Кіріспе

Голдвотер Картерге қарсы, 444 U.S. 996 (1979), АҚШ Жоғарғы Сотының қарауына түскен іс болды. Бұл істе Сот, сенатор Барри Голдвотер және АҚШ Конгресінің басқа мүшелері президент Джимми Картердің Қытай Халық Республикасымен қарым-қатынас орнату мақсатында АҚШ-тың Қытай Республикасымен жасасқан Қытай-Америка өзара қорғаныс шартын бір жақты түрде жою құқығын күдік тудырған сот талабын қанағаттандырмады. Голдвотер және оның ілесушілері президентке АҚШ Конституциясының II-бабы, II-бөліміне сәйкес, мұндай әрекет жасау үшін Сенаттың келісімі қажет екенін, ал президент Картердің мұндай келісімсіз әрекеті өкілеттігінен асып кеткенін мәлімдеді. Істі қараудан бас тартқанда, Сот президент Картердің әрекеттерінің конституциялықтығы мәселесін ашық қалдырды. Кассациялық шағымды қабылдап, бірақ ауызша тыңдау өткізбей, Сот 1979 жылдың 13 желтоқсанында апелляциялық соттың шешімін жойды және істі федералды округтік сотқа қайта жіберді, ол талап арызды жою туралы нұсқау алды. Алты судьяның көпшілігі істі ауызша дәлелдемелерсіз қарауға болмайды деп шешті. Әділдер Льюис Пауэлл мен Уильям Ренквист бұл іс бойынша екі бөлек пікір білдірді. Ренквист бұл мәселенің Конгресс пен Президент арасындағы сыртқы саясатты жүргізу тәсіліне қатысты екенін, және бұл мәселе негізінен саяси сипатта екенін, сотқа қарастырылуға жарамайтынын мәлімдеді. Пауэлл, бұл іс сот қарауына лайық емес екенімен келіссе де, егер Конгресс келісімшартты тоқтатуға ресми қарсылық білдірген резолюция қабылдағанда, президенттің келісімшарттарды бұзу өкілеттігі мәселесі сотта талқыланатын болар еді деп санады. (Сенат мұндай резолюция жобасын жасаған, бірақ оған дауыс бермеген.) Бұл жағдай президентке берілген атқарушы билік пен Конгресске берілген заң шығару билігі арасындағы конституциялық пікірсайысқа ұласқан болар еді. Алайда, қазіргі жағдайында бұл үкіметтің заң шығару және атқарушы тармақтарындағы тұрақсыз, бәсекелес саяси күштер арасындағы дау ғана, сондықтан Сенаттың конституциялық институт ретінде ресми түрде білдірген көпшілік немесе басым көпшілік дауысының болмауынан саяси сипатқа ие болды. Бүгінде бұл іс АҚШ конституциялық құқығындағы саяси мәселе доктринасының классикалық мысалы болып есептеледі.

АҚШ-тың Колумбия округінің апелляциялық соты

1978 жылы сенатор Голдуотер Колумбия округінің апелляциялық сотына шағым түсірді. Шағымданушылардың ішінде сенаторлар Барри Голдуотер, Стром Турмонд, Карл Кертис, Джейк Гарн, Оррин Хатч, Джесси А. Хелмс; сайланған сенатор Гордон Хамфри; және конгрессмендер Роберт Бауман, Стив Симмс, Ларри Макдональд, Роберт Дэниел, Боб Стамп, Элдон Радд, Джон Эшбрук және Джордж Хансен болды. Нью-Мексико университетінің құқық мектебінің профессоры Джошуа Кастенбергтің "Голдуотер Картерге қарсы: Сыртқы саясат, Қытай және атқарушы биліктің күшейіп келуі" (Канзас, 2023) еңбегінде көрсетілгендей, Голдуотер құрған альянс республикалық орталықтан тысқары болды, бірақ президент келісімшартты жоюға құқылы болса, НАТО қауіп астында қалады деп олар мәлімдеді.

Қорытынды

Голдвотер Картерге қарсы істі қараудан бас тартқан кезде Жоғарғы Сот президент Картердің әрекеттерінің конституциялықтығы туралы мәселені ашық қалдырды. Пауэлл мен Ренквист өздерінің қосымша пікірлерінде тек істің сот қарауына лайықтылығына күмән келтірді; олар Картердің әрекетін нақты мақұлдаған жоқ. Сонымен қатар, Пауэлл тіпті бұл конституциялық мәселе болуы мүмкін екенін айтты. Конституцияның ІІ-бабы, ІІ-тармағы президенттің Сенаттың үштен екі дауысы болмаса, шарттар жасауына тыйым салады. Қазіргі таңда президенттің Конгресс мақұлдамасыз шартты бұзуға құқығы бар-жоғы туралы ресми шешім қабылданбады.