Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жануарлар ауруы, адамда пневмония
Animal disease
pneumonia in humans
Пневмония – түрлі себептерден туындайтын өкпе қабынуы. Ол өкпе тіндерінің терең қабаттары мен бронхтардың қабынуымен сипатталады. Пневмония жедел немесе созылмалы болуы мүмкін. Бұл өмірге қауіпті ауру мысықтарда, иттерге қарағанда көбірек кездеседі, ал жас үй жануарларында "Кеннел жөтелі" (Kennel Cough) деген асқыну пайда болуы мүмкін.
Pneumonia is an irritation of the lungs caused by different sources. It is characterized by an inflammation of the deep lung tissues and the bronchi. Pneumonia can be acute or chronic. This life threatening illness is more common in cats than in dogs and the complication “Kennel Cough” can occur in young pets.
Жұқпа жолдары
Өкпе тіндерінің терең қабаттарының жұғуына көптеген себептер әкелуі мүмкін. Әсіресе жас жануарларда әлсіз иммундық жүйе пневмонияны дамытуға ықпал етуі мүмкін. Нақтырақ айтқанда, түрлі себептердің шамадан тыс реакциясы өкпелерді тітіркендіреді.
Many causes can trigger an infection of the deep lung tissues. Specifically in younger pets an weak immune system can encourage pneumonia. Concretely, the overreaction of various causes irritate the lungs.
Саңырауқұлақ
Ең көп таралған саңырауқұлақ инфекциялары – Coccidioides және Cryptococcus. Cryptococcus көбінесе мысықтарда кездеседі.
The most represented fungal infections are Coccidioides and Cryptococcus. Cryptococcus are most common in cats.
Бактериялық
Пневмония көбінесе бактериялық инфекциядан туындайды. Бактериялық инфекция көбінесе вирустық инфекциядан кейін пайда болады. Мысалдардың ішінде иттердегі өрен (чума) вирусы, 1 және 2 типті аденовирустар, параинфлюенза вирусы және мысық калицивирусы бар. Бұл вирустық инфекциялар тыныс жолдарында зақымдануға себеп болады, соның салдарынан бактериялар тыныс алу жүйесіне оңайрақ еніп, пневмонияны тудырады. Туберкулездік пневмония көбінесе иттерде кездеседі. Жануар құсқан кезде асқазан сөлі пневмонияны тудыруы мүмкін, себебі бактериялар өкпеге оңайрақ түседі.
Pneumonia is most often caused by a bacterial infection. The bacterial infection occurs mainly after a viral infection. Some examples are canine distemper virus, adenovirus type 1 and 2, parainfluenza virus and feline calicivirus. Those viral infections cause lesions in the airways that allow bacteria to enter the respiratory system more easily. The pneumonia caused by Tuberculous appears more often in dogs. Gastric acid can also trigger pneumonia when a pet is throwing up, because the bacteria can more easily get in the lungs.
Вирустық
Аурудың дамуы вирустық инфекциядан басталады, ол тыныс жолдарына тарап, кейін пневмонияға ұласады. Иттердегі өрен (дистемпер) вирусы, 1 және 2 типті аденовирустар, параинфлюенза вирусы және мысық калицивирусы сияқты вирустық инфекциялардың симптомдары бактериялық инфекцияға жағдай жасайды, ол пневмониямен аяқталады.
The disease progression begins with a viral infection which spreads into the respiratory tract and later develops into pneumonia. The symptoms of viral infections like canine distemper virus, adenovirus type 1 and 2, parainfluenza virus and feline calicivirus benefit a bacterial infection which ends in pneumonia.
Паразиттік
Паразиттер, мысалы, Filaroides, Aelurostrongylus немесе Paragonimus сияқты өкпе құрттары бронхтарға еніп, пневмонияға себеп болады.
Parasites, for example lung worms like Filaroides, Aelurostrongylus or Paragonimus get in the bronchi and cause pneumonia.
Аллергиялық
Аллергиялық реакция нәтижесінде өкпеге қабыну клеткалары еніп, инфекция болмаса да пневмонияны тудырады.
Through an allergic reaction, the lung is infiltrated by inflammatory cells which cause pneumonia without any infection.
Бастапқы тұқым
Иттің немесе мысықтың Токсоплазма гонди немесе Пневмоцистис жировеци сияқты протозоялар арқылы пневмонияға шалдығу мүмкіндігі өте төмен.
The probability that a dog or cat gets pneumonia through protozoans like Toxoplasma gondii or Pneumocystis jirovecii is really low.
Арман
Күшті құсуға бірнеше фактор себеп болуы мүмкін, мысалы, қарын-асқазанның жұмысының бұзылуы, қате дәрілер немесе дұрыс тамақтанбау. Құсу арқылы асқазан сөлі жоғарғы тыныс жолдарына зиян келтіреді, олар бактериялық инфекцияға осал болады және пневмонияға алып келеді.
There are several factors which might cause vomiting, for example dysfunctional esophagus, wrong medication or wrong food. By vomiting, the gastric acid injures the upper respiratory system which becomes vulnerable to bacterial infection and causes pneumonia.
Симптомдары
Пневмонияға шалдыққан иттер мен мысықтарда көбінесе ылғалды немесе өнімді жөтел, одан кейін мұрыннан шырыш ағуы және тыныс алу кезіндегі дыбыстар пайда болады. Біршама уақыт өткен соң, тыныс алу жиілігі артады және тыныс алуда қиындықтар туындайды. Тағы бір көзге түсетін белгі – тамаққа құштарлықтың жоғалуы, одан кейін дене салмағының төмендеуі. Қызба және әлсіздік те жиі кездеседі. Сонымен қатар, үй жануарының әдеттегі вирустық инфекцияға қарсы жауап бермеуі – бұл инфекцияның айқын белгісі болып табылады.
Dogs and cats who develop pneumonia usually show symptoms like moist or productive cough, followed by nasal discharge and breathing sounds. After some time, the respiratory rate becomes more rapid and breathing difficulties appear. Another conspicuous indication is appetite loss, followed by weight loss. Fever and lethargy are also common symptoms. Also an obvious sign of a regular virus infection is that the pet does not respond to the threat of a regular viral infection.
Диагностика
Үй жануарларына пневмония күдігімен қарағанда, ветеринар алдымен өкпелерді тыңдап, кез келген қалыптан тыс дыбыстарды анықтауға тырысады. Егер жануардың өкпесінде пневмонияға тән дыбыстар естілсе, пневмонияның себебін анықтауға көмектесетін толыққанды қан анализі жасалады. Ақ қан клеткаларының саны артып, оттегі деңгейі төмендесе, пневмония диагнозы қойылуы мүмкін. Қан анализінің нәтижелері пневмонияның нақты белгілерін көрсетуге көмектеседі. Нейтрофильдердің саны артса, бактериялық инфекция болса, ал эозинофильдердің саны артса, паразиттік инфекция болуы мүмкін. Нейтрофильдер мен моноциттердің көбеюі көмекей саңырауқұлақ инфекциясын көрсетеді. Пневмонияның себебін анықтау үшін кеуде қуысының рентген суреті де қолданылады.
When a pet is examined with suspicion of pneumonia, the veterinarian will first listen to the lungs and watch for any abnormal sounds. If the pet shows typical lung noises for pneumonia, a complete blood count will be done which helps to determine the origin of the pneumonia. If the number of white blood cells is increased and the oxygen is low, pneumonia can be confirmed. The exact indicators of pneumonia can also be determined with the help of the blood count. If the neutrophils are increased, there is a bacterial infection, but if the eosinophils are increased the infection is parasitic. Increased neutrophils and monocytes indicate a fungal infection. Chest x rays are another diagnostic tool to determine the origin of pneumonia.
Емдеу
Жаман емдеуді болдырмау үшін пневмонияның нақты себебін анықтау өте қажет. Емдеу орнын және түрін анықтау үшін, ауру жануар тұрақты, тұрақсыз және ауыр деп аталатын үш жағдайдың біріне жіктеледі. Егер үй жануары қалыпты жеп-ішіп, тек аз ғана жөтелсе, онда оның жағдайы тұрақты болып саналады және оны үйде кез келген күдіксіз емдеуге болады. Үйде емдеу үшін, үй жануарына антибиотиктер таблетка түрінде беріледі. Үй жануарының ылғалды және суық ауа райына ұшырауын болдырмау керек. Ингаляция және купаж техникасын қолдану үй жануарының тез және толық жазылуына көмектеседі. Емді түзету және асқынулардың алдын алу үшін ветеринармен жүйелі тексерулерден өту қажет. Егер үй жануары белсенді болмаса немесе тамаққа құмарлығы болмаса, онда ол тұрақсыз жағдайда деп есептеледі және оны клиникада емдеу қажет. Клиникада емделген жағдайда, дәрінің сіңуін максималды ету үшін антибиотиктер тамырға жіберіледі. Трахеяны тазалау жазылуға көмектеседі және ингаляциямен бірге жазылу мерзімін қысқартады. Үй жануары тұрақты жағдайға келгеннен және тамаққа құмарлығы оянғаннан кейін емдеу үйде жалғастырылады. Егер үй жануарында тыныс алуда елеулі қиындықтар болса, онда ол ауыр жағдайда деп саналады. Мұндай жағдайда дереу оттегімен емдеу қажет. Пациенттің жағдайын тұрақты бақылау үшін клиникада үнемі қадағалау қажет, сондай-ақ жағдайды тексеру үшін рентген және қан талдаулары жүзеге асырылуы тиіс. Бастапқы мақсат – пациентті тұрақтандыру, содан кейін үйде емдеуді жалғастыру.
In order to exclude a mistreatment, it is urgently necessary to determine the exact cause of pneumonia. To determine the location and type of treatment, the diseased animal is classified into one of the three conditions called stable, unstable and critical. If the pet eats and drinks normally and only coughs slightly, it is in a stable condition and can be treated at home without hesitation. For home treatment, the pet is given antibiotics as pills. It is important not to expose the pet to wet and cold weather conditions. Inhalation and the application of the coupage technique favour the quick and complete healing of the pet. It is necessary to have regular check ups with the veterinarian in order to adjust the treatment and prevent complications. If the pet is neither active or has an appetite the pet is classified in an unstable state and must be treated in a clinic. If the pet is treated in a clinic, it will be given antibiotics intravenously to maximise the absorption of the drug. Tracheal cleansing can aid recovery and, in combination with inhalation, shorten the duration of recovery. Once the pet has reached a stable condition and regained its appetite, treatment is continued at home. If the pet has significant respiratory problems it is classified as critical. In this condition, an oxygen therapy is urgently required. Permanent monitoring in a clinic is also necessary and x rays and blood counts must be taken at regular intervals to check the condition. The initial goal is to stabilise the patient and then continue with treatment at home.
Болжам
Дұрыс емделумен және қажетті шараларды орындау арқылы, бірнеше аптадан кейін үй жануары толыққанды сауығып кетеді. Дегенмен, өте сирек жағдайларда, аурудың аса ауыр ағыны тыныс алу жүйесіне қайтымсыз зақым келтіріп, тіпті өлімге де соқтыруы мүмкін.
With the right treatment and adherence to the necessary measures, the pet will be completely healthy again after several weeks. In extremely rare cases, however, very severe courses of the disease can lead to consequential damage to the respiratory system and even death.
Алдын алу
Пневмонияның дамуын болдырмау үшін, жеңіл инфекцияларды дұрыс емдеу маңызды. Сонымен қатар, жүйелі медициналық тексерулер мен шағын тексерулер де қажет.
To prevent pneumonia from developing, it is important to treat minor infections properly. Regular routine examinations and small check ups are also important.