Кіріспе
Американдық тарихшы және Холокостты жоққа шығарушы (1889–1968)
Гарри Элмер Барнс (15 маусым 1889 – 25 тамыз 1968) – американдық тарихшы, кейінгі жылдары тарихи ревизионизм мен Холокостты жоққа шығарумен белгілі болды. 1918 жылы Колумбия университетінде докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін Барнс 1923 жылы Смит колледжіне тарихи әлеуметтану профессоры болып ауысуға дейін Кларк университетінде тарих профессоры болды. 1929 жылы ол оқытушылықты тастап, журналист, тәуелсіз жазушы және шағын оқу орындарында мерзімілді профессор болып жұмыс істеді. 1919–1920 жылдары және 1923–1937 жылдар аралығында ол Әлеуметтік зерттеулер жөніндегі жаңа мектепте тұрақты түрде дәріс оқыды. Барнс көптеген ғылыми еңбектері арқасында бір кезде тарихшы ретінде жоғары бағаланған. Алайда, 1950 жылдары ол беделін жоғалтып, "кәсіби жат адамға" айналды. Барнс 30-дан астам кітап, 100 эссе, 600 мақала және кітап шолуларын жариялады, олардың көп бөлігі Сыртқы қатынастар кеңесінің Foreign Affairs журналында, онда ол библиографиялық редактор болып қызмет етті.
Ерте мансап
Барнс 1918 жылы Колумбия университетінде тарих ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады, зерттеуі пенология тарихына арналған еді. Ол АҚШ-тағы Жаңарту дәуірінің тарихындағы маңызды ғалым Уильям Арчибальд Даннингтің шәкірттерінің бірі болды. 1917 жылы Барнс «Социология тарихына кіріспе» атты алғашқы басылымын жариялады, бұл ғылыми еңбек социологиялық дамудың толық шолуын ұсыну мақсатында жазылған. Барнс 1918 жылдан 1941 жылға дейін қазіргі оқиғалар мен соңғы тарих туралы лекциялар оқыды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Барнс соғысқа белсенді қолдау көрсетті, бірақ оның немісқа қарсы насихаты Ұлттық тарихи қызмет кеңесі тарапынан қабылданбады, себебі ол «қабылдауға тым радикалды» деп танылды. Соғыстан кейін Барнстың Германияға деген көзқарасы өзгерді: ол бұрынғы германофобиясынан германофилияға ауысты. Барнс АҚШ-тың Бірінші дүниежүзілік соғыста дұрыс жақта соғысқандығына күмәнді келді. 1920 жылдары Барнстың Бірінші дүниежүзілік соғыстың себептері туралы зерттеулері Германия Сыртқы істер министрлігімен жомарттықпен қаржыландырылды, мақсаты Германияның Бірінші дүниежүзілік соғысты бастамағанын дәлелдеу және Версаль келісімін әлсірету болды. Барнстың «The Nation», «Current History», «Christian Century» журналдарындағы және әсіресе 1926 жылы жарық көрген «The Genesis of the World War» кітабындағы Бірінші дүниежүзілік соғыстың себептері туралы мақалаларында Франция мен Ресейді 1914 жылғы шілде дағдарысының агрессорлары ретінде, ал Германия мен Австро-Мажарстанды франко-ресейлік қастандықтардың құрбандары ретінде көрсетті. 1924 жылдан бастап Барнс соғыстың себептерін зерттеу орталығымен тығыз байланыста болды, бұл орталық Германия үкіметімен құпия қаржыландырылып, бұрынғы völkisch белсендісі Альфред фон Вегерер құрған Берлиндегі псевдо-тарихи сараптамалық орталық еді. Орталықтың жалғыз мақсаты Германияның 1914 жылы агрессияның құрбаны болғанын және Версаль келісімінің моральдық тұрғыдан жарамсыз екенін дәлелдеу еді. Орталық Барнске зерттеу материалдарын ұсынды, қаржылай көмек берді, оның жазбаларын басқа тілдерге аударды және 1926 жылы Германияға сапарына қаржы бөлді. Еуропаға сапары барысында Барнс Нидерландыдағы имениесінде бұрынғы неміс императоры Вильгельм II-мен кездесті. Барнстың сөзіне сүйенсек, бұрынғы император: «Мен оның 1914 жылы соғыс бастағаны үшін мені кінәламағанын білгеніме қуаныштымын» деген. Барнсқа «соғыс кінәсі өтірігіне» (Kriegschuldlüge) қарсы жазған еңбектеріне көмектесу үшін немістер оны Берлинде тұратын сербтің бұрынғы дипломаты Милош Богичевичпен байланыстырды. Ол неміс алтынының орнына 1914 жылғы серб үкіметінің іс-әрекеттері туралы жалған куәліктер бергендіктен, оның беделі күмәнді болды. 1926 жылы Барнс «Дүниежүзілік соғыстың басталуы» атты кітабын жариялады, бұл 1914 жылға арналған алғашқы американдық кітап және ол қолжетімді бастапқы деректерге негізделген еді. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыстың Германияны жою мақсатымен жасалған франко-ресейлік қастандықтардың салдары екенін дәлелдеді. Барнс Бірінші дүниежүзілік соғысты «әділ соғыс» деп санамады және оның Франция мен Ресейдің экономикалық империализмінен туындағанына сенді. Германия үкіметі Барнстың Бірінші дүниежүзілік соғыстың себептері туралы жазған еңбектерінен қатты ләззат алды және оның мақалаларының тегін даналарын әлемдегі неміс елшіліктеріне таратуға рұқсат берді. Неміс-канад тарихшысы Холгер Гервиг Барнстың Бірінші дүниежүзілік соғыстың шығу тегі туралы еңбегінің, сондай-ақ осы сияқты бағытталған басқа да еңбектердің ғылыми қауымдастыққа зор зиян келтіргенін айтты, өйткені университет студенттерінің бірнеше буыны Барнстың Германияны ақтауын шындық деп қабылдады. 1926 жылы американдық тарихшы Бернадот Шмитт «Дүниежүзілік соғыстың басталуы» туралы былай деп жазды: «Барнс мырзаның кітабы осы маңызды мәселелерді объективті және ғылыми тұрғыдан талдаудан қалады. Соғысқа қатысты Германияның ғана жауапкершілігі туралы ескі көзқарасқа қарсылық ретінде оны барлық адал адамдар құптайды, бірақ франко-ресейлік жауапкершілік туралы жаңа доктринаны орнатуға тырысу ретінде оны еш қылықсыз қабылдамау керек. Соғыс одақтар мен қарулану жүйесінің салдарынан болды, мүмкін, бұл да болды, ал осы жүйенің пайда болуы, дамуы және жұмыс істеуінде Орталық державалар, әсіресе Германия айқын рөл атқарды. Шындығында, 1914 жылдың шілдесінде осы жүйені сынауға Германияның өзі себепші болды. Тексеру сәтсіз аяқталғандықтан, ол өзіне ешқандай жауапкершілік жүктемейді деп айтуға құқығы жоқ». 1980 жылы американдық тарихшы Люси Давидович Барнс сияқты Бірінші дүниежүзілік соғыс ревизионистерінің жұмысы 1961 жылдан бері неміс тарихшысы Фриц Фишер өзінің «Грифф нах дер Велтмахт» («Әлемдік билікке ұмтылу») кітабын жариялағаннан бері сенімсіздікке ұшырағанын айтты. Барнстың Бірінші дүниежүзілік соғысты «әділ соғыс» деп қарастыруға жасаған тырысыстары және АҚШ-тың соғысқа қатысуы қажет емес деген тезисі 1920 жылдары Освальд Гаррисон Виллард, социалист Норман Томас, сыншы Х.Л. Менкен және тарихшы Чарльз А. Бирд сияқты көптеген адамдардың құрметі мен достығын жеңіп алды, сонымен қатар барлық тараптардың қорқынышты қылмыстар жасағанын айтты.
Barnes' research on the origins of World War I was generously funded in the 1920s by the German Foreign Ministry, which intended to prove that Germany had not started World War I, as a way of trying to undermine the Treaty of Versailles. In Barnes' articles on the causes of World War I in The Nation, Current History, Christian Century, and above all in his 1926 book The Genesis of the World War, he portrayed France and Russia as the aggressors of the July Crisis of 1914, and Germany and Austria Hungary as the victims of a Franco Russian plot. After 1924, Barnes had a close relationship with the Centre for the Study of the Causes of the War, a pseudo historical think tank based in Berlin secretly funded by the German government and founded by Major Alfred von Wegerer, the former völkisch activist. The centre's sole purpose was to prove Germany was the victim of aggression in 1914, and that the Versailles treaty was morally invalid. The Centre provided Barnes with research material, made funds available to him, translated his writings into other languages, and funded his trip to Germany in 1926. During his European trip, Barnes met with the former German Emperor, Wilhelm II, at his estate in the Netherlands. According to Barnes, the ex ruler said that he "was happy to know that I did not blame him for starting the war in 1914." To assist Barnes with his writings against the so called Kriegschuldlüge ("war guilt lie"), the Germans put Barnes into contact with Milos Boghitschewitsch, a former Serbian diplomat living in Berlin. He was considered disreputable as, in exchange for German gold, he provided false testimony about the actions of the Serbian government in 1914. In 1926, Barnes published The Genesis of the World War, the first American book written about 1914 that was based upon the available primary sources. He argued that World War I was the result of a Franco Russian plot to destroy Germany. Barnes was opposed to the idea of World War I as "just war", which he believed to have been caused by the economic imperialism of France and Russia. The German government so liked Barnes's writings on the causes of World War I that it provided free copies of his articles to hand out at German embassies around the world. The German Canadian historian Holger Herwig has commented that Barnes's work on the origins of World War I, together with others of a similar bent, did immense scholarly damage, as generations of university students accepted Barnes' "apologias" for Germany as the truth. In 1926, the American historian Bernadotte Schmitt wrote about The Genesis of the World War that: "It must be said that Mr. Barnes' book falls short of being the objective and scientific analysis of the great problems which is so urgently needed. As a protest against the old notion of unique German responsibility for the war, it will be welcomed by all honest men, but as an attempt to set up a new doctrine of unique Franco Russian responsibility, it must be unhesitatingly rejected. The war was a consequence, perhaps inevitable, of the whole system of alliances and armaments, and in the origin, development, and working of that system, the Central Powers, more particularly Germany, played a conspicuous part. Indeed, it was Germany that put the system to the test in July 1914. Because the test failed, she is not entitled to claim that no responsibility attaches to her." In 1980, the American historian Lucy Dawidowicz wrote that the work of so called World War I revisionists like Barnes has been discredited since 1961 when the German historian Fritz Fischer published his book Griff nach der Weltmacht (Grasping at World Power). Barnes's very public attacks on the idea of World War I as a just war, and his thesis that the United States should not have fought in the war, won him the admiration and friendship in the 1920s of many people in the United States such Oswald Garrison Villard, the Socialist leader Norman Thomas, the critic H. L. Mencken, and the historian Charles A. Beard. and arguing that all sides were guilty of equally awful atrocities.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1930 жылдардың аяғында Барнс Германияның сыртқы саясатын Версаль шартын бұзуға бағытталған заңды күш ретінде қорғаған оқшауланған саясатты ұстанды және неміс жақтасы болды. Версаль шартын Германияға қатысты зұлымдық деп есептегендіктен, Барнс Ванситтартты жала жабу үшін сотқа берді. Америкалық тарихшы Дебора Липштадт жамандауға қарсы лиганың Ванситтарттың Барнсқа қарсы ісіне ешқандай қатысы болмағанын дәлелдеді. Ол Барнстың керісінше мәлімдемелері оның антисемитизмінің белгісі екенін айтады. 1940 жылы «Нью-Йорк Уорлд Телеграм» газеті Барнстың апталық бағанасын тоқтатты. Жазушы бұл әрекеттің өзіне қарсы МИ6 арнайы қызметі, Морган үйі және Нью-Йорктегі еврей дүкен иелерінен құралған қастандық салдарынан болғанын айтып шағымданды. Барнс соңғылары «Нью-Йорк Уорлд Телеграмның» баспагерін «егер мені одан әрі қызметке алса, барлық жарнамадан айырыласыз» деп қорқытқан деді. Сол кітапшада Барнс Германияға қарсы жүргізілген жала жабу науқанының бөлігі ретінде одақтас үкіметтер Германияны жасаған жоқ қылмыстар үшін жалған айыптағанын мәлімдеді. 1948 жылы Барнс Виллардқа жазған хатында Уинстон Черчилль мен Рузвельт 1939 жылы соғыстың басталуына «белгілі бір қысым топтарының қолдауымен» себепкер болды деп жазды. Кейінірек 1948 жылы Барнс Франция Германияға қарсы бірнеше рет агрессия жасады деп мәлімдеді және «қазіргі уақытта Германияның Францияға себепсіз шабуыл жасағанын есімде жоқ» деді. 1963 жылы Барнс өзінің «Тарихи қараңғылықты жою» атты кітапшасын жариялады, онда ол А. Дж. П. Тейлордың 1961 жылғы «Екінші дүниежүзілік соғыстың себептері» кітабына мақтау айтты. Барнс Хогганның кітабы Тейлордың кітабынан жақсы деп ойлады. 1964 жылы «Американ Меркьюри» журналында жарияланған «Сионистік алаяқтық» атты мақаласында Барнс былай деп жазды: «Батыл автор [Рассинье] жалған ақпарат таратуда басты кінәні біз крематорийдің алаяқтары деп атауға тиіспіз, олар – мифтік және қиялданған мәйіттерден миллиардтаған маркалар алатын Израиль саясаткерлері, олардың саны ерекше бұрмаланған және адал емес түрде есептелген». Барнс «Екінші дүниежүзілік соғыстың қорқыныштары мен зұлымдықтарын» ақтау үшін одақтастар нацистерді өздерінің жамандықтары үшін «жазықсыз есебінде» көрсетті деп мәлімдеді. 1967 жылы «Ревизионизмге қоғамдық қызығушылық» атты кітапшасында Барнс 1961 жылы Адольф Айхманның соты «американдықтардың неміс соғыс қылмыстарына қатысты жасөспірімдікке жақын сенімі мен қозғыштығын көрсетті» деп жазды (түпнұсқада баса назар аударылған). Барнс «сот тарихшыларын» «ревизионистер» өлім лагерлері болмағанын мойындауға мәжбүрлегенде, өлім лагерлеріндегі газ камералары туралы дәлелдер жасалғанын айтты. «Ди Цайт» газетіне жазған хатында Бросзат өзінің «концентрациялық және жойқын лагерьлер арасындағы айырмашылықты тағы да бір рет атап өткім келеді, бірақ оны жиі елемейтіндер бар» екенін жазды. Барнс Батыс Германияны Холокост үшін еврейлерден кешірім сұрағаны үшін жиі сынады. Барнс бұл сөзді «еврейлерге деген сенімсіздік пен мойынсұну» деп атады. Барнс бұл көзқарасқа күмән келтіргендердің антисемиттер деп аталатынын мәлімдеді. Липштадттың 1993 жылғы «Холокосты жоққа шығару» кітабының 4-тарауы, «Америкада жоққа шығарудың алғашқы белгілері», Барнсты 1920-жылдардағы ревизионизм (Бірінші дүниежүзілік соғысқа Германияның жауапкершілігін қайта қарау) мен 1950-жылдардағы Холокосты жоққа шығарудың пайда болуы арасындағы басты байланыс ретінде қарастырады (Холокосттың болмағаны немесе соғыстағы одақтастардың үгіт-насихаты мен соғыстан кейінгі еврей саясаты арқылы асыра көрсетілгені туралы). Ол 1920-жылдардағы неміс үкіметі Барнстың өз елін ақтаған көзқарасын ынтамен қолдап, жариялағанын, бірақ соғыстан кейінгі Батыс Германия үкіметі Холокост үшін ұлттық жауапкершілікті қабылдап, кешірім сұрап, еврейлерге өтемақы төлегенін атап өтті. Бұл айырмашылық Барнстың соңғы жылдары өзін құрметке лайық немесе ресми пікірге емес, американдық және еуропалық антисемиттермен және қиянатшылармен одақтасқандығын білдірді. Тарихшы Люси Давидович осы пікірмен келіседі.
Мақалалар
"Халықаралық қатынастар туралы соңғы кітаптар". Сыртқы істер, 1-том, 1-сан (1922 ж. 15 қыркүйек), 168–174 бб. "Социологиядағы Альбион Вудбери Смоллдың орны". "Американдық социология журналы", 32-том, 1-сан (1926 ж. шілде), 15–44 бб. "Соғыс кінәсі мәселесінің қоғамдық маңызы". Американың саяси және әлеуметтік ғылымдар академиясының жылнамасы, 175-том: Соғыстың көлеңкесі (1934 ж. қыркүйек), 11–18 бб. "Төрт ширек ғасырдан кейін Пэрл-Харбор". "Сол және оң: Либертариандық ой журналы", 4-том, 1-сан (2014 ж. 8 тамыз), 9–132 бб.
Үлестер
Тарих, оның пайда болуы және дамуы: Тарихи жазудың бастауынан бүгінгі күнге дейінгі прогресіне шолу. "Америка энциклопедиясы: Батыс әлемінің әлеуметтік тарихы" (1919).