Кіріспе

Карл Сак (1896-1945) – неміс судьясы (9 маусым 1896 – 9 сәуір 1945) – неміс құқықтанушысы және Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі қарсылық қозғалысының қатысушысы.

Өмір

Карл Сак Бозенхаймда (қазіргі Бад-Кройцнах) дүниеге келген. Ол Хайдельбергте заң оқыды, онда Burschenschaft (Burschenschaft Vineta) ұйымына қосылды, ал заңгерлік тәжірибеден кейін Гессенде судья болды. Ол Вильгельмина Веберге үйленді және екі ұлы болды. 1934 жылы Сак жаңадан құрылған Рейхскригсгерхтке (Рейх әскери соты) қызметке кірді, онда ол тез арада жоғары лауазымға көтерілді. Гитлердің неміс қарулы күштерін бағындыруға жасаған әрекеттеріне қарсылық көрсеткені үшін Гестапоның жалған айыптауына ұшыраған армияның бас қолбасшысы Вернер фон Фричке қарсы сот ісін кейінге жылдыруға ол мүмкіндік алды. 1942 жылдың күзінде Карл Сак Армияның Бас Әскери Прокуроры болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сак әскери қарсылық топтарымен, оның ішінде адмирал Вильгельм Канарис, генерал-майор Ханс Остер және Ханс фон Дохнани, сондай-ақ Абвер (неміс әскери барлау қызметі) ішіндегі басқа да адамдармен байланыс ұстады. Ол 20 шілдедегі Гитлерді өлтіруге жасалған қастандыққа қатысты және осы сәтсіз әрекеттен кейін 1944 жылдың 9 тамызында тұтқындалды. Соғыстың соңғы күндері ол Отто Торбек төрағалық еткен СС-тің әскери трибуналына (айдалалық сот) жеткізілді. Ол өлім жазасына кесіліп, екі күннен кейін Флоссенбүрг концлагерінде дарға асылды. Сак жоспарланған төңкерістен кейінгі азаматтық үкіметте Әділет министрі лауазымын атқаруға дайын тұрған еді. 1984 жылы Сактың қарсылық қозғалысының мүшесі ретіндегі рөлі Берлиннің Шарлоттенбург ауданындағы бұрынғы Рейхскригсгерхт ғимаратына орнатылған қола тақтамен еске алынды. Бұл құрметке қарсылық білдірілді, себебі Сак дезертирлік ұғымын кеңінен түсіндіруді жақтады, бұл негізсіз өлім жазаларына әкелуі мүмкін еді. Бад-Кройцнах қаласының маңындағы Бозенхаймда оның құрметіне көше аталды.