Кіріспе
Реза Қолы хан Хеджаят (رضاقلیخان هدایت; 8 маусым 1800 – 29 маусым 1871) – 19 ғасырдағы Қажар Иранындағы ирандық саяхатшы, әдеби тарихшы, әкімші және ақын.
Reza Qoli Khan Hedayat (رضاقلیخان هدایت; 8 June 1800 – 29 June 1871) was an Iranian literary historian, administrator, and poet in 19th century Qajar Iran.
Өмірбаян
Хедяят 1800 жылдың 8 маусымында Тегеранда, 14 ғасырдағы белгілі лирикалық ақын Камал Худжандиден тараған атақты отбасында дүниеге келді. Өзінің өмірбаяндық еңбегінде Хедяят кейде өзін "Хедяят Мазан дарани", "Табари" немесе "Табарестандық" деп атады, себебі оның әкесі Мұхаммед Хади Хан Мазандарандағы қажар тайпаларының басшыларының сүйемелдемесінде қызмет еткен. Білімін аяқтағаннан кейін, ол Шираз губернаторы, Фатх Али Шахтың ұлы ханзада Хосейн Әли Мирза Фарман Фарманың қызметіне кірді. 1830 жылы Фатх Али Шах Ширазға келген кезде оған "хан" және "Әмір оль Шоара" атақтары берілді. 1838 жылы Тегеранға қайтып келді. Мұхаммед Шах оған сарайда қалуды бұйырды және 1841 жылы оны ұлы ханзада Аббас Мирза Мольк Араның тәрбиешісі етіп таңдады. 1847 жылы Фирүзкухтың губернаторы болып тағайындалды.
Хиваға жіберілген
1851 жылы ол Насер әл-Дин Шах тарапынан Хиваға елшілік басшысы болып таңдалды. Иран мен Хорезм арасындағы қарым-қатынас сол кезде өзара сенімсіздік тудырып, шиеленісіп тұрды, Хива ханы бірнеше жыл бұрын Салар көтерілісін қолдағандығы және Солтүстік Хорасанға шабуыл жасағандығы айыпталды. 1852 жылы ол білім министрі болды және Тегерандағы жаңадан ашылған Дар-ол-Фанун колледжінің директоры қызметін атқарды. 1857 жылы Мұзаффар әл-Дин Шахқа тәрбиеші болып тағайындалды. Ол 1871 жылы ауыр сырқаттан көз жұмды. Оның екі ұлы болды: Әли Қолы хан Мохбер эд-Доуле және Жағфар Қолы хан Найер ол-Молк. Реза Қолы хан Садық Хедаяттың бес атасы болды.