1349 ж. Жүз жылдық соғыстағы Луналонг шайқасы: Англия-Гаскон әскері аз болса да жеңіске жетті. Шайқас, Францияда өтті, көшбасшылар мен шығындар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1349 жылғы жүз жылдық соғыстың шайқасы
1349 battle of the Hundred Years' War
Луналонге шайқасы 1349 жылдың жазында жүз жылдық соғыстың алғашқы кезеңінде шамамен 1500 сарбаздық француз әскері мен 500 сарбаздық ағылшын-гаскон әскері арасында өтті. Шайқас орнының қазіргі Дю-Севрдегі Лималонгеде болғандығы айтылады. Ағылшын-гаскон әскері, Томас Коук басшылығында, күндіз басымдыққа ие болды, бірақ француз әскері, Жан де Лилль басшылығында, олардың жылқыларын тартып алғандықтан, түнде жаяу қашуға мәжбүр болды. Француздар шамамен 300 сарбазды жоғалтты және олардың көшбасшысының ішінде көптеген сарбаздарды тұтқынға алды.
The Battle of Lunalonge was fought in the summer of 1349 between a French force numbering approximately 1,500 men and an Anglo Gascon force of some 500 men, during the first phase of the Hundred Years' War. The location of the battle is thought to have been modern Limalonges in Deux Sèvres. The outnumbered Anglo Gascons, commanded by Thomas Coke, gained the upper hand during the day, but had to withdraw on foot during the night because the French, under Jean de Lille, had captured their horses. The French lost approximately 300 killed and an unknown but large number captured, including their leader.
Өмірбаян
1066 жылғы Нормандық жаулап алудан бастап, ағылшын монархтары Франциядағы титулдар мен жерлерге ие болды, олардың иелігінде болулары оларды Франция патшаларының вассалдары етті. Ағылшын патшаларының француз феодаларының мәртебесі орта ғасырлар бойы екі монархия арасындағы қақтығыстың басты себебі болды. Француз монархтары ағылшын билігінің өсуін жүйелі түрде тежеуге тырысты, мүмкіндік туған сайын жерлерін тартып алды. 1337 жылға қарай, оңтүстік-батыс Францияның Гаскониясы және солтүстік Францияның Понтье аймақтары ғана ағылшын билігінде қалды. Гаскондардың өз тілі мен салты-дәстүрі болды. Олар өндірген қызыл шараптың көп бөлігі Англияға экспортталып, тиімді саудаға айналды. Бұл сауда ағылшын патшасына үлкен кіріс әкелді. Гаскондықтар өз істеріне араласатын француз патшасымен қарым-қатынас орнатуға қарағанда, оларды бейжай қалдырған алыстағы ағылшын патшасымен байланыс құруды артық көрді. Францияның Филипп VI патшасы мен Англияның Эдуард III патшасы арасындағы бірқатар келіспеушіліктерден кейін, 1337 жылдың 24 мамырында Филипптің Париждегі Ұлы Кеңесі Эдуардтың вассалдық міндеттемелерін бұзғаны үшін Гасконияны қамтитын Аквитания герцогтігін Филипптің қолына қайтаруға келісті. Осыдан бастап жүз он алты жылға созылған Жүз жылдық соғыс басталды. Гаскония соғыстың себебі болғанымен, Эдуард оған аз көмек көрсете алды және 1349 жылға дейін ағылшын әскері Еуропа құрлығындағы әскери науқандарды солтүстік Францияда жүргізді. Көптеген науқан маусымдарында гаскондықтар өз күштеріне сүйенуге мәжбүр болды және француз әскерінен қатты қысым көрді.
Since the Norman Conquest of 1066, English monarchs had held titles and lands within France, the possession of which made them vassals of the kings of France. The status of the English kings' French fiefs was a major source of conflict between the two monarchies throughout the Middle Ages. French monarchs systematically sought to check the growth of English power, stripping away lands as the opportunity arose. By 1337 only Gascony in south western France and Ponthieu in northern France were still English controlled. The Gascons had their own language and customs. A large proportion of the red wine that they produced was shipped to England in a profitable trade. This trade provided the English king with much of his revenue. The Gascons preferred their relationship with a distant English king who left them alone, to one with a French king who would interfere in their affairs. Following a series of disagreements between Philip VI of France and Edward III of England, on 24 May 1337 Philip's Great Council in Paris agreed that the Duchy of Aquitaine, which included all of Gascony, should be taken back into Philip's hands on the grounds that Edward was in breach of his obligations as a vassal. This marked the start of the Hundred Years' War, which was to last one hundred and sixteen years. Although Gascony was the cause of the war, Edward was able to spare few resources for it and up to 1349 whenever an English army campaigned on the continent it operated in northern France. In most campaigning seasons the Gascons had had to rely on their own resources and had been hard pressed by the French.
Кіріспе
1348 жылы қарашада екі патша арасында Кале бітім шарты жасалды. 1349 жылдың мамыр айында ол он екі айға ұзартылды. Бұл бітім оңтүстік-батыста көбіне ескерілмеді, 1349 жылдың жазында шығыс Гасконияда бірнеше шабуылдар мен әрекеттер болды. Поиту сенашалы Жан де Лилль, англо-гаскондықтар бақылауындағы Лузиньян қамалын қоршау үшін жергілікті пуатулықтардан әскер жинады. Мамыр айының соңында Гаскония сенашалы Томас Кок, негізінен гаскондықтардан құралған 500 атты әскермен Бордодан Лузиньянға жәрдемге беттеді. Ол Луналонгеде де Лилль басқаратын 1500 француз әскерімен кездесті. Шабуыл болған жердің қазіргі Дю-Севрдегі Лималонге екені айтылады. Англо-гаскондықтардың қатарында Жан де Грейли, Каптал де Бух, кейін танымал қолбасшы болды; ал француз тарапынан Жан ле Мэнгре, Бусико атымен танылған, кейін Франция маршалы болды.
In November 1348 the Truce of Calais was agreed between the two kings. In May 1349 it was extended for twelve months. It was almost completely ignored in the south west, where a series of raids and actions were fought in eastern Gascony in the summer of 1349. The Seneschal of Poitou, Jean de Lille, had raised a force of local Poitevins to besiege Anglo Gascon held castle of Lusignan. In late May Thomas Coke, Seneschal of Gascony, led a force of 500 mounted men, composed largely of native Gascons, from Bordeaux to the relief of Lusignan. He was intercepted at Lunalonge by 1,500 French under de Lille. The location of the battle is thought to have been modern Limalonges in Deux Sèvres. Among the forces on the Anglo Gascon side was Jean de Grailly, Captal de Buch, later to be a famous commander; while among the French rode Jean le Maingre, known as Boucicault, later marshal of France.
Шайқас
Француздар ағылшындарға үш атты топ немесе ұрыс құрамында жақындады. Англо-гаскондықтар сол кездегі ағылшын әскерлерінің салты бойынша, кішкентай төбеге шегініп, аттан түсті. Олар аттарын артқа, жүк таситын колоннаға жіберді. Француздар ағылшын позициясына тікелей шабуыл жасаудан сақтанды; соғыстың басында осы тактика жақсы нәтиже бермеген еді. Оның орнына, олар өздерінің артық жылдамдығын пайдаланып, англо-гаскондарды айналып өтіп, олардың жүк колоннасын басып алды, аттарын тартып алды және аттан түскен англо-гаскондарға артынан шабуыл жасады. Бірінші екі француздық ұрыс шабуылдады, бірақ англо-гаскондықтар тұғырлы тұрып, өздерінің найзаларын импровизацияланған сүңгілер ретінде қолданды. Француздар бірнеше рет шабуыл жасады, бірақ англо-гаскондықтардың шилтронын бұза алмады және ауыр шығынға ұшырады. Үшінші француздық ұрыс шабуылға түспеді, бірақ кез келген мүмкіндікті күтіп, өз позициясын сақтап тұрды. Түнге дейін ешқандай мүмкіндік тумағандықтан, француз күштерінің қалғандары жеңіліске ұшырап, тартып алынған аттармен бірге Лузиньянға қайта шегінді. Шайқас барысында 300 француз қаза болды және көптегені, соның ішінде Лилль мен Бусико тұтқынға алынды. Сол түні англо-гаскондықтар тұтқындарымен бірге жақын маңдағы бекініске қарай аяқпен жүріп кетті.
The French approached the English in three mounted bodies or battles. The Anglo Gascons withdrew to a small rise and dismounted as was the fashion among English armies of the time. They sent their horses to their baggage train at the rear. The French were wary of attacking the English position head on; earlier in the war, this tactic had fared badly. Instead they took advantage of their superior mobility, circled round the Anglo Gascons, overran their baggage train, captured their horses and attacked the dismounted Anglo Gascons from the rear. The first two French battles charged home, but the Anglo Gascons stood firm, using their lances as improvised pikes. The French repeatedly attacked but failed to break into the Anglo Gascon schiltron and suffered heavy casualties. The third French battle did not attack, but held its position waiting for any opportunity to exploit. When none had arisen by nightfall, the survivors of the French force, having been defeated in detail, retreated back to Lusignan with the captured horses. In the course of the fighting, 300 French were killed and many were captured, including Lille and Boucicault. That night the Anglo Gascons withdrew on foot with their prisoners to a nearby fortification.
Салдары
Қайту жолында Кок Шаренте өзенінің ең маңызды өтпелін бақылайтын Тайльбурдағы ірі қаланы барлауға отряд жіберді. Отряд француздарды күтпеген жерден шапты және маусымның басында бекіністі жаулап алды. Тамыздың басында француздар Каледегі тыйым салынған бітімді ресми түрде мойын бұрмады, кейбір мәліметтер бойынша, Тайльбурды жоғалтуға байланысты. Осы кезде француздар Лузиньянды қоршаудан бас тарған еді; келесі жазда жаңа француз әскері қаланы басып алды.
On the return journey Coke sent a detachment to reconnoiter the large castle at Taillebourg, which controlled the most important crossing of the River Charente. The detachment took the French by surprise and captured the fortress early in June. In early August the French formally repudiated the ill observed Truce of Calais, by some accounts due to the loss of Taillebourg. By this time the French had abandoned the siege of Lusignan; the following summer a fresh French army captured the town.