Мадридтегі Ұлттық кітапхана

Кіріспе

Мадридтегі қоғамдық кітапхана, Испания.

Испанияның Ұлттық кітапханасы – Испаниядағы ең ірі, сондай-ақ әлемдегі ірі кітапханалардың бірі. Ол Мадрид қаласында, Реколетос даңғылында орналасқан.

Тарих

Кітапхана 1711 жылы король Филип V сарайлық қоғамдық кітапхана (Biblioteca Pública de Palacio) ретінде құрылды. Ол берген Корольдік жарлықтары, қазіргі заңды сақтау талабының алды, баспагерлерге Испанияда басылған әрбір кітаптың бір данасын кітапханаға тапсыруды міндет етті. 1836 жылы кітапхананың корольдік меншік мәртебесі жойылды және меншік құқығы Үкімет министрлігіне (Ministerio de la Gobernación) берілді. Сол кезде ол Ұлттық кітапхана деп аталды. 1837 жылы жазушы Антония Гутьеррес берген өтініш қабылданып, әйелдерге алғаш рет кітапханаға кіруге рұқсат берілді. 19 ғасырда тәркілеулер, сатып алулар мен сыйлықтар арқасында Ұлттық кітапхана қазіргі уақытта сақталған көптеген ескі және құнды кітаптарды жинақтады. 1892 жылы ғимарат Америка тарихи көрмесіне арналды. 1896 жылдың 16 наурызында Ұлттық кітапхана қазіргі орналасқан ғимаратында ашылды, онда 320 оқырманға арналған үлкен оқу залы болды. 1931 жылы оқу залы қайта ұйымдастырылып, анықтамалық еңбектердің кең жинағымен толықтырылды, ал студенттерге, жұмысшыларға және жалпы оқырманға арналған Бас оқу залы құрылды. Испания азамат соғысы кезінде 500 000-ға жуық томды Конфискация комитеті (Junta de Incautación) жинап, діни орындарда, сарайларда және жеке үйлерде сақталған өнер туындылары мен кітаптарды қорғау үшін Ұлттық кітапханаға тапсырды. 20 ғасырда ғимаратқа көптеген өзгерістер енгізілді, бөлмелер мен қоймалар үнемі өсіп келе жатқан кітап қорына, 1958 жылы заңды сақтау талабына енгізілген өзгерістерден кейін түскен материалдың көлеміне және кітапхана сатып алған көптеген жұмыстарға бейімделді. Бұл құрылыс жұмыстарының ішінде ең маңыздылары – 1955 жылы кітапхана қоймаларының сыйымдылығын үш есеге арттыруға жасалған өзгерістер және 1986 жылы басталып, 2000 жылы аяқталған, Алкала-де-Энаресте жаңа ғимарат салуға және Мадридтегі Пасео-де-Реколетостағы ғимаратты толық жаңартуға әкелген жұмыстар. 1986 жылы Испанияның негізгі библиографиялық мекемелері – Ұлттық газеттер кітапханасы (Hemeroteca Nacional), Испан библиографиялық институты (Instituto Bibliográfico Hispánico) және Құжаттық және библиографиялық қазыналар орталығы (Centro del Tesoro Documental y Bibliográfico) Ұлттық кітапхана құрамына енгізілді, соның нәтижесінде кітапхана Испанияның мәдени жадының мемлекеттік сақтау орталығы (Centro Estatal Depositario de la Memoria Cultural Española) мәртебесін алды. 1990 жылы ол Мәдениет министрлігіне (Ministerio de Cultura) қарасты автономды ұйым ретінде бекітілді. Мадридтегі ғимарат Ұлттық археологиялық музеймен ортақ пайдаланылады.

The library was founded by King Philip V in 1711 as the Palace Public Library (Biblioteca Pública de Palacio). The Royal Letters Patent that he granted, the predecessor of the current legal deposit requirement, made it mandatory for printers to submit a copy of every book printed in Spain to the library. In 1836, the library's status as Crown property was revoked and ownership was transferred to the Ministry of Governance (Ministerio de la Gobernación). At the same time, it was renamed the Biblioteca Nacional. In 1837, women were allowed access to the library for the first time, after a petition from writer Antonia Gutiérrez was granted by queen regent Maria Christina. During the 19th century, confiscations, purchases and donations enabled the Biblioteca Nacional to acquire the majority of the antique and valuable books that it currently holds. In 1892, the building was used to host the Historical American Exposition. On 16 March 1896, the Biblioteca Nacional opened to the public in the same building in which it is currently housed and included a vast Reading Room on the main floor designed to hold 320 readers. In 1931 the Reading Room was reorganised, providing it with a major collection of reference works, and the General Reading Room was created to cater for students, workers and general readers. During the Spanish Civil War close to 500,000 volumes were collected by the Confiscation Committee (Junta de Incautación) and stored in the Biblioteca Nacional to safeguard works of art and books held until then in religious establishments, palaces and private houses. During the 20th century numerous modifications were made to the building to adapt its rooms and repositories to its constantly expanding collections, to the growing volume of material received following the modification to the Legal Deposit requirement in 1958, and to the numerous works purchased by the library. Among this building work, some of the most noteworthy changes were the alterations made in 1955 to triple the capacity of the library's repositories, and those started in 1986 and completed in 2000, which led to the creation of the new building in Alcalá de Henares and complete remodelling of the building on Paseo de Recoletos, Madrid. In 1986, when Spain's main bibliographic institutions – the National Newspaper Library (Hemeroteca Nacional), the Spanish Bibliographic Institute (Instituto Bibliográfico Hispánico) and the Centre for Documentary and Bibliographic Treasures (Centro del Tesoro Documental y Bibliográfico) – were incorporated into the Biblioteca Nacional, the library was established as the State Repository of Spain's Cultural Memory (Centro Estatal Depositario de la Memoria Cultural Española), making all of Spain's bibliographic output on any media available to the Spanish Library System and national and international researchers and cultural and educational institutions. In 1990 it was made an Autonomous Entity attached to the Ministry of Culture (Ministerio de Cultura). The Madrid premises are shared with the National Archaeological Museum.