Кіріспе

Крейтаун – Кирккдубрайттың Стюартридегі шағын теңіз жағалауындағы қала, Галлоуэй, Дюмфрис және Галлоуэй кеңес аймағы, Шотландияның оңтүстік-батысы. Халық саны шамамен 750 адамды құрайды. Вигтаун шығанағының төменгі ағысында, Касл-Дуглас қаласынан батысқа қарай 18 миль (29 км) қашықтықта орналасқан. Қала бастапқыда Кри өзенінің паромдық қалашығы (Порт Айзиг а' Чрич) деп аталған, себебі ол паломниктерді Кри өзенінің сағасы арқылы Уиторндағы Әулие Нинианның қасиетті орнына жеткізетін паром маршрутының бір бөлігі болған. Сондықтан 1895 жылы құрылған жергілікті футбол командасы "Ферритуан" деп аталады. Крейтаун бұрын Портпатрик және Вигтауншир темір жолымен қамтылған. Айналасындағы гранит кен орындары шамамен 1830 жылдан 1900 жылға дейін өндірістің басты саласы болды, ал Ливерпуль доктері және басқа да қоғамдық құрылыстарға қажетті тас осы кен орындарынан алынған. Ауыл 1785 жылы пайда болды және 1792 жылы барондық қала мәртебесін алды. Сэр Уолтер Скотт өзінің "Гай Манеринг" романының бір бөлігін осы аймақта өткізді. Джон Нокс 1566 жылы Галлоуэйде уағыз айту сапарында Бархолм қалашығында Бархолмның МакКаллохтарының қонағы болды. Джон Китс және оның досы Чарльз Армитаж Браун 1818 жылы Шотландияны аралап жүргенде осы жердегі қонақ үйде тоқтады. Сағат мұнарасы 1897 жылы королева Викторияның Алмаз мерейтойын еске салады. Элангован қонақ үйі Робин Хардидің "Жылан адам" фильміндегі "Жасыл адам" пабының ішкі көрінісін бейнелеу үшін пайдаланылды. Доктор Томас Браун, метафизик (1778–1820), Крейтаун орналасқан ауылдың тумасы. Хидео Фурута (1949–2007) – Хиросимада туған, Крейтаунда қоныстанған жапон мүсіншісі. Ол Киркмабрек кен орнынан Крейтаун гранитін өңдеді. Оның туындыларын Адамсон алаңының жаңа дизайнында көруге болады.

Критаун мұралық орталығы

Крейтаун мұражайы – Крейтаун және оның төңірегінің мәдени, өнеркәсіптік және табиғи тарихын толыққанды сипаттап, жазып сақтайтын қоғамдық мекеме. Оны шағын еріктілер комитеті басқарады, олар ауылдың қазіргі және өткен өмірінен фотосуреттер, құралдар мен артефактілерді жинақтап, оны үнемі толықтыруға тырысады. Басқа да жүзеге асырылып жатқан жоба – ауызша тарих жобасы. Қоғамдағы үлкендер Крейтаундағы өмірлерінен естеліктерін бөлісуге шақырылды. Бұл жоба маңызды ақпарат көзіне айналды және соңғы 70 жылдағы Крейтаунның тірі тарихы ретінде жинақталып, болашақ ұрпаққа құжатталып беріледі.

Баллох Вуд Қоғамдық жобасы

Баллоч Вуд қоғамдық жобасы 2001 жылы Шотландия Орман шаруашылығы комиссиясының Баллоч Вудты қоғамдық мүлік ретінде дамыту туралы ұсынысынан пайда болды. Келесі үш жылдың ішінде көп жұмыс атқарылды. Жаңа жолдардың біріншісі ашылды, ол ақырында ауылдан төңіректегі төбелерге дейін созылатын жаңа жол желісіне алып келеді. Жаңа жолдар Киркмабрек шіркеуінен 200 метрден аспайтын қашықтықта басталып, Баллох Бёрнімен Мид Бёрніне дейін, содан кейін орманның ортасынан кіреберіске дейін жалғасады. Бұл жолдарға ежелгі орман арқылы жаңа байланыс жолы қосылды, ол аяқталған Керлинг тоғанының жануарлар дүниесі аймағына жетелейді. Уақыты келгенде, Баллох көпіріне дейін өзен бойымен тағы бір жол салу жоспарлануда, ол шеңберлі маршрут құруға мүмкіндік береді. Керлинг тоғанында мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін де қолайлы жол салынды, ал тоғандардың арасында олар үшін шағын тұрақ та аяқталды. Жергілікті мектептер мен басқа да ұйымдар ежелгі орманды аймақтағы жастардың білімі үшін ашық сынып ретінде пайдалануы мүмкін деп үміттеніледі. Сондай-ақ, ормандық мүсіндер мен басқа да маңызды көркем туындыларды ұсыну ниеті бар, оларға кез келген адам қатыса алады.

Критаун футбол клубы

Критаун ФК – Критаун қаласындағы футбол клубы. 1905 жылы «Критаун Рифл Волонтерлер Футбол Клубы» ретінде құрылған, 1920 жылы қазіргі атауын алған. Алғашқыда олар өз алаңындағы ойындарын «Бархолм Паркінде» өткізген, бұл парк 1905 жылы таратылған «Бархолм Роверс» клубының алаңы болған. Қазір олар өз алаңындағы ойындарын «Кастелкари Паркінде» өткізеді.