Польша және евро: қабылдау жолы мен саяси келіспеушіліктер

Кіріспе

Польша мен еуро мәселелері

Польша еуроны өз валютасы ретінде пайдаланбайды. Дегенмен, Еуропалық Одаққа қосылу шарты бойынша, барлық жаңа мүше мемлекеттер "қосылған күнінен бастап, ерекшелікпен мүше мемлекет ретінде Экономикалық және валюталық одаққа қатысуға міндетті", яғни Польша өз валютасы – злотыны еуромен алмастыруға міндетті. Польшаның еуроны қабылдау мерзімі белгіленбеген, сондай-ақ елдің ERM II-ге (бірінші еуро конвергенция критерийі) қатысу мерзімі де белгіленбеген. Еуроны қабылдау үшін Сеймнің кемінде үштен екі бөлігінің келісімі қажет, бұл конституциялық түзетулер арқылы ресми валютаны злотыдан еуроға өзгертуге мүмкіндік береді. Польшаның ең ірі саяси партиясы – «Заң және әділет» партиясы еуроны қабылдауға қарсы. Премьер-министр Дональд Туск конституциялық түзетуді қолдау үшін еуроға қатысу туралы референдум өткізуге келісуі мүмкін екенін мәлімдеді. Еуро монеталарының польшалық жағын жасау процесі туралы әзірге ресми ақпарат жоқ.

2004 жылға дейін

Еуроаймаққа қосылу жоспарлары 2003 жылы, Еуроодаққа кірмес бұрын басталды, сол кездегі премьер-министр Лешек Миллер Польшаның 2007-2009 жылдар аралығында еуроаймаққа қосылатынын мәлімдеген еді. "Азаматтық платформа" партиясының (ПО) көшбасшыларының бірі Ян Рокита еуроға жақындасудың ең тиімді жолы – бір жақты еуроластыру екеніне сенді. Бірақ еуроластыру Еуроодақтың ережелеріне қайшы келеді және оны Еуроодақтың келісімісіз ешбір мүше мемлекет қабылдай алмайды. Ақырында, жоспар іске аспады және Польша оны тоқтатты.

2005-2007 жылдар

Заң және Әділет, Польша Республикасының өзін-өзі қорғау және Польша отбасылары лигасы коалициясы билікте болған кезде, еуро Польшаның күн тәртібінде басымдыққа ие болған жоқ. 2006 жылы премьер-министр Казимеж Марцинкевич Польшаның ЖІӨ-нің 3% деңгейіне жеткенше, еуроаймаққа кіру 2009 жылдан кейін ғана мүмкін екенін айтты. Польшаның еуроаймаққа қосылуы туралы келіссөздер кейінге шегерілді.

2008-2012 жылдар

Польшада евроны қабылдау процесі Ұлттық евроға ауысу жоспарының стратегиялық базасымен (2010 жылы Министрлер кеңесі қабылдаған) және Ұлттық евроға ауысу жоспарымен (2011 жылы Еуропалық істер комитеті бекіткен) реттеледі. Жоспарға евроны қабылдаудың экономикалық әсерін бағалау, содан кейін Польшаның «Маастрихт конвергенция критерийлерін» орындауын қамтамасыз ету үшін қажетті шаралар туралы тарау және, соңында, евроға ауысу процесінің жол картасы кіреді. 2008 жылғы 10 қыркүйекте Польшаның Криница-Здруй курортында экономикалық форумды ашқан кезде Польша Премьер-министрі Дональд Туск үкіметтің 2012 жылы Еуроаймаққа қосылу мақсатын жариялады, бұл 2008 жылғы 28 қазанда үкімет тарапынан расталды. Алайда, Польшаның сол кездегі Президенті Лех Качиньский евроны қабылдау мәселесін референдумға салуды қалады. Қаржы министрі Доминик Радзивилл 2009 жылғы 10 шілдеде Польшаның 2012 жылға дейін фискалдық критерийлерге сәйкес келе алатынын және 2014 жылы Еуроаймаққа кіре алатынын мәлімдеді. 2009 жылғы 5 қарашада өткен баспасөз конференциясында Польшаның қаржы вице-министрі Людвик Котецкий үкімет 2010 жылдың ортасында евроны қабылдау жөніндегі ұлттық стратегияны жариялауы мүмкін екенін айтты. 2009 жылғы 22 қазандағы «Rzeczpospolita» газетіне берген сұхбатында ол Польшаның 2014 жылы, егер 2012 жылы мемлекеттік бюджет тапшылығы азайтылса, евроны қабылдауы мүмкін екенін де айтты. Бұрынғы Президент Лех Качиньский баспасөз конференциясында Польшаның 2015 жылға дейін Еуроаймаққа қосыла алмайтынын, тіпті бұл мерзім де өте оптимистік екенін мәлімдеді. Сондай-ақ, Польша үкіметінің өкілдері Польшаның 2012 жылы Еуроаймаққа қосылмайтынын растады. 2009 жылғы 11 желтоқсанда Польша Премьер-министрі Дональд Туск Польшаның 2015 жылы Еуроаймаққа қосылуы мүмкін екенін мәлімдеді. 2009 жылғы 15 желтоқсанда Қаржы министрлігі ұйымдастырған евроны қабылдау процесіне арналған семинарда қаржы вице-министрі Людвик Котецкий 2015 жылдың 2014 жылға қарағанда ықтимал екенін айтты, бірақ ресми мақсатты мерзімді нақтыламады. 2008 жылғы әлемдік қаржы дағдарысынан кейін экономикалық статистика көрсеткендей, ұлттық валюта – злотының құнсыздануы поляк өнімдерін шетелдік сатып алушылар үшін бәсекеге қабілетті етті, нәтижесінде Польшаның экономикалық өсімі ел Еуроаймақтың бөлігі болған жағдайдағыдан жоғары болды. 2012 жылы Польша үкіметі Польшаның еуро дағдарысы аяқталғаннан кейін ғана Еуроаймаққа қосылуының дұрыс екенін жақтады, себебі олардың қосылуын кейінге қалдыру Польшаның қаржылық қиындықтарға тап болған басқа Еуроаймақ елдеріне қаржылық көмек көрсетуші елдердің бірі болу қаупін азайтады. 2011 жылғы желтоқсанда Польшаның сыртқы істер министрі Радослав Сикорский Польшаның 2016 жылғы 1 қаңтарда евроны қабылдауға ниеттеніп отырғанын, бірақ «осы уақытқа дейін Еуроаймақ реформаланса және оған кіру бізге пайдалы болса ғана» деді. Польша үкіметі 2015 жылға дейін барлық евро конвергенция критерийлерін орындауды жоспарлады. Ұлттық банк төрағасы Марек Белка өзінің өкілеттігі 2016 жылы аяқталар алдында евроның қабылдануы мүмкін емес екенін мәлімдеді. Злотты евроға алмастыру және орталық банкте өзгерістер жасау үшін заң қабылдау қажет болады. Польша Премьер-министрі Дональд Туск басшылығындағы үкімет 2012 жылы евроны қабылдауды қолдағанмен, Еуроны қабылдауға заңды түрде үйлесімді ету үшін Конституцияны өзгертуге Сеймде қажетті үштен екі көпшілігі болмады, себебі «Заң және Әділет» партиясы евроға қарсы болды. Польшаның қаржы министрі үкіметтің евроны қабылдауды қолдауы стратегиялық мақсат ретінде өзгермегенін және жаңартылған жоспарда да өзгермейтінін атап өтті. Сонымен қатар, Еуропалық қарыз дағдарысы үкіметке евро аймағындағы тұрақтылықтың артуын күтуге себеп болды.

The euro adoption process in Poland is regulated by the Strategic Framework for National Euro Changeover Plan (adopted by the Council of Ministers in 2010) and the National Euro Changeover Plan (approved in 2011 by the Committee for European Affairs). The plan comprises an economic impact assessment of the euro adoption, followed by a chapter on the measures needed to ensure Polish compliance with the "Maastricht convergence criteria", and finally a roadmap for the euro changeover process. On 10 September 2008, speaking at the launch of an economic forum in a Polish resort of Krynica Zdrój, Polish Prime Minister Donald Tusk announced the ruling government's objective to join the Eurozone in 2012, which was confirmed by the government on 28 October 2008. However, Poland's then President Lech Kaczynski wanted euro adoption put to a referendum. Finance Minister Dominik Radziwill said on 10 July 2009 that Poland could meet the fiscal criteria by 2012 and enter the Eurozone in 2014. On 5 November 2009, speaking at the news conference, Polish Deputy Finance Minister Ludwik Kotecki said the government may announce a national strategy for euro adoption in mid 2010. In an interview for Rzeczpospolita dated 22 October 2009, he also said Poland could adopt the euro in 2014 if the general government deficit is reduced in 2012. Former President Lech Kaczyński said at a news conference that Poland was unable to join Eurozone before 2015, and even that date was still very optimistic. Also, Polish government officials had confirmed that Poland would not join Eurozone in 2012. On Friday, 11 December 2009, Polish Prime Minister Donald Tusk said Poland could join the eurozone in 2015. Speaking during Finance Ministry organized seminar on the euro adoption process on 15 December 2009, Deputy Minister of Finance Ludwik Kotecki said the year 2015 is more likely than 2014, however he declined to specify the official target date. In the years following the 2008 global financial crisis, economic statistics showed that the devaluation of its floating currency the złoty led Polish products to become more competitively priced to foreign buyers, and because of that, Poland had a higher economic GDP growth in subsequent years than if the country had been a part of the eurozone. The Polish government advocated in 2012 that it would only be wise for Poland to join the eurozone once the euro crisis had ended, based on the argument that delaying their accession would minimise the risk for Poland to become one of the net financial creditors to other eurozone countries in financial difficulties. In December 2011, Polish foreign minister Radosław Sikorski said that Poland aimed to adopt the euro on 1 January 2016, but only if "the eurozone is reformed by then, and the entrance is beneficial to us." The Polish government planned to comply with all the Euro convergence criteria by 2015. The governor of the National Bank, Marek Belka, has stated that the euro will not be adopted before the end of his term in 2016. will need to be passed to change the currency from the Złoty to the euro and to enact changes to the central bank. Despite the Polish government under Prime Minister Donald Tusk having favoured euro adoption in 2012, it however did not have the required two thirds majority in the Sejm to amend the constitution to make it legally compatible with euro adoption, due to the opposition of the Law and Justice Party to the euro. The Polish Finance Minister emphasised that the government's support for euro adoption remained unchanged as a strategic goal, and would not be changed in the updated plan. At the same time, the European debt crisis gave the government reason to wait for increased stability in the euro.

2013 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2013 жылдың қаңтар айында Польша президенті Бронислав Коморовский 2015 жылға жоспарланған парламенттік және президенттік сайлаулардан кейін ғана евроны қабылдау туралы шешім қабылдамау керектігін, бірақ осы аралықта ел конвергенция критерийлерін орындауға тырысуы керектігін мәлімдеді. 2013 жылдың ақпан айында «Заң және Әділет» партиясының төрағасы Ярослав Качиньский «Еуроны қабылдау біз үшін тиімді болатын сәттерді көре алмаймын» деді және евроны қабылдау туралы референдум өткізуге шақырды. Ростовскийдің сөзіне қарағанда, Польша осы өзгерістерді жүзеге асыру үшін нақты мерзім белгілемейді, себебі алдымен реформалар жүргізу қажет. 2013 жылдың наурызында Туск алғаш рет евроға қатысу туралы референдумды қарастыруға дайын екенін айтты, егер парламент бірінші кезекте референдумда мақұлдауға жататын евроны қабылдау үшін қажетті конституциялық түзетуді бекітсе, бұл қарапайым көпшілік дауысымен шешілетін мәселе. 2013 жылдың сәуірінде Польша Ұлттық банкінің басшысы Марек Белка валюталық спекуляцияға байланысты алаңдаушылық тудырғандықтан, Польша алдымен ERM II-ге қосылмай-ақ евроны қабылдауға рұқсат беруді талап етуі керек екенін айтты. 2014 жылы Украинадағы Ресейдің әскери араласуынан кейін Белка Польшаның Еуроаймаққа қосылуға деген тартыншақтығын қайта қарауы керек екенін мәлімдеді. 2014 жылдың маусым айында Польшаның қаржы министрі, орталық банк төрағасы және президенті жасаған бірлескен мәлімдемеде Польша 2015 жылғы парламенттік сайлаулардан кейін көп ұзамай евроны қабылдау туралы пікірталас бастауы керек екені, бұл жол картасының әзірленуіне және тіпті мақсатты мерзімнің белгіленуіне әкелуі мүмкін екені айтылды. 2014 жылдың қазан айында премьер-министрдің орынбасары Януш Пьехоцинский Польшаның ең ертесінде 2020 жылы Еуроаймаққа қосылуын ұсынды. Жаңа сайланған премьер-министр Эва Копач, үкіметтік мерзімнің соңғы жылында Дональд Тусктің орнын басып, осы ретте: «Еуроға ауысудың қандай мерзімін белгілеу керек деген сұраққа жауап беруден бұрын, біз келесі сұраққа жауап беруіміз керек: Еуроаймақтың жағдайы қандай және олар қайда бет бұрып барады? Егер Еуроаймақ нығаятын болса, онда Польша барлық талаптарды орындауы керек, бұл экономика үшін жақсы болар еді» деді. Премьер-министр бұрынғы саяси шешімге сілтеме жасады, яғни банктік одақ құрылғанға дейін күтілетін евроға ауысу жоспарын жаңартуды Ұлттық үйлестіру комитеті аяқтауы керек, содан кейін ғана евроны қабылдау мерзімін белгілеуге болады. Соңғы кезде Польшаның жаңа президенті Анджей Дуданың сыртқы саясат жөніндегі кеңесшісі Кшиштоф Щерски 2015 жылдың шілдесінде «Поляктар референдумда евроны қабылдағысы келетін-келмейтінін өздері шешуі керек» деді. 2015 жылғы Польша парламенттік сайлауында жеңіске «Заң және Әділет» партиясы қол жеткізді, ол евроны қабылдауға қарсы. 2019 жылдың 13 сәуірінде өткен съезде «Заң және Әділет» партиясының (PiS) төрағасы Ярослав Качиньский: «Біз бір күні евроны қабылдаймыз, себебі біз осы міндетті орындауға бекініп алдық және біз Еуропалық Одақтың құрамындамыз және боламыз, бірақ біз оны тек мүддемізге сай болғанда ғана қабылдаймыз» деді. Ол Польша экономикасы батыс елдерінің деңгейіне жеткенше, евро енгізілмейтінін мәлімдеді. Оның пікірінше, Польша ұлттық экономикасы Германияның жан басына шаққандағы ЖІӨ-нің 85%-на жеткенде ғана евроны қабылдауы керек. Кейіннен Ярослав Качиньский мен премьер-министр Матеуш Моравецкий осы кезеңде евроға көшу Польша үшін зиянды болар екенін айтты. Бұл мәлімдеме 2023 жылғы сайлауда PiS жеңілгеннен кейін үкімет алмасуы Польшаның евроны қабылдау жөніндегі ұстанымын өзгертпегенін көрсетеді.

In January 2013, Polish President Bronislaw Komorowski stated that a decision on euro adoption should not be made until after parliamentary and presidential elections scheduled for 2015, but that in the meantime the country should try to comply with the convergence criteria. In February 2013, Jaroslaw Kaczynski, leader of the Law and Justice Party stated that "I do not foresee any moment when the adoption of the euro would be advantageous for us" and called for a referendum on euro adoption. Rostowski has stated that Poland will not set a target date for the switch since the country first needs to carry out reforms to prepare itself. In March 2013, Tusk said for the first time that he would be open to considering a referendum on euro participation – decided by simple majority – provided that it was part of a package in which the parliament first approved the necessary constitutional amendment to adopt the euro subject to approval in a referendum. In April 2013 Marek Belka, head of National Bank of Poland, said that Poland should demand to be permitted to adopt the euro without first joining the ERM II due to concerns over currency speculation. Following the 2014 Russian military intervention in Ukraine, Belka said that Poland needed to reevaluate its reluctance to join the eurozone. In June 2014, a joint statement by the finance minister, central bank chief and president of Poland stated that Poland should begin a debate shortly after the 2015 parliamentary elections about when to adopt the euro, leading to a roadmap decision that might even include identification of a target date. In October 2014, the Deputy Prime Minister Janusz Piechociński suggested that Poland should join the Eurozone in 2020 at the earliest. The newly elect Prime Minister, Ewa Kopacz, having replaced Donald Tusk for the final year of the government's term, at the same time commented: "Before answering the question which target date should be set for the euro changeover, we must ask another: What is the situation of the eurozone and where are they going? If the eurozone will strengthen, then Poland should fulfill all the criteria for inclusion, which would in any case be good for the economy." The PM hereby referred to the earlier political decision of first letting the National Coordination Committee for Euro Changeover complete its update of the changeover plan, which await a prior establishment of the banking union, before setting a target date for euro adoption. More recently, Krzysztof Szczerski, the foreign affairs advisor to Poland's new President Andrzej Duda, said in July 2015 that "Poles should decide in a referendum whether they want to embrace the euro". In the 2015 Polish parliamentary election, the winning party became the eurosceptic Law and Justice, which opposes euro adoption. On 13 April 2019 at a convention, Jarosław Kaczyński, the leader of Law and Justice Party (PiS) stated: "We will adopt the euro someday, because we are committed to do so and we are and will be in the European Union, but we will accept it when it is in our interest". He came forth with a declaration, according to which the euro would not be introduced until Poland's economy catches up with Western economies. In his view Poland should accept the euro only when the national economy will reach 85% of GDP per capita of Germany. Later on, Jarosław Kaczyński and premier Mateusz Morawiecki maintain that convergence to euro at this point would be harmful for Poland. This statement shows that the change of government, after the defeat of the PiS in the 2023 elections, did not modify the stance of Poland on the adoption of the euro.

Басқа зерттеулер

2010 жылы Еуроаймақтың қарыздық дағдарысы поляктардың қызығушылығын төмендетті, бесеудің екеуі оған қосылуға қарсы болды. 2011 жылдың наурыз айында CBOS жүргізген зерттеу көрсеткендей, поляктардың 60%-ы еуроны қабылдауға қарсы болса, 32%-ы қолдады, бұл 2010 жылдың сәуіріндегі 41%-дан төмен көрсеткіш. 2012 жылдың бірінші жартысындағы сауалнамалар поляктардың 60%-ы ортақ валютаны қабылдауға қарсы екенін көрсетті. Еуроға деген халықтың қолдауы азая берді және 2012 жылдың шілдесіндегі CBOS сауалнамасында рекордтық төмен деңгейге жетті, онда сауалнамаға қатысқандардың 25%-ы ғана еуроға өтуді қолдады. Дегенмен, TNS Polska компаниясы 2012–2015 жылдары жүргізген сауалнамалар еуроны қабылдауды қолдау деңгейінің сақталуын көрсетті, бірақ бұл қолдау мақсатты мерзімге байланысты (төмендегі кестеде көрсетілгендей). Eurobarometer сауалнамасы қабылдау мерзімін ескермейді, сондықтан бұл нәтижені TNS Polska сауалнамаларының жоғарыдағы нәтижелерімен тікелей салыстыруға болмайды, себебі сауалнамаға қатысушылардың бір бөлігі теріс көзқарас білдіруі мүмкін (егер сауалнама сұрағы "қазір қабылдауды қолдайсыз ба" емес, "қазір немесе ел үшін оңтайлы деп саналатын кейінірек қабылдауды қолдайсыз ба" деген мағынада болса). Күні ИӘ ЖОҚ Белгісіз Қатысушылар саны Сілтеме 10–13 мамыр 2012 51% (2014 жылдың соңына дейін 13%) (2014 жылдан кейін 38%) 28% 21% 1000 TNS Polska 6–11 қыркүйек 2013 49% (5 жыл ішінде 11%) (6–10 жыл ішінде 18%) (10 жылдан кейін 20%) 40% 11% 1000 TNS Polska 6–11 желтоқсан 2013 45% (5 жыл ішінде 12%) (6–10 жыл ішінде 16%) (10 жылдан кейін 17%) 40% 15% 1000 TNS Polska 7–12 наурыз 2014 44% (5 жыл ішінде 14%) (6–10 жыл ішінде 14%) (10 жылдан кейін 16%) 42% 14% 1000 TNS Polska 6–11 маусым 2014 46% (5 жыл ішінде 14%) (6–10 жыл ішінде 13%) (10 жылдан кейін 19%) 42% 12% ? TNS Polska 5–10 қыркүйек 2014 45% (5 жыл ішінде 14%) (6–10 жыл ішінде 14%) (10 жылдан кейін 17%) 42% 13% 1000 TNS Polska 5–10 желтоқсан 2014 49% (5 жыл ішінде 16%) (6–10 жыл ішінде 15%) (10 жылдан кейін 18%) 40% 11% 1000 TNS Polska 13–18 наурыз 2015 44% (5 жыл ішінде 13%) (6–10 жыл ішінде 12%) (10 жылдан кейін 19%) 41% 15% 1000 TNS Polska 12–17 маусым 2015 46% (5 жыл ішінде 15%) (6–10 жыл ішінде 14%) (10 жылдан кейін 17%) 41% 13% 1015 TNS Polska 5–7 қаңтар 2023 24.5% (14.7% әрине иә) (9.8% иә) 64.2% (49% әрине жоқ) (15.2% жоқ) 11.3% 1100 IBRiS Жоғарыдағы кестеде көрсетілген 2012–2015 жылдар аралығындағы сауалнамалар бойынша еуроны қабылдауға қолдау көрсеткен поляктардың көпшілігі, сонымен бірге, Польша экономикасына теріс әсер етеді деп күткенін айтты. Мысалы, 2012 жылдың мамырында сауалнамаға қатысқандардың 58%-ы осы пікірде болды. 2012 жылдың қыркүйегінде жарияланған Германияның Маршалл қоры жүргізген келесі сауалнама көрсеткендей, поляктардың 71%-ы бірден еуроға өту Польша экономикасы үшін жаман болады деп сенді.

In 2010, the Eurozone's debt crisis caused Poles' interest to cool, with two out of five Poles opposed to entry. In March 2011, research by CBOS showed that 60% of Poles were against adopting the euro while 32% were supportive, a decrease from 41% in April 2010. Surveys in the first half of 2012 indicated that 60% of Poles were opposed to adopting the common currency. Public support for the euro continued to fall, reaching record lows in the CBOS polls from July 2012, where only 25% of those polled supported a switch to the euro. However, polls conducted by TNS Polska throughout 2012–2015 have consistently shown support for eventually adopting the euro, though that support depends on the target date (as revealed by the detailed data in the table below). The Eurobarometer poll does not take adoption timing issues into concern, meaning that this result can not be directly compared to the above results of the TNS Polska surveys, as a percentage of those being surveyed might respond with a more negative bias (assuming the survey question is about if they favour adoption now" rather than favour "adoption either now or at a later point of time perceived as being more optimal for their country"). Date YES NO Undecided Number of participants Held by Ref 10–13 May 2012 51%(13% by the end of 2014) (38% after 2014) 28% 21% 1000 TNS Polska 6–11 September 2013 49%(11% within 5yr) (18% in 6 10yr) (20% later than 10yr) 40% 11% 1000 TNS Polska 6–11 December 2013 45%(12% within 5yr) (16% in 6 10yr) (17% later than 10yr) 40% 15% 1000 TNS Polska 7–12 March 2014 44%(14% within 5yr) (14% in 6 10yr) (16% later than 10yr) 42% 14% 1000 TNS Polska 6–11 June 2014 46%(14% within 5yr) (13% in 6 10yr) (19% later than 10yr) 42% 12% ? TNS Polska 5–10 September 2014 45%(14% within 5yr) (14% in 6 10yr) (17% later than 10yr) 42% 13% 1000 TNS Polska 5–10 December 2014 49%(16% within 5yr) (15% in 6 10yr) (18% later than 10yr) 40% 11% 1000 TNS Polska 13–18 March 2015 44%(13% within 5yr) (12% in 6 10yr) (19% later than 10yr) 41% 15% 1000 TNS Polska 12–17 June 2015 46%(15% within 5yr) (14% in 6 10yr) (17% later than 10yr) 41% 13% 1015 TNS Polska 5–7 January 2023 24.5%(14.7% definitely yes) (9.8% rather yes) 64.2%(49% definitely no) (15.2% rather no) 11.3% 1100 IBRiS

The adoption support found by the 2012–15 surveys in the above table was detected while a majority of Poles in the same surveys said they expected the euro adoption would negatively impact the Polish economy. In the example, 58% of the surveyed in May 2012 had this belief. A later poll for the German Marshall Fund, published in September 2012, even found 71% of Poles believed an immediate switch to the euro would be bad for the Polish economy.

Ынтымақтастық критерийлері

Маастрихт шарты бастапқыда Еуропалық Одақтың барлық мүшелері белгілі бір экономикалық шарттар орындалғаннан кейін евро аймағына қосылуын талап еткен. 2018 жылдың мамыр айына қарай Польша 5 шарттың 2-сіне сай келді.