Кіріспе

Австралиялық генерал-майор сэр Гранвилл де Лаун Райри (1 шілде 1865 - 2 қазан 1937) – австралиялық әскери қызметкер, саясаткер және дипломат. Ол Бур соғысы мен Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті, соңғысында 2-ші жеңіл атты бригаданы (1914–1918 жж.) және АНЗАК атты дивизиясын (1918–1919 жж.) басқарды. Оның әскери мансабы Жаңа Оңтүстік Уэльс заң шығарушы жиналысында (1906–1910 жж.) және Федералдық өкілдер палатасында (1911–1927 жж.) саяси мансабымен қатар жүрді. Ол мемлекеттік қызметін Ұлыбританиядағы жоғары комиссар ретінде аяқтады (1927–1932 жж.), бұл лауазымға бұрынғы премьер-министр емес адам алғаш рет тағайындалды.

Ерте өмір

Рири 1865 жылдың 1 шілдесінде Микалаго, Микалаго, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында шаруа отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Александр Рири, мал өсіруші және Жаңа Оңтүстік Уэльс заң шығарушы жиналысының (1880–91) және заң шығарушы кеңесінің (1892–1909) мүшесі болған, ал анасы Шарлотта, туған тегі Фаунс, екеуі де Жаңа Оңтүстік Уэльсте туған. Гранвилл Миттагонгта және Сиднейдегі Король мектебінде оқыды; кейін ол жакару болып жұмыс істеді және ақырында өз шаруашылығын басқарды. Ол сонымен қатар ауыр салмақтағы жақсы боксшы да болды. 1896 жылы ол Мэри Макфарлендке үйленді, Рири оны "Мик" деп лақап қойды. Мэри Макфарленд – Жаңа Оңтүстік Уэльсте судья болған Альфред Макфарлендтің (1824–1901) қызы. Рири 1899–1902 жылдар аралығындағы Екінші Бур соғысына ерікті түрде қатысты. Ол атқа міну және оқ ату дағдыларының арқасында Бушмен контингенттерінің біріне, жеңіл атты әскерлер тобына қабылданды. Соғыс кезінде ол құрметті майор шеніне көтерілді.

Соғысқа дейінгі саяси мансап

1906 жылы сәуірде Райри Жаңа Оңтүстік Уэльс заң шығарушы жиналысына Квинбейан округінен депутат болып сайланды және 1910 жылға дейін қызмет етті. 1910 жылғы сайлауда ол Австралияның Өкілдер палатасына сайлануға үміткер болды, бірақ 1911 жылдың 11 наурызында өткен қосымша сайлауда Солтүстік Сидней округінен сайланды, бұл Джордж Эдвардс қанатындағы орынды босатқаннан кейін болды.

Әскери мансап

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Райри бригадир-генерал болып тағайындалды және оған ANZAC атты дивизиясының құрамындағы 2-жеңіл атты бригадасының басқаруы тапсырылды. Ол Суэц каналы аймағында болды, содан кейін 1915 жылдың 19 мамырында Галлиполи жорығына қатысты, онда ол екі рет жараланды. Кейіннен ол Египетке және Лондонға емделуге жіберілді, бірақ Синай және Палестина жорығына қайта оралды. Ол Газаның үшінші шайқасындағы жеңіл атты әскердің танымал шабуылына қатысты, оның барысында австралиялық әскерлер Беер-Шеба қаласын басып алды. 1918 жылдың желтоқсанында ол ANZAC атты дивизиясының командирі болып тағайындалды, ал 1919 жылдың сәуірінде Египеттегі Австралия императорлық күштеріне жетекшілік етті. Қыркүйек айында ол генерал-майор болып жоғарылатылды.

Соғыстан кейінгі мансап

Австралияға оралғаннан кейін Райри Солтүстік Сидней округінің депутаты болып қалды. 1920 жылы ол Билли Хьюз үкіметінде қорғаныс министрінің көмекшісі болып тағайындалды, сенатор Джордж Пирске көмектесті. 1922 жылғы сайлауда Солтүстік Сиднейдің бір бөлігінен жаңадан құрылған Уорринга округі бөлініп шықты, ал Райри Хьюзден кейін осы округке ауысты. Ол 1927 жылға дейін қызмет етті, содан кейін Лондон қаласындағы Ұлыбританиядағы Австралияның жоғары комиссары болып тағайындалды. Ол сондай-ақ Ұлттар Лигасына Австралия делегаты болды. 1928 және 1929 жылдары Райри Жаңа Гвинея мандатты аумағына Австралия басшылығының жылдық тексерулері үшін Лиганың Тұрақты мандаттар комиссиясы алдында Австралияның уәкілетті өкілі ретінде жұмыс істеді. 1932 жылы Австралияға оралды және 1937 жылдың 2 қазанында Сиднейде қайтыс болды. Ол әйелі мен балаларынан кейін қалды. Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Микелагода мемлекеттік қызметтен кейін жерленді. Микалаго ранчосы әлі де Райри отбасының меншігінде және Гранвиллдің үлкен немересі Дэвид Райри басқарады. Дэвид пен оның отбасы әлі де бастапқы үйінде тұрады. Сиднейдегі Эрлвуд және Солтүстік Райд округтеріндегі Райри көшелері оның құрметіне аталған.