Париж қаласының әкімі тарихы

Кіріспе

Париж үкіметінің атқарушы билігінің басшысы. Париж мэрі – Францияның астанасы және ең ірі қаласы Париждің бас атқарушысы. Офис иесі қаланың басқаруы мен әкімшілігіне жауапты, Париж Кеңесіне ұсыныстар мен ұсынымдар енгізеді, қала жарлықтарының орындалуын қамтамасыз етеді, қаланың жылдық бюджетін ұсынады және қалалық қызметкерлерді, департамент комиссарларын немесе директорларын, сондай-ақ қалалық кеңестер мен комиссиялардың мүшелерін тағайындайды. Париж Кеңесінің мәжілістерінде мэр, Францияның басқа кез келген қаласындағыдай, төрағалық етуші болып табылады. Париж бір мезгілде департамент рөлін де атқаратындықтан, мэр департаменттік кеңес төрағасының мәртебесіне де ие.

Тарих

Француз төңкерісі Бастилияны шабуылдаудан кейін 14 шілде 1789 жылы басталғанда, қала көтерілісшілері Париждің соңғы провостын (Саудагерлер провостын) Жак де Флессельді өлтірді. Провост лауазымы Ансиен Режимнің таратылуымен алғашқы қадамдардың бірі ретінде жойылғандықтан, көтерілісшілер бастапқыда Жан Сильвен Бейли басқарған "Париж коммунасы" деп аталатын революциялық үкімет құрды, ол алғаш рет "Париж мэрі" атағын алды. Революцияның қиын кезеңдерінде қала әкімінің кеңсесі өте маңызды болды, ал Робеспьердің Террор билігі (1793–1794) кезінде барлық күдікті контрреволюционерлерді анықтау және жазалауда шешуші рөл атқарды. 1794 жылдың шілдесінде, 9-шы Термидордан кейін, Робеспьер мен оның жақтастарының билігінен құлатылып, жазаланған төңкерістен кейін мэр лауазымы тым күшті деп есептелгендіктен жойылды. 1848 жылғы ақпан төңкерісінен кейін шілде монархиясы жаңа республикаға ұласты, ол мэр лауазымын қайта жаңғыртты. Алайда, бұл жаңару қысқа болды, өйткені сол жылдың маусым күндері болған көтеріліс берік мэрлік құру мүмкіндігін жойды. Елді уақытша басқаруға тағайындалған Атқару комиссиясы қала әкімінің өкілеттіктерін Ішкі істер министрлігі тағайындаған Сена префектіне беруді жөн көрді. 1870 жылы Париж мэрі лауазымы қайта құрылды, бірақ ұзаққа созылмады. Лауазымды қайта құруға себеп – Франко-прусс соғысындағы жеңілістен кейін Екінші империяның құлауы болды. Луи Жюль Трочудың Уақытша Ұлттық қорғаныс үкіметі Париждегі күшті басшылық пруссиялық қоршау кезінде бүліктерді болдырмайды деп сенді. Пруссиялықтар Парижді толығымен басып алғаннан кейін, халықтың наразылығы социалистік идеяларды ұстанған жаңа көтерілісші Коммунада өршіді. Сонымен қатар, Коммуна ақырында таратылған жағдайда, жаңа ұлттық үкімет қаланы бірнеше жеке әкімдіктерге (әр округке біреуден) бөлуді жөн көрді, осылайша болашақ көтерілістер кезінде қаланың толықтай жоғалуын болдырмақшы болды. Осылайша, 1794 жылдан 1977 жылға дейін, 14 айдан басқа уақыттарда Париж Франциядағы жалғыз коммуна болып, мэрі болмады және тіпті ең кішкентай ауылдан да аз тәуелсіздікке ие болды. 1800 жылдан 1977 жылға дейінгі уақыттың көп бөлігінде (1848 және 1870–71 жылдарығы қысқа мерзімнен басқа) ол тікелей департамент префектінің (1968 жылға дейін Сена префекті, ал 1968 жылдан кейін Париж префекті) бақылауында болды. 1975 жылы Парламент 1977 жылдан бастап Парижге сайланған мэрді қайта орнату туралы заң қабылдады. Заңға президент Валери Жискар д'Эстен 1975 жылдың 31 желтоқсанында қол қойды. 1977 жылдың наурыз айында алғашқы ресми муниципалдық сайлаудан кейін бұрынғы премьер-министр Жак Ширак Париж мэрі болып сайланды және ол 1995 жылға дейін, Франция президенті болып сайланғанға дейін осы лауазымда қалды.

When the French Revolution began after the storming of the Bastille on 14 July 1789, the city insurgents murdered the last Provost of Paris (Provost of the Merchants), Jacques de Flesselles. Because the Provost's office was abolished as one of the first moves with the dissolution of the Ancien Régime, the insurgents established a revolutionary government called the "Commune of Paris", initially led by Jean Sylvain Bailly, the first titled "Mayor of Paris". The mayor's office was very important during the critical phases of the Revolution, and during Robespierre's Reign of Terror (1793–1794) it was decisive in the discovery and execution of all suspected counter revolutionaries. In July 1794, after the 9th Thermidor, the coup d'état that deposed and executed Robespierre and his cronies, the office of Mayor was abolished since it was perceived to be too powerful. After the February Revolution of 1848, the July Monarchy ended in favor of a new Republic, that restored the mayor's office. This renewal was however short, as the June Days uprising of the same year ended the possibility of creating a strong mayorship. The Executive Commission—charged to provisionally rule the country—preferred to transfer the mayor's powers to the Seine Prefect, appointed by Ministry of the Interior. In 1870, once again, the office of Mayor of Paris was re established and again did not survive long. The occasion for the re creation was the fall of the Second Empire after the defeat in the Franco Prussian War. The provisional Government of National Defense of Louis Jules Trochu believed that a strong leadership in Paris would prevent sedition during the Prussian siege. After the definitive conquest of Paris by Prussians, popular discontent erupted in a new insurrectionary Commune which held socialist beliefs. Also, in case the Commune was finally suppressed, the new national government preferred to divide Paris into several distinct mayorships (one for each arrondissement) to prevent the city's total loss in the event of further revolts. Thus, for all but 14 months from 1794 to 1977, Paris was the only commune of France without a mayor, and had less autonomy than even the smallest village. For most of the time from 1800 to 1977 (except briefly in 1848 and 1870–71), it was controlled directly by the departmental prefect (the prefect of the Seine before 1968 and prefect of Paris after 1968). In 1975 Parliament passed a bill re establishing an elected mayor for Paris, beginning in 1977. The bill was signed by President Valéry Giscard d'Estaing on 31 December 1975. In March 1977, after the first formal municipal election, former Prime Minister Jacques Chirac was chosen as Mayor of Paris, a position he held until 1995, when was elected President of France.