Ескі Макдональдтың шаруашылығы

Кіріспе

Балалар әні

"Олд Макдональдтың фермасы бар" (кейде қысқартылып "Олд Макдональд") – фермер мен оның ұстаған түрлі жануарлары туралы дәстүрлі балалар әні және өлең. Әннің әр шумағында жануардың аты мен оның дыбысы ауысады. Мысалы, егер шумақта сиыр жануар ретінде қолданылса, онда "муу" сиырдың дыбысы ретінде қолданылады. Көптеген нұсқаларында ән жинақталады, яғни әр келесі шумаққа бұрынғы шумақтардағы жануарлардың дыбыстары қосылады. Ән 1706 жылы Томас д'Урфи опера үшін жазған болуы мүмкін, содан кейін жүздеген жылдар бойы Ұлыбританияда, Ирландияда және Солтүстік Америкада халық әні ретінде әртүрлі түрінде таралды, ал кейіннен 20-шы ғасырда стандартталды. Оның Roud Folk Song Index нөмірі 745. Стандартты нұсқаның сөздері келесідей басталады, жануардың дыбысы әр шумақта өзгереді:

Олд Макдональдтың фермасы бар, E I E I O!
Фермасында сиыр бар еді, E I E I O!
Мұнда муу муу, онда муу муу,
Мұнда муу, онда муу,
Қайда болса да муу муу,
Олд Макдональдтың фермасы бар, E I E I O!

Ертедегі жазбалар және атақты нұсқаның шығу тегі

Дәстүрлі баллада индексінде тізілген ең көне нұсқасы – Сэм Паттерсон триосының 1925 жылы Edison лейблінде жарық көрген "Олд Макдональдтың фермасы", одан кейін 1927 жылы Гид Таннер және оның Skillet Lickers тобы жазған нұсқа. Бұл жазбалар қазіргі стандартты әуенді қолданған және фермерді "Олд Макдональд" деп атаған алғашқы нұсқалар болуы мүмкін. Осы есімді элементтердің дәстүрлі бастауы белгісіз, бірақ американдық нұсқалар E I E I O қайырмандыларымен және бірінші тармақта айтылған "ескі" фермерлермен ең ұқсас көрінеді.

Аудармалар

Әннің мәтіндері ағылшын тілінен басқа тілдерге аударылып, ырғақ пен мәдени талаптарға сай сәл өзгертілді. Төмендегі тілдердің көпшілігінде ол әлі күнге дейін балалар әнінде сол күйге сай орындалады. Африкаанс тілінде ән Ou Oom Klasie het 'n plaas ("Ескі Класи ағаның фермасы бар") деп аталады. Мысыр арабша нұсқасында Геддо Али (Мысыр арабша: جدو على, "Али әжесі" дегенді білдіреді) фермер рөлінде. Армян тілінде Карен Престидің 2017 жылы жарық көрген "Менің алғашқы армян ән кітабым" атты авторлық құқыққа ие аудармасы бар. Қытай тілінде әннің бірнеше нұсқасы бар. Ең танымал - Ван лоо сяншенг ю куай ди (қытайша: 王老先生有块地, "Ескі Ван мырзаның жері бар" дегенді білдіреді). Чех тілінде бұл Strýček Donald farmu měl ("Дональд ағаның фермасы бар еді") деп аталады. Дания тілінде бұл Jens Hansen havde en bondegård ("Йенс Хансеннің фермасы бар") деп аталады. Фин тілінде бұл Piippolan vaarilla oli talo ("Пиппола әжесінің үйі бар еді") дегенді білдіреді. Француз тілінде ол Dans la ferme de Mathurin ("Матюриннің фермасында") деп аталады. Немец тілінде ол Onkel Jörg hat einen Bauernhof ("Жорг ағаның фермасы бар") дегенді білдіреді. Басқа нұсқасы - Old MacDonald hat 'ne Farm ("eine Farm" сөзінің қысқартылған түрі), ол фермердің ағылшынша атын сақтап, қалғанын сөзбе-сөз аударады ("Ескі Макдональдтың фермасы бар"). Еврей тілінде LaDod Moshe hayta chava (ивритше: לדוד משה הייתה חווה, "Моше ағаның фермасы бар" дегенді білдіреді). Бұл нұсқаны Авраам Броши аударған. Итальян тілінде ол Nella vecchia fattoria ("Ескі фермада") деп аталады. Фермер - Zio Tobia ("Тобиас аға"). Жапон тіліндегі бір нұсқада ол Yukai na Makiba (жапонша: ゆかいな牧場, "Қуанышты шаруа қожалығы") деп аталады. Ичиро, Дзиро және Сабуро - мал өсіретін шаруалар. Жапон тіліндегі тағы бір нұсқасы - Makku no Ojisan (жапонша: マックのおじさん, "Мак ағасы"), ол батыс нұсқасына ұқсас. Кансай жапон тілінде 1993 жылы Осаканың қуыршақ театры жасаған "Осака Умаймон но Ута" (жапонша: 大阪うまいもんの歌, "Осаканың дәмді тағамдары") атты пародиалық ән бар. Корей тілінде Geulae geulaeseo (корейше: '그래 그래서', "Иә, солай") деп аталады. Бұл нұсқада "Парк ағасының" фермасы мен малдары бар. Малай тілінде бұл Pak Atan Ada Ladang ("Атан ағаның фермасы бар еді") деп аталады. Парсы тілінде پیرمرد مهربون ("Жақсы қарт кісі") деп аталады. Поляк тілінде бұл Stary Donald farmę miał ("Ескі Дональдтың фермасы бар") немесе Pan McDonald farmę miał ("Макдональд мырзаның фермасы бар") деп аталады. Португал тілінде ең көп таралған нұсқасы - Na quinta do tio Manel ("Манель ағаның фермасында"), ал басқа нұсқалары Seu Lobato tinha um sítio ("Лобато мырзаның жері бар") немесе тіпті O velho McDonald tinha uma fazenda ("Ескі Макдональдтың фермасы бар") деп аталады. Квебек тілінде ең көп таралған нұсқасы Le vieux Mac Donald a une ferme ("Ескі Макдональдтың фермасы бар") және бұл ағылшын тілінен тікелей аударма. Орыс тіліндегі ресми емес нұсқасы: "Дед МакДональд напевал И ай,и ай,О!". Аудармашы: Леонид Зуборев. Серб тілінде "Na salašu dede mog" ("Менің әжемнің фермасында") деп аталады. Серб тіліндегі тағы бір нұсқада "Чика Пера има ферму" ("Пера ағаның фермасы бар") деп аталады. Словения тілінде ол Na kmetiji je lepo ("Фермада әдемі") деп аталады. Бұл балалар әні болуы мүмкін, бірақ кейбір нұсқаларында әннің сөздері балалар тілінен қарапайым тілге ауысқан, тіпті ішімдік әні сияқты. Испан тіліндегі кейбір нұсқалары En la granja de Pepito ("Пепитоның фермасында"), El Viejo MacDonald tenía una granja ("Ескі Макдональдтың фермасы бар"), El granjero tenía un campo ("Шаруаның егістігі бар") немесе En la vieja factoría ("Ескі фабрикада") "En la granja del tío Juan" ("Хуан ағаның фермасында") болып келеді. Швед тілінде ол Per Olsson hade en bonnagård ("Пер Олссонның фермасы бар") деп аталады. Украин тілінде Дід Іван корівку має ("Иван әжесінің сиыры бар") деп аталады. Урду тілінде бұл Абдулланың ауылы бар дегенді білдіреді.

The lyrics have been translated from English into other languages and modified slightly to fit rhythmic and cultural requirements. In most languages below, it is still sung as a children's song to the same tune. In Afrikaans the song is called Ou Oom Klasie het 'n plaas (meaning "Old Uncle Claus has a farm"). An Egyptian Arabic version of the song exists, with Geddo Ali (in Egyptian Arabic: جدو على, meaning "Grandpa Ali") as the farmer character. In Armenian, there is a translation under copyright by Karenn Presti published in 2017's My First Armenian Songbook. In Chinese, there are several versions of the song with same tune. The most popular is Wáng lǎo xiānshēng yǒu kuài dì (in Chinese: 王老先生有块地, meaning "Old Mr. Wang had some land"). In Czech, it is Strýček Donald farmu měl (meaning "Uncle Donald had a farm"). In Danish, it is Jens Hansen havde en bondegård (meaning "Jens Hansen had a farm"). In Finnish, it is Piippolan vaarilla oli talo (meaning "Grandpa Piippola had a house"). In French, it is Dans la ferme de Mathurin (meaning "In Mathurin's farm"). In German, it is Onkel Jörg hat einen Bauernhof (meaning "Uncle Jörg has a farm"). An alternative version is Old MacDonald hat 'ne Farm (short for eine Farm), keeping the English name of the farmer, and translating the rest quite literally (meaning "Old MacDonald has a farm"). In Hebrew, it is LaDod Moshe hayta chava (in Hebrew: לדוד משה הייתה חווה, meaning "Uncle Moses had a farm"). This version was translated by Avraham Broshi. In Italian, it is Nella vecchia fattoria (meaning "In the old farm"). The farmer is Zio Tobia (meaning "Uncle Tobias"). In one Japanese version, it is Yukai na Makiba (in Japanese: ゆかいな牧場, meaning "Happy farm"). Ichiro, Jiro, and Saburo are the farmers who have animals. In another Japanese version, it is Makku no Ojisan (in Japanese: マックのおじさん, meaning "Old man Mac"), sounds playfully like the Western version. In Kansai Japanese, there is a parody song called Osaka Umaimon no Uta (in Japanese: 大阪うまいもんの歌, meaning "Yummy foods in Osaka") made by an Osakan puppet play troupe in 1993. In Korean, it is Geulae geulaeseo (in Korean: '그래 그래서', meaning "Yes, so"). In this version, the farmer "Old Mr. Park" has a farm and animals. In Malay, it is Pak Atan Ada Ladang (meaning "Uncle Atan had a farm"). In Persian, it is پیرمرد مهربون (meaning "Kind old man"). In Polish, it is Stary Donald farmę miał (meaning "Old Donald had a farm") or Pan McDonald farmę miał (meaning "Mr. McDonald had a farm"). In Portuguese, the most common version is Na quinta do tio Manel (meaning "On the farm of Uncle Manel"), with alternate versions being Seu Lobato tinha um sítio (meaning "Mr. Lobato had a site") or even O velho McDonald tinha uma fazenda (meaning "Old MacDonald had a farm"). In Quebecois, the most common version is Le vieux Mac Donald a une ferme (meaning "Old Donald had a farm"), and is a literal translation from English. In Russian, unofficial variation:"Дед МакДональд напевал И ай,и ай,О!" Translated by Leonid Zuborev cyril. : Леонид Зуборев
In Serbian, it is, "Na salašu dede mog" (meaning "On my grandpa's farm"). In another Serbian version, it is Čika Pera ima farmu (meaning "Uncle Pera has a farm"). In Slovene, it is Na kmetiji je lepo (meaning "On a farm it is beautiful"). It can be a children's song, but in some versions of the song, the lyrics have been made from childish into vulgar, like a drinking song. Some Spanish versions include En la granja de Pepito (meaning "On Pepito's farm"), El Viejo MacDonald tenía una granja (meaning "Old MacDonald had a farm"), El granjero tenía un campo (meaning "The farmer had a field"), or En la vieja factoría (meaning "In the old factory") "En la granja del tío Juan" (meaning "Uncle Juan's farm"). In Swedish, it is Per Olsson hade en bonnagård (meaning "Per Olsson had a farm"). In Ukrainian, it is Дід Іван корівку має (meaning "Uncle Ivan has a cow"). In Urdu, it is عبد اللہ کا تھا ایک گاؤں (meaning "Abdullah had a village").