Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фламанд композиторы Якобус Вет (шамамен 1529 – 8 қаңтар 1567) – Ренессанс дәуірінің фламанд композиторы. Ол Жоскин мен Палестрина арасындағы буынның өкілі болды, кең таралған еліктеумен тегіс полифония жазды, сонымен қатар Клеменс нон Папа мен Лассуспен достық қарым-қатынаста болды.
Flemish composer
Jacobus Vaet (c. 1529 – 8 January 1567) was a Flemish composer of the Renaissance. He was a representative of the generation between Josquin and Palestrina, writing smooth polyphony with pervasive imitation, and he was a friend both of Clemens non Papa and Lassus.
Өмір
Ол Кортрейк немесе Харлебекеде дүниеге келген, бірақ оның қашан және қайда туылғаны әлі толық анықталған жоқ. "Модуляцияларынан" (1562) ол өзін "фламанд" деп атайды, бірақ кейіннен өзін "бельгиялық" деп атайды, сондықтан ол, кем дегенде, Төмен елдерден шыққан деуге болады. Оның тарихи жазбалардағы алғашқы кездесуі Кортрейкте болды, онда ол 1543 жылы 13 жасында Біздің ханым шіркеуіне (Onze Lieve Vrouwekerk) әнші ретінде қабылданды. 1547 жылы ол Лёвен университетіне түсті, ал 1550 жылға қарай Карл V сарайында болды, онда ол шіркеу хорында тенор ретінде тіркелді. Вает бала кезінде Кортрайдағы Нотр-Дамда магистр кантусы болған Питер Мэйсенс оны хорға шақырған болуы мүмкін. 1554 жылы ол Максимилиан II-нің капельмейстері болды және өмірінің соңына дейін сол қызметте қалды. Максимилиан капельмейстерін жақсы көрген, оны күнделігіне жазып, сондай-ақ оның шеңберіндегі басқа да көрнекті композиторлар оған арнап элегиялар жазды.
He was born in either Kortrijk or Harelbeke, but about when and where he was born is for now not yet fully determined. From his "Modulationes" (1562) he calls himself "Flemish" but later he says that he is "Belgian", so at least we can say he is from the low countries. His first appearance in the historical record is from Kortrijk, where he was admitted in 1543, at age 13, as a singer to the Onze Lieve Vrouwekerk (Church of Our Lady). In 1547 he was enrolled at the University of Leuven, and by 1550 he was in the court of Charles V, where he was listed as tenor in the chapel choir. He may have been recruited for the choir by Pieter Maessens who had been magister cantus at Notre Dame in Courtrai when Vaet was a boy. He became Kapellmeister to Maximilian II in 1554, and held that post for the rest of his life. Evidently Maximilian was fond of his Kapellmeister, and mourned him both in his diary, and by having elegies written for him by other prominent composers in his circle.
Музыка және әсер
Веттің музыкасына Николас Гомберт, оның үздіксіз, тегіс полифония стилі, ықпал етті және осы стиль Веттің көптеген шығармаларында көрінеді; оның досы Клеменс нон Папа; және Лассус, оның стилін ол жиі еліктеді. Вет қиылысқан қатынастарды сол кезде сирек кездесетін деңгейде қолданды (бірақ олар Гомберттің музыкасында да маңызды), және олар контрапункттік бөлімдерге ерекше дәмімен әсер етеді; кейде олар бір уақытта орындалады, нәтижесінде диссонанстық келіспеушіліктер туындайды: осы себепті ғана оның музыкасын Палестринаның музыкасынан жаңылыспауға болады. Вает кейде шығармаларын минор триадаларымен аяқтады (мысалы, «Postquam consummati essent» мотеті – 16-шы ғасырдың ортасы мен 17-шы ғасырдың ортасы аралығында минор аккордымен аяқталу өте сирек кездесетін). Оның стилінің тағы бір ерекшелігі – бесінші шеңберіне негізделген прогрессияларды және доминантты тоникалық каденцияларды ұнатуы, бұл екі ерекшелік ғасыр соңында болатын музыкадағы өзгерістерді болжады. Оның бесінші шеңбері прогрессияларын қолдануы Лассустың ықпалы болуы мүмкін; бұл сонымен қатар испан полифониясының да ерекшелігі, және ол Карл V және кейіннен Максимилиан II капелласының мүшесі ретінде Герреро сияқты испандардың музыкасымен таныс болуы мүмкін, олар ұқсас стильде жазып, Максимилиан үшін де жұмыс істеді. Оның қайғылы қатынастарынан гөрі, цитаталарды және пародияларды ұнатуы одан да ерекше еді. Ол алғаш рет «Missa quodlibetica» – бес дауыстық мессаны жазды, ол қасиетті және әлеуметтік көздерден алынған бірнеше таныс әуендердің бір уақытта орындалуынан тұрды. Басқа шығармаларында ол өзінің әріптестері мен алдыңғыларының, соның ішінде Жоскен, Жан Мутон, Мантуялық Жакет, Клеменс нон Папа және Чиприано де Роре шығармаларының бөлімдерін де алды. Вет тоғыз толық месса жазды, олар сақталған, соның ішінде Реквиемнің нұсқасы, 16-шы ғасырдың ортасынан бұрын жасалған сирек шығармалардың бірі. Оның көптеген сақталған мотеттері қасиетті де, әлеуметтік те. Сонымен қатар, ол «Magnificat» және «Salve Regina» мариандық антифонының сегіз нұсқасын жазды; антифондардың барлығы 1560 жылдары жарық көрген кешкі жұмыстар еді. Вает француз тілінде бірнеше шансон және «Vater unser im Himmelreich» неміс тілінде жазды.
Vaet's influences included Nicolas Gombert, whose style of unbroken, smooth polyphony can be seen in most of Vaet's music; his friend Clemens non Papa; and Lassus, whose style he often imitated. Vaet used cross relations to a degree rare at the time (though they are also significant in the music of Gombert), and they pungently spice contrapuntal passages; sometimes they are even simultaneous, resulting in dissonant clashes: no one would mistake his music for that of Palestrina, for this reason alone. Vaet also sometimes ended compositions on minor triads (for example the motet Postquam consummati essent – ending on a minor chord was very rare between the mid sixteenth and mid seventeenth centuries). Another peculiarity of his style was a liking for progressions based on the circle of fifths, as well as dominant tonic cadences, both features which foreshadow the changes in music which were to come at the end of the century. His use of circle of fifths progressions may be an influence from Lassus; it is also a feature of Spanish polyphony of the period, and as a member of the chapel of Charles V, and later Maximilian II, he may have been familiar with the music of Spaniards such as Guerrero, who wrote in a similar idiom and also worked for Maximilian. Even more unusual than his pungent cross relations was his liking for quotation and parody. He was the first to write a Missa quodlibetica, a five voice mass which was a series of quodlibets—simultaneous presentations of several familiar tunes, from both sacred and secular sources. In other compositions he also borrowed sections of pieces by his associates and predecessors, including Josquin, Jean Mouton, Jacquet of Mantua, Clemens non Papa and Cipriano de Rore. Vaet wrote nine complete masses which have survived, including a setting of the Requiem, one of relatively few from before the mid 16th century. His many surviving motets are both sacred and secular. Furthermore, he wrote eight settings each of the Magnificat and the Marian antiphon Salve Regina; the antiphons were all late works, published in the 1560s. Vaet also wrote a handful of chansons in French, and one setting in German of "Vater unser im Himmelreich".
Анықтамалар және қосымша оқу
Густав Риз, "Ренессанс кезеңіндегі музыка". Нью-Йорк, W. W. Norton & Co., 1954.
Gustave Reese, Music in the Renaissance. New York, W. W. Norton & Co., 1954.