Кіріспе
Британдық кеме жасаушы (1703/4–1771)
Сэр Томас Слэйд (1703/4 – 1771) – ағылшын кеме жасаушысы, ең белгілісі – 1805 жылы Трафальгар шайқасында Лорд Нельсонның бас штаб-кемесі болған Корольдік теңіз флотының HMS Victory кемесін жобалағандығымен танымал.
Ерте өмір
Ол Артур Слэйдтің (1682–1746) және оның әйелі Ханна Мурдың ұлы болды. Оның әкесінің інісі Бенджамин Слейд, Депфорд кеме жасау кемежайының бас кеме жасаушысы еді.
Еңбек жолы
Британдық жауынгерлік кемелерді жобалаудағы шеберлердің қатарына Томас Слэйд те Корольдік кеме жасаушылық зауытында кеме жасаушы болып бастаған. Оның інісі Бенджамин Слэйд Плимут кемежайының кеме жасау шебері болды (кеме жасау шебері ол қызмет ететін кемежайдағы барлық кеме құрылысы мен жөндеуге жауапты болды). 1744 жылы Томас Вулвич кемежайында кеме жасау шеберінің орынбасары болды. 1750 жылдың 22 қарашасында ол сол жылы қайтыс болған інісінің орнына Плимуттегі кеме жасау шебері лауазымына тағайындалды. 1752 жылдың 27 мамырында ол уақытша Вулвич кемежайына кеме жасау шебері ретінде қайтарылды, содан кейін 1752 жылдың 17 маусымында Чатем кемежайына, ал 1753 жылдың 15 наурызында Депфорд кемежайына ауыстырылды, ол 1755 жылдың 5 тамызына дейін сонда қалды. 1755 жылдың тамызында ол Адмиралтействоның бірінші лорды Джордж Ансонның тағайындауымен Әскери-теңіз күштерінің инспекторы болып тағайындалды және 1771 жылдың ақпанында қайтыс болғанға дейін қызмет етті. Алғашқы он жыл бойы ол бұрынғы Әскери-теңіз күштерінің инспекторының орынбасары Уильям Бэтелимен бірге лауазымды бөлісті, оған 1765 жылдың маусымында зейнеткерлікке шыққанға дейін. Бэтели зейнеткерлікке шыққаннан кейін Джон Уильямс осы лауазымға тағайындалды. Дегенмен, Слэйд өзінің қызметінің барлық кезеңінде аға инспектор болды. 1768 жылдың 27 қаңтарында ол рыцарь атағына ие болды.
Жетістіктер
Н.А.М. Роджердің айтуынша: [Оның] жобалаған кемелері Ұлыбританияның стратегиялық қажеттіліктеріне тамаша сай келді. Барлық пікір бойынша, Слэйд ғасырдың ең ұлы британдық кеме құрылысшысы болды. Осы қызметінің кезеңінде Слэйд бірнеше маңызды дизайндық өзгерістерге жауапты болды. Ол «үлгілік дизайн» жасады, ол Корольдік теңіз флотының 74 зеңбірекке ие кемелері мен фрегаттары үшін үлгі ретінде пайдаланылды. Оның «74» дизайндық жобалары, бастапқыда «Сарман» кемесімен, қазіргі британдық кемелердің дамуы болды және жаңа француз «74» кемелерімен бәсекелесу үшін жасалды, олардың кейбіреулері 1747 жылы Австрия мұрагерлігі үшін болған соғыста тұтқындалды. Оның жобасы бойынша кем дегенде қырық алты «74» кеме салынды; соңғысы 1789 жылы теңізге жіберілді. Ол сонымен қатар «HMS Asia» кемесін де жобалады, ол нағыз 64 зеңбірекке ие кеме болды. Осының нәтижесінде Корольдік флот енді 60 зеңбірекке ие кемелерге тапсырыс бермей, 64 зеңбірекке ие кемелерге тапсырыс берді. «Азия» кемесімен жүргізілген сынақтардан алынған өзгерістерді қамтитын кемелер үлкен болды, ол өзінің дизайнының (классының) жалғыз кемесі болды. Трафальгар шайқасында Нельсонға қолжетімді болған 33 кемеден сегізін (Африка, Жеңіс, Агамемнон, Беллерофон, Дефайанс, Тундерер, Қорғаныс және Принц) Томас Слейдтің жобалары бойынша салды. Оның тағы екі кемесі (Свифтсюр және Бервик) француздар тарапынан тұтқындалып, француз жағында соғысты. Слейдтің жобалары Нельсонның кемелерінің 24% және оның зеңбіректерінің 29% құрады.
The ships which [he] designed were admirably suited to Britain's strategic requirements By common consent, Slade was the greatest British naval architect of the century it was generally agreed (even by themselves) that his successors, though competent designers, never matched his genius. During this tenure, Slade was responsible for several major design changes. He produced a 'generic design' that was used as a template for the Royal Navy's 74 gun ships and frigates. His '74' designs, starting with the , were an evolution of current British ships, built to compete with the new French '74's, some of which had been captured during the War of Austrian Succession in 1747. At least forty six '74's were built to his designs; the last was launched in 1789. He also designed HMS Asia, which was the first true 64 gun ship. As a result, the Royal Navy ordered no further 60 gun ships but instead commissioned more 64s. Because these incorporated alterations learned from trials with Asia, subsequent ships were bigger, she was the only ship of her draught (class). Out of the 33 ships which were available to Nelson at Trafalgar, eight (Africa, Victory, Agamemnon, Bellerophon, Defiance, Thunderer, Defence, and Prince) were built to Thomas Slade's designs. Two more of his ships (Swiftsure and Berwick) had been captured by the French earlier and fought on the French side. Slade's designs represented 24% of Nelson's ships and 29% of his guns.
Үлгілер
Бұл кестеде Томас Слейдтің жобалары бойынша салынған кемелер тізімі берілген. Кейбіреуі оның қайтысынан кейін ғана тапсырыс берілді. Атауы Типі Қарулары Салынған Жылдары Кеме жасау орындарынан алынған тапсырыс Бірінші дәрежелі 104 1 1759 1778 Чатем кемежайы Трафалгар шайқасында Нельсонның бас флагманы. Екінші дәрежелі 90 3 1759–1761 Чатем кемежайы, Вулвич кемежайы Лондон класы Екінші дәрежелі 90–98 4 1766–1790 Чатем кемежайы, Вулвич кемежайы, Депфорд кемежайы Екінші дәрежелі 90 4 1768–1777 Чатем кемежайы, Портсмут кемежайы Үшінші дәрежелі 74 7 1755–1756 1757–1759 Депфорд кемежайы; Wells & Company, Депфорд; Чатем кемежайы; Вулвич кемежайы; Томас Вест, Депфорд; Генри Бёрд, Нортам, Саутгемптон; Портсмут кемежайы Корольдік теңіз флоты үшін салынған 74 зеңбірекке ие кемелердің бірінші класы. Үшінші дәрежелі 74 1 1759 Плимут кемежайы Үшінші дәрежелі 74 2 1759–1760 Депфорд кемежайы, Вулвич кемежайы Үшінші дәрежелі 74 5 1757–1758 1760–1770 Чатем кемежайы, Депфорд кемежайы, Плимут кемежайы Үшінші дәрежелі 74 9 1760–1762 1762–1778 Чатем кемежайы; Депфорд кемежайы; Джон Барнард, Харвич; Томас Вест, Депфорд; Джон және Уильям Уэллс, Депфорд; Генри Бёрд және Роджер Фишер, Милфорд Хейвен; Плимут кемежайы Үшінші дәрежелі 64 1 1758 1771 Портсмут кемежайы Корольдік флот үшін салынған алғашқы 64 зеңбірекке ие кеме. Фрегат 32 4 1756 1757–1759 Роберт Инвуд, Ротерхит; Депфорд кемежайы; Джон Куоллет, Ротерхит; Джон Барнард және Джон Тернер, Харвич; Роберт Батсон, Лаймхаус Бірінші бірпалубалық фрегат. Төменгі палуба бойында есуге арналған порттармен жабдықталған. Фрегат 32 11 1757–1763 1758–1769 Томас Стэнтон & Company, Ротерхит; Депфорд кемежайы; Джон Барнард & Джон Тернер, Харвич; Томас Вест, Депфорд; Шеернес кемежайы; Чатем кемежайы; Хью Блейдс, Халл; Хью Блейдс & Томас Ходжсон, Халл 1756 жылы Джон Грейвс, Лаймхаус; Джон Рэндалдың кемежайы, Нельсон Док, Ротерхит (екеуі де Депфорд кемежайында аяқталды) 28 зеңбірекке ие фрегаттың прототипіне негізделген, "адамдарды жақсырақ орналастыру және қару-жарақ тасымалдауға бағытталған өзгерістермен". Фрегат 28 18 1756–1783 1757–1787 Генри Адамс, Баклерс Хард; Генри Берд, Ротерхит; Горилл & Поуналл, Ливерпуль; Томас Севард, Рочестер; Вулвич кемежайы; Чатем кемежайы; Депфорд кемежайы; Томас Стэнтон & Co, Ротерхит; Роберт Инвуд, Ротерхит; Плезант Фен, Ист Коуз; Портсмут кемежайы; Мюди Янврин, Бёрслдон; Ричард Читти, Милфорд; Шеернесс кемежайы. Бес кеме эксперимент ретінде еменнен емес, шыршадан жасалды. Коттер 10 1 1763 1764 Вулвич кемежайы
Өлім
Сэр Томас Слэйд 1771 жылдың 23 ақпанында Бат қаласында қайтыс болды және Ипсвич қаласындағы Гримваде көшесіндегі Сент Клемент шіркеуінің қорымдығында жерленді. Оның өсиеті 1771 жылдың 19 наурызында расталды (Prob. 11/965). Оның әйелі Ханна және оның ата-анасы шіркеу қорымдығының батыс жағындағы шекараға жақын жерленген.
Мұра
Квинслендтің орталық жағалауындағы Слэйд-пойнт оның құрметіне аталды. Оның 1745 жылғы шәкірті Джон Хенслоу (кейін сэр Джон) 1784 жылы Теңіз күштерінің бас картографы болды және Дарвиннің ұстазы Джон Хенслоудың әкесі болды.