Кіріспе

Жокейлік киімдегі шағын мүсін

Жокейлік киімдегі адамды бейнелейтін мүсін – жокейлік киім киген адамның мүсіні, ол алдыңғы аулаларда тіреуіш ретінде орналастырылуы тиіс, кіреберісте шамдар ұстаған қызметшілерге және бақтардағы гномдарға ұқсас. Бұрынғы жылдары АҚШ пен Канаданың кейбір аймақтарында танымал болған бұл көгал әшекейі, әдетте жартылай немесе одан да кіші өлшемде, жокейлік киім киген және аттың тізгінін ұстағандай бір қолын көтерген адам бейнесінде жасалған. Қолда кейде металл сақина (қатты бетон немесе темірден жасалған нұсқаларында жылқыны байлауға жарамды) және кейбір жағдайларда шам болуы мүмкін, ол жұмыс істейтін немесе жұмыс істемейтін болуы мүмкін. Бастапқыда қонақтарды қарсы алу және атпен келушілерге ыңғайлы тіреуіш қызметін атқару мақсатында жасалған бұл мүсіндер, кейіннен тек сәндік мақсатта қолданыла бастады және жылқы байлауға жарамсыз болды, көбінесе Ескі Оңтүстік немесе ат спорты атмосферасын құруды қалағандарға ұнады. Тарихи тұрғыдан қара нәсілді жокейлер афроамерикандықтардың расистік карикатураларын бейнелеуде кең таралған. Әртүрлі стильдерде жасалған, ең көп таралғандары – "Жоко" деп аталатын кішкентай және "кавалерия рухы" деп аталатын үлкен нұсқалары. Біріншісі денелі, иілген қамытты, ал екіншісі әдетте жіңішке болып келеді. Мүсіндер көбінесе бетоннан жасалған, бірақ темір және полирезин, алюминий сияқты басқа материалдардан да жасалуы мүмкін.

Жоко

Бұрынғы "Джокко" дизайнында көбінесе оң қолы көтерілген болып бейнеленген, және ол жас қара баланың нәсілшіл карикатурасы ретінде жасалған, көбінесе үлкен, ақпен боялған көздері, ірі қызыл еріндері, үлкен, жалпақ мұрыны және бұйра шаштары сияқты шамадан тыс кескіндемелермен ерекшеленген. Мұндай мүсіндер көбінесе жарыс машиналарындағы түстер сияқты, жарқын түстермен боялған, ал мүсіннің терісі жылтыр қара түсті болған. 20 ғасырдан бері бұл мүсіндер нәсілшіл деп есептеледі, және қалғандарының көпшілігі қайта боялды, мүсіннің бастапқы шамадан тыс кескіндемелері сақталған күйінде тері үшін қызғылт түс қолданылды.

Кавалериялық рух

"Кавалер рухы" дизайны көбінесе сол қолды көтерілген күйде бейнелейді және ақ түсті жас жігіттің келбетін пайдаланады, оның Жоко нұсқасындағы минестрельдік ерекшеліктері болмайды. Мұндай мүсіндер айқын түстерге боялады, терісі жылтыр қара немесе ақшыл қызғылт, еріндері қызыл және т.б., ақ шалбар, қара бутстар және көбінесе ашық қызыл немесе қою жасыл жилет пен қалпақпен жасалады. Кейде жилет пен қалпақтың түсі жокейдің жарысқа арналған жібек киімдерінің жарқын түстерімен боялады. "Кавалер рухы" стиліндегі жокей мүсіндерінің бірнешесі Манхэттендегі 21-ші клубтың кіреберісінде және Лос-Анджелестегі Санта-Анита Парк клубының кіреберісінде мақтанышпен тұр. 1947 жылғы журнал жарнамасында Ескі Тейлор Кентукки Бурбонымен байланысты қонақжайлықтың символы ретінде мүсіннің қолданылуын көрсету үшін кавалер стиліндегі газон жокейлерінің екі суреті қолданылды, онда былай делінген: "Қонақтарды тоқтауға шақыратын жокей тіректері – бұл Кентуккидің ежелгі дәстүрі, жақсы мезбеннің тағы бір белгісі."

Тарих

Қоршау тіректері ретінде қолданылған газон жолбасшыларының ең алғашқы нұсқалары 1850 жылдары немесе 1860 жылдардың басында жасалған.

Теориялық шығу тегі

Суреттің шығу тегі туралы сенімсіз әңгімелер мүсінді африкалық американдық тарих және мәдениетінің батыры ретінде көрсетеді. Американың Тәуелсіздік соғысы кезінде Джордж Вашингтонның Континенттік армиясында қызмет еткен қара баланың бейнесі ретінде қара ат шабандоздарының жасалғаны туралы кең таралған әңгіме бар. Әңгімеде Джоко Грейвс есімді бала Вашингтон оны Делавэр өзенінен адамдармен бірге өткізудің қауіпті екенін ойлағандықтан қалдырылған. Грейвс сол кезде суықта, қолында шаммен, адамдардың жылқысын қарап, мұздап қаза тапты. Америкалық тарихшы Чарльз Л. Блоксон танымал еткен тағы бір әңгіме бойынша, бұл мүсіндер құлдарды бостандыққа қарай бағыттау үшін Жер асты теміржолында қолданылған. Жер асты теміржолымен байланысы туралы мәлімдемелерді басқа тарихшылар растамаған. Джим Кроу атындағы нәсілшілдік естеліктер мұражайы былай дейді: "Жер асты теміржолында құлдарға сигнал беру құралы ретінде ат шабандоздары қолданылғаны туралы пікірді растайтын бастапқы деректер өте аз немесе жоқ."

Танымал мәдениетте

БАҚ және танымал мәдениетте, газон жокейлері кейде сүйеу немесе әңгіме бастау үшін қолданылады, көбінесе қарапайым және көзге түспейтін нәрсе болып табылады, бірақ бұрынғы үлгілерімен салыстырғанда, қазіргі заманғы үлгілерінде жиі нәсілдік мәселелермен байланыстырылады. Көбінесе, кең таралған мәдениетте расистік немесе нәсілге қатысты мәселені көрсету үшін газон жокейіне сілтеме жасалады. Мысалы, "Алтын қыздар" сериалының 1-ші маусымында София Бланштің оңтүстік америкалық түбінің нәсілшілдікке толы екенін меңзеп айтады, оған "көршінің газон жокейін қара май мен қаусырмамен жабуды" ұсынады, осылайша әкесі Майами қаласына келгенде үйге жақын сезінеді. "Отбасының барлығы" сериалында Арчи Банкерге қара газон жокейі сыйға беріледі, оның нәсілшілдік көзқарастарына орай оны ашуландыру үшін, бірақ күтпеген жағдайда Арчи бұл расистік сыйлықты орынсыз және мазасыз деп санайды, оны өз жеріне қоюдан бас тартады. "Мода" сериалының 13-шы эпизодында Артур Моданың алдындағы алаңда тұрғын үйлерге қарсы наразылық білдірген қара нәсілді адамды "осы қара жокейлерден әлдеқайда жанды" деп сипаттайды. Газон жокейлері көбінесе танымал мәдениетте бай ақ американдық отбасылармен байланыстырылады, әсіресе сатиралық және әлеуметтік-саяси символизм үшін немесе эстетикалық тартымдылық үшін. Бұл үрдістің мысалдары:

Реймонд Чандлердің 1942 жылғы "Жоғары терезе" романында Марлоудың клиенттері, Мёрдоктар отбасының Пасаденадағы үйін безендіретін газон жокейі бейнеленген, олар бай болғанымен, үйлесімсіздікке толы. Марлоу мүсінмен бірнеше рет әзілде сөйлеседі, оны отбасының ең тұрақты мүшесі деп санайды. Фланнери О'Коннордың 1955 жылғы "Жасанды негр" әңгімесінде қара газон жокейі символдық рөл атқарады (сонымен қатар, басты кейіпкердің оңтүстік диалектіндегі әңгіме атауын да береді). Стивен Кингтің 2008 жылғы "Дума кілті" романында газон жокейі тірілген күйінде суреттеледі. Роберт Мориннің 2002 жылғы "Негр" (Le nèg') фильмінде қара нәсілді жасөспірім газон жокейлерін расистік деп есептеп, біреуін қиратады, соның салдарынан оны өлтіреді. "Ақ адамға хат" сериалының бірнеше эпизодында газон жокейі мен оның суреттері пайда болады. "Үйде жалғыз" фильмінде газон жокейін машина төрт рет қағып өтеді. "Paperboy" видео ойынында тірілген газон жокейі жаулардың бірі болып табылады. "Алтын қыздар" сериалында Бланш Девероның оңтүстік отбасымен байланысты газон жокейлері жиі айтылады, Бланш отбасының (плантацияда өмір сүрген және тарихи түрде құлдарға ие болған) нәсілшіл екенін меңзеп көрсетеді. Осыған қарамастан, Бланш өзі де, оның балалары да, әкесі "Үлкен әке" Холлингсворт та нәсілшіл емес. Бірде Үлкен әкенің әкесі, Алабама штатының әжесі Холлингсворт мас болып, үйдегі қара газон жокейіне "кішкене би билеуге" бұйрық беретін. Фрэнк Заппаның "Ремус аға" әніндегі басты кейіпкер - қара түсті студент наразылық білдіруші, ол түнде Беверли-Хиллзге барып, "байлардың газоннан газон жокейлерін ұрып тастауға" ант етеді, ал олар тұрып қалғанша мен кетем, мен кетем". 1960 жылдары Сидни Пуатье түсірген "Түн ыстығында" фильмінде ақ плантация иесі / мақта фермері Эндикоттың газонында қара нәсілді адамды жокей ретінде бейнелейтін расистік стереотиптік сурет бар. "Қояндырмаңыз өз құлшыныстарыңызды" сериалының 12-ші маусымының 2-ші эпизоды "Газон жокейі" деп аталады. Атауы Ларридің Атлантадағы Airbnb-де орналасқан мүсіндердің біріне сілтеме жасайды.