Кіріспе
1504 - 1517 жылдар аралығында Молдавия воеводасы Богдан III Бір көзді (Bogdan al III lea cel Chior) немесе Богдан III Соқыр (Bogdan al III lea cel Orb) (18 наурыз 1479 - 20 сәуір 1517) – 1504 жылдың 2 шілдесінен 1517 жылға дейін Молдавияны билеген воевода.
Bogdan III the One Eyed (Bogdan al III lea cel Chior) or Bogdan III the Blind (Bogdan al III lea cel Orb) (March 18, 1479 – April 20, 1517) was Voivode of Moldavia from July 2, 1504, to 1517.
Отбасы
Богдан Хушы қаласында воевода Штефан Цель Маре (Ұлы Стефан) мен оның әйелі Мария Воичицаның ұлы ретінде дүниеге келді. Ол әкесінің жалғыз тірі заңды ұлы болды.
Польшамен қақтығыстар және татарлардың шабуылдары
Богдан таққа отырғаннан кейін бірден Польша патшасы Александр Ягеллонның әпкесі Елизаветаға үйлену ниетін білдірді. Жомарт сыйлықтар ұсынғанына (ішінде аумақтық жеңілдіктер де болды) қарамастан екі рет бас тартқан соң, ол Оңтүстік Польшаға шабуыл жасады, және Александр Богданның талаптарын қабылдады – бірақ Богдан Молдавиядағы Рим католик шіркеуінің мәртебесіне қатысты көмекшілік танытса ғана. Александрдың өлімі мен Ескі Зигизмундтың билікке келуі бұрынғы келісімнің бұзылуына алып келді, осыдан кейін екі тараптан да шабуылдар қайталанды. 1509 жылдың қазан айында Богдан Днестр өзені бойында ауыр жеңіліске ұшырады; 1510 жылдың 17 қаңтарында бейбітшілік шарты жасалды, онда билеуші өз талаптарынан толығымен бас тартты. Сол жылы Молдавия екі ірі татар шапқындығына ұшырады (74 000 адамды құл ретінде алып кеткендері айтылады) – 1511 жылы татарлар тіпті елдің көп бөлігін басып алды. Осы оқиғалар Польшаны 1506 жылғы үлкен шапқыннан (татар шапқындығына қараңыз) әлі толық қалпына келмей тұрып, әскер жіберуге мәжбүр етті, бұл Богданға 1512 жылдың мамырында жеңіске жетіп, жерлерін қайтаруға көмектесті.
Осман билігіне бағындыру
1514 жылы татарлардың қаупін тоқтату үшін, күшті билеушінің қолдауын алу мақсатында Богдан канцлер Таутуды Молдавияның Осман империясына (сол кезде Явуз сұлтан Селім немесе Селім I билігінде болған) бағыну шарттарын келісу үшін жіберді. Порта жыл сайын белгілі бір сома (алғашқыда 4000 алтын монета) төлеуді, сондай-ақ 40 жылқы мен 40 бүркіттің салтанатты сыйлығын, қосымша шығындарды (мысалы, Ораза айт мерекесіне) және соғыс кезінде көмек көрсетуді талап етті – князьдердің өздері 4000 сарбаздық әскерді сұлтанның бұйрығына бағынуға міндетті болды. Мұның орнына Молдавияға жоғары дәрежеде автономия берілді.
Өмір
Богданның бір көзі соқыр болған, көбінесе көптеген шайқастарының бірінде алған жарақатынан туған болуы мүмкін. Мұрагерлік ережелері кемістігі бар адамды, яғни "белгіленген" (însemnat) деп қарастырғанмен, бұл ережелер тек таққа талапкерлік алдында кемістік алғандарға және туа біткен денсаулық проблемалары бар адамдарға қатысқан секілді. Ол Станаға, Настасияға және соңында Валахия князі Михнея Цел Раудың қызы Руксандраға үйленген. Ол Путна монастырында әкесімен (және отбасының басқа мүшелерімен) бірге жерленген.