Кіріспе

Австралиялық саясаткер, британдық журналист сэр Руперт Джеймс Хамер (29 шілде 1916 – 23 наурыз 2004), сонымен қатар Дик Хамер деп белгілі, 1972 жылдан 1981 жылға дейін Викторияның 39-шы премьер-министрі, ал одан бұрын 1971 жылдан 1972 жылға дейін Викторияның 18-ші вице-премьері қызметін атқарған Австралиялық саясаткер. Ол Австралия Либералдық партиясының Виктория бөлімшесінің жетекшісі және Виктория заңнамалық ассамблеясының Кью округінен сайланған депутаты болды.

Алғашқы жылдар

Хамер Мельбурнда Элизабет Энн МакЛакки мен Юберт Хамердің отбасында дүниеге келді. Оның үш бауыры өз салаларында жетістікке жетті: әпкесі – Элисон Патрик (1921–2009), француз төңкерісінің халықаралық деңгейде танымал тарихшысы; ағалары – Дэвид Хамер (1923–2002), федералды либерал саясаткер және Алан, Родс стипендиаты, химик және ICI Австралияның бас директоры. Хамер Мельбурн грамматикалық мектебінде және Гиллонг грамматикалық мектебінде оқыды, Мельбурн университетінің құқық факультетін бітірді. 1936 жылдан бастап ол Тринити колледжінде тұрды. Ағасы Аланмен бірге колледждің бірінші XVIII австралиялық футбол командасының құрамында болды және Студенттік клубтың хатшысы қызметін атқарды. 1935 жылы Австралия армиясының Мельбурн университеті полкіне қосылып, 1939 жылға дейін қызмет етті. 1940 жылдың тамызында 2-ші/43-ші батальонға офицер болып тағайындалды және Тобрукта, Сирияда, Эль-Аламейнде, Жаңа Гвинеяда және Нормандияда қызмет етті. Соғыстан кейін ол отбасының заң фирмасында серіктес болды және Либерал партиясында белсенділік танытты. 1944 жылы ол Эйприл Маккинтошқа үйленді, олардың бес баласы болды. Хамер әскери қызметін жалғастырып, 1948 жылы Викториялық шотланд полкіне қосылған Азаматтық әскери күштерінде қатысты, 1954 жылдан 1958 жылға дейін полктің командирі болды.

Парламенттік мансап

Хамер 1958 жылы Шығыс Ярра провинциясы үшін Виктория заң шығару кеңесіне сайланды. 1962 жылы ол премьер-министр Генри Болттың кабинетіне тағайындалып, Бас хатшының орынбасары болды. 1964 жылдан 1971 жылға дейін жергілікті басқару министрі қызметін атқарды. Вице-премьер Артур Райла зейнетке шыққаннан кейін, Хамер Шығыс Мельбурндағы Киу сайлау округінде Райланың заң шығару ассамблеясының орындығы үшін қосымша сайлауда жеңіске жетті. Ол дереу Райланың вице-премьер және бас хатшы лауазымдарын иеленді. Ол Болтқа адал болғанымен, оның қатал консервативті көшбасшысынан әлдеқайда либералды екені белгілі болды.

Викторияның премьер-министрі

1970 жылдары Мельбурнның жас, қалалық сайлаушылары Либералдық үкіметке қызығушылық танытуын тоқтатты. Либералдықтардың жалпы сайлау алдында беделін жаңартуға күніне бір жыл ғана уақыты бар екенін түсінген Болт 1972 жылы зейнетке шығып, Хамерді өзінің ізбасары ретінде жақтады. Партияның консервативті қанатының қарсылығына қарамастан, Болттың қолдауы Хамерге келесі көшбасшылық сайлауда жеңіске жетуге жеткілікті болды және ол 23 тамызда премьер-министр болып ант берді. Хамер Болт дәуірінен күрт өзгеше болды, сондықтан ол 1973 жылғы сайлауда либералдардың 18 жылдан бері билікте болғанына қарамастан, жаңа реформатор көшбасшы ретінде үгіт жүргізе алды. "Хамер іске асырады" деген ұранмен ол Клайд Холдинг басқаратын Лейбористтік оппозицияға қарсы үлкен жеңіске жетіп, партиясының көпшілігін арттырды. 1976 жылы ол Холдингті тағы да жеңіп, одан да үлкен жеңіске жетті. Хамер, жоспарлау министрі Алан Хант, табиғатты қорғау министрі Билл Бортвик, бас прокурор Хэддон Стори, әлеуметтік қамтамасыздандыру министрі Васи Хоутон, тұрғын үй және жастар спорты мен демалысы министрі Брайан Диксон және қоғамдық әл-ауқатты қорғау министрі Уолтер Джона сияқты негізгі одақтастарымен бірге Викториядағы үкіметті жаңғырту және либералдау жұмыстарын бастады. Қоршаған ортаны қорғау заңдары күшейтілді, өлім жазасы жойылды, аборигендер өз жерлеріне иелік етуге ие болды, аборт пен гомосексуализм қылмыстан босатылды және кемсітуге қарсы заңдар енгізілді. Хамер Мельбурнның тоқыраған трамвай жүйесін жаңғыртуды бастады (қазіргі уақытта әлемдегі ең ұзын трассасы бар жүйе), бірден 100 жаңа трамвайға тапсырыс берді, содан кейін қосымша тапсырыстар жасалды және Бурвуд трамвай желісін Уоригал жолынан Мидлбороу жолына дейін кеңейтуге келісім берді. Бұл 1956 жылдан бері алғашқы жаңа трамвайлар және трамвай желісі болды, ол кезде Болт жүйені одан әрі кеңейтуді тоқтатып, 30 қосымша W7 класындағы трамвайларға тапсырысты жойды. Дүкендердің жұмыс уақыты мен жексенбі күндері қоғамдық ойын-сауықтарға қойылған шектеулер жеңілдетілді. Қала орталығында сахналық өнерге арналған жаңа орталық – Мельбурн өнер орталығы салынды. Бұл шаралар орта таптың сайлаушыларының қолдауын жеңіп алды, ал Мельбурнның күнделікті газеті "The Age" Болттың билікте болған соңғы жылдары оны сынаған болатын, Хамердің үкіметін ынталы түрде қолдады. Хамер 1974 жылғы тарихи ғимараттар туралы заңды қабылдауға ықпал етті және 1977 жылы Мельбурндағы Виндзор қонақ үйі мен Регент театры және Бендигодағы Шамрок қонақ үйі сияқты бірнеше маңызды ғимараттарды қорғауға кепілдік берген маңызды қадамдар жасады. Алайда, 1979 жылға қарай Хамердің беделіне нұсқау берілді, өйткені Викторияда экономикалық қиындықтар күшейді, жұмыссыздық өсті, өнеркәсіптік тәртіпсіздіктер көбейді және Викторияның дәстүрлі өндірістік базасы төмендеді. Сонымен қатар, Лейбористік партия либералдарға бұрынғыдан да күшті қарсылық көрсетті. Фрэнк Уилкс 1977 жылы Холдингтен ALP көшбасшысы болды және лейбористерді 1979 жылғы сайлауға 1955 жылдан бері алғаш рет үкіметке жеңіске жету мүмкіндігімен алып барды. Нәтижесінде либералдар 11 орынға жеңіліп, шығыс Мельбурндағы көптеген орындардан айырылды. Олардың көпшілігі бір орынға дейін азайды, бірақ олар сонымен қатар ауылдық жерлердегі Ұлттық партияның қолдауына да сене алатын. Осы сәтсіздікке қарамастан, Хамер қызметін жалғастырды. Ол Лу Либерман (жоспарлау), Норман Лейси (білім беру қызметі және өнер) және Джефф Кеннетт (тұрғын үй) сияқты жаңа, жас министрлерді тағайындады, олар реформалық либералдық бағдарламаны, әсіресе адамгершілік қызмет, білім беру, қоршаған ортаны қорғау, жоспарлау және өнер саласында ілгерілетуді жалғастырды. Ол Викторияның жоғары орталықтандырылған білім беру департаментінің басқаруын жергілікті мектептерге көбірек бақылау берумен аймақтық ұйымға айналдырды. Ол бастауыш мектептердегі сауатсыздық пен сандық білімсіздікті жою үшін арнайы көмек бағдарламасын құрды. Ол денсаулық сақтау және адамдар арасындағы қарым-қатынас туралы білім беру бағдарламасын және мемлекеттік мектептерде міндетті дене тәрбиесін енгізді. Сонымен қатар, Виктория өнер орталығының құрылысын аяқтады, Австралия балалар теледидар қоры құрылды, ет базар қолөнер орталығы құрылды, Хайд заманауи өнер мұражайы сатып алынып, құрылды, Виктория киносын құрды және Виктория өнер колледжін қайта құрды. Бұл өзгерістер 1980 жылғы федералды сайлауда Лейбористердің Викториядағы Коалициядан жеті орын алуына кедергі келтіруге жеткіліксіз болды, бұл оның бүкіл ел бойынша 12 орынға жасаған өзгерісінің жартысынан астам бөлігін құрады. Осы кезеңде Либералдық партияның консервативті қанаты, Хамердің әлеуметтік либерализмін әрқашан ұнатпаған, оның беделін түсіруге кірісті. Басты консерватор, экономикалық даму министрі Иэн Смит 1981 жылдың наурыз айында адалсыздық үшін Кабинеттен босатылды. Ол Хамерге адалдығын уәде бергеннен кейін қайта қызметке орналасты, бірақ мамыр айында қайтадан кетті. Осы кезде Хамер партиясының қолдауын жоғалтқаны анық болды. Ол маусым айында отставкаға кетті, оның орнына Премьер-министрдің орынбасары Линдсей Томпсон келді. Келесі айда ол Парламенттен де кетіп, рыцарь атағын алды, сэр Руперт Хамер атанды. Келесі сайлауда Прю Сибри либералдар үшін орынды сақтап қалды. Келесі жылы өткен сайлауда либералдар 27 жылдық биліктен кейін жеңіліске ұшырады. Хамер Виктория премьер-министрі болып сайланған соң өз өкілеттігімен сайланған соңғы адам.

Кейінгі мансап

Хамер зейнетке шыққаннан кейін де қоғамдық және қауымдық істерге белсенді қатысты. Ол 1982 жылдан 1995 жылға дейін Виктория мемлекеттік операсының төрағасы, 1982 жылдан 1996 жылға дейін Виктория өнер колледжінің президенті және 1989 жылдан бастап Жалпы көлік пайдаланушылар қауымдастығының демеушісі болды. Ол 2004 жылғы 23 наурызда ұйқыда жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды, ал оның отбасы Еңбек партиясының премьер-министрі Стив Бракстің мемлекеттік жерлеу рәсімі ұйымдастыру туралы ұсынысын қабылдады. Хамерді саяси көзқарастарына қарамастан барлық викториялықтар жоғары бағалады. Бұрынғы Еңбек партиясының федералды президенті Барри Джонс (сондай-ақ 1972 және 1977 жылдар аралығында Виктория заң шығарушы жиналысының депутаты болды және сол кездегі премьер-министр Хамермен бірге жұмыс істеді) оны "Викториялық Декин дәстүріндегі ең көрнекті тұлға" деп атады. Хамер рыцарь болғанына қарамастан, бейбітшіл республикашыл және Австралия Республикалық қозғалысының кеңесші комитетінің мүшесі болды.

Хамер Холл

2004 жылы қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай, Хэмердің дамуында маңызды рөл атқарған және жалпы Викториядағы өнер саласына үлкен үлес қосып, Мельбурн өнер орталығының негізгі концерт залы – Мельбурн концерт залы Хэмер залы деп аталды.

Отбасы

2024 жылдың наурыз айында оның 31 жастағы шөбере қызы Амелия Хамер 2025 жылғы Австралия федералды сайлауында Койонг округінен Либерал партиясының кандидат ретінде таңдалды.