Кіріспе

Георг Гроскурт (1904 жылдың 27 желтоқсаны – 1944 жылдың 8 мамыры) – неміс дәрігері және Үшінші рейх кезінде нацизмге қарсы күрескендердің мүшесі.

Өмір

Георг Гроскурт Гессен провинциясының Нассау провинциясындағы Унтерхаун ауылында шаруаның ұлы болып дүниеге келді, қазір Гессен Бундеслендінің Хаунек қаласының бір бөлігі. Ол Марбург университетінде, Фрайбург Альберт Людвиг университетінде, Грац университетінде және Вена университетінде медицинаны оқыды. Берлинде медицина докторы дәрежесін алып оқуын аяқтады. Содан кейін Гроскурт Кайзер Вильгельм физикалық химия институтында жұмыс істеді. Сол жерде ол Роберт Хавеманмен танысты, және бірнеше жылдан кейін олар бірге қарсылық тобын құрды. 1933 жылдан бастап Гроскурт Берлиндегі Роберт Кох ауруханасында, кейін Моабит ауруханасында интернист болып жұмыс істеді. 1940 жылы Гроскурт Фридрих Вильгельм университетінде лектор болып тағайындалды, онда ол Гроскурттың емделушісі болған Рудольф Гесстің назарына ілікті. Гитлер билікке келген 1933 жылдан бастап Гроскурт өзінің еврей әріптестерінің лауазымдарынан алынып тасталғанын көрді, сондықтан ол кәсіби құпиясын сақтап, қарсылық топтарына Гесстің медициналық консультациялар кезінде айтқандарын жеткізуге тырысты. Бұл, мысалы, жаңа концлагерьлерді салу және Кеңес Одағына шабуыл жасау жоспарларын қамтыды. Содан кейін Гроскурт химик Роберт Хавеманмен, архитектор Герберт Рихтер Лукианмен және стоматолог Пол Ренчпен бірге «Еуропалық одақ» қарсылық тобын құрды. Олар еврейлерді және қашқындарды жасырып отырды. Мүмкіндігі болған сайын Гроскурт әскерлерді әскери қызметке жарамсыз деп таныстырды. 1943 жылы ол Германияға күштеп әкелінген Днепропетровск қаласынан келген кеңес дәрігері Галина Романовамен танысты. Ол оны дәрі-дәрмекпен емдеді, кәсіби кеңес берді және қарсылықты ұйымдастыруға көмектесті. 1943 жылы «Еуропалық одақ» қарсылық тобы сатқындыққа ұшырады және Гроскурт 1943 жылдың 4 қыркүйегінде тұтқындалды. Кейіннен ол Volksgerichtshof-та өлім жазасына кесілді. Өлім жазасына судьялар Роланд Фрайслер және Ханс Йоахим Рехсе қол қойды. Гроскурт 1944 жылдың 8 мамырында Бранденбург Гёрден түрмесінде асылып өлтірілді.

Өлімнен кейін танылу

Соғыс аяқталғаннан кейін оның жесірі, доктор Аннелизе Гроскурт, екі ұлымен бірге Гессендегі Веррдада, кейін Батыс Берлинде тұрды. Кейіннен жазушы болған Фридрих Кристиан Делиус екі Гроскурт ұлымен бірге өсіп, Георг пен Аннелизе Гроскурттың өміріне негізделген "Менің кісі өлтіруші жылым" атты, автобиографиялық және тарихи элементтері бар роман жазды. Оның кітабы Гроскурттардың тарихын танытуға маңызды рөл атқарды. Георг Гроскурттың қызметін еске түсіретін ескерткіш тақта бұрынғы Моабит ауруханасында, Берлиннің Турмштрассе 21 мекенжайында орналасқан. Сонымен қатар, Берлиннің Панков ауданындағы бір көшеге оның құрметіне 1977 жылғы 31 тамызда Гроскуртштрассе деп ат қойылды. 1980 жылы Антерхаун зиратында "Мен жек көрусіз әлем үшін өлемін" деген жазуы бар Гроскуртқа ескерткіш орнатылды. 2005 жылы Израиль Гроскуртты "Ұлттардың адал досы" деген құрметті атаққа ие етті.