тырысады, бірақ ол оны қабылдамайды. Лилит ағасының өзін-өзі өлтіргенін еске түсіреді, ол бұл оның өзімен инцесттік қарым-қатынас орнатуға тырысқанынан деп түсіндіреді. Кейін ол бөлмесінде құрып, кататониялық күйге түседі. Жүрегі жараланған Винсент басшыларына көмек сұраған.

Өндіріс

Россеннің Centaur Productions компаниясымен жасалған және негізінен Columbia Pictures дистрибьюторы қаржылаған "Лилит" фильмі алты апта бойы жалға алынған пансионатта, Лонг-Айлендтегі Киллингсворт Тейлордың сарайында және клиника орналасқан Мэриленд штатының Роквилл қаласында түсірілді. Бір апта түсірілім студияда өтті.

Шығару

Лилит фильмі бастапқыда 1964 жылғы Венеция кинофестиваліне АҚШ-тың ресми өкілі ретінде таңдалған, бірақ фестиваль директоры Луиджи Чиарини оның көркемдік құндылығын сыйламағандығы туралы баспасөз хабарларынан кейін фестивальден алынып тасталды. Ол 1964 жылдың 19 қыркүйегінде Нью-Йорк кинофестивалінде көрсетілді.

Қабылдау

Лилит алғаш шыққан кездегі баспасөз реакциясы көбінесе жағымсыз болды, бірақ оны "шедевр" деп атады (Дейв Кехр, Чикаголық оқырман). 1975 жылғы "The New Biographical Dictionary of Film" кітабында Дэвид Томсон "Лилит" фильмін "[Россеннің] фильмдерінің ішіндегі ең ерекше, құмарлық, құпиялы және шынайы жеке туынды" деп сипаттады. Оның сөзіне қарағанда, басқа фильмдер уақыт өте келе көнеріп, өзінше жабық болып көрінетін болса, "Лилит" дамуы мүмкін. 2015 жылы "The Village Voice" журналындағы шолуында сыншы Мелисса Андерсон "Лилит" фильмінде "керемет бөлінген" стилді байқады, ол "Мариенбадтағы өткен жыл" фильмін еске түсірді, сондай-ақ Жан Себергтің фильмге "әлемнен тыс бір сипат" сыйлағанын атап өтті.

Марапаттар мен ұсыныстар

Лилит 1965 жылы Cahiers du Cinéma журналының ең жақсы фильмдер тізімінде 6-шы орынды иеленді. Жан Себерг Голливуд шетелдік баспасөз қауымдастығының «Алтын глобус» сыйлығының «Ең үздік әйел актер» номинациясына ұсынылды.

Мұра

Академия киноархиві 2000 жылы «Лилит» фильмін сақтап қалды. 2013 жылы Гарвард киноархиві Роберт Россенге арналған ретроспектива аясында «Лилит» фильмін көрсетті.