Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сүтқоректілер түрі
Species of mammal
Техуантепек қояны (Lepus flavigularis) – Мексикаға ғана тән қоян.
The Tehuantepec jackrabbit (Lepus flavigularis) is a jackrabbit endemic to Mexico.
Сипаттама
Оны басқа түрлерден құлақ табанынан мойынға дейін созылатын екі қара жолақпен және ақ бүйірімен оңай ажыратуға болады. Кеудесі мен ішкі жағы ақ, арқасы қарамен араласқан ашық қоңыр, қылтырауы сұр, ал құйрығы қара. Бұл – ең ірі қарақұлақтардың бірі, құлақтары мен аяқтары ірі болады. Ересектердің салмағы шамамен 3,5-4 килограммды құрайды.
It is easily distinguished from other species by two black stripes that run from the base of the ears to the nape, and by its white flanks. Its underparts are white, its upperparts are bright brown washed with black, the rump is gray, and the tail is black. It is one of the largest jackrabbits and has large ears and legs. Adults weigh about 3.5 to 4 kilograms.
Тарату
Техуантепек қоян - Мексиканың Оахака штатында сирек кездесетін эндемик жануар. Ол тек Техуантепек шығанағына байланысты тұзды су лагунасының жағалауындағы саванналар мен шөпті құмдарда, Техуантепек таңсығының Истмо де Техуантепек аймағында ғана табады. Үш шағын популяция бір-бірінен оқшауланған күйде сақталған. Техуантепек қоянның бұрынғы таралған аймағы толыққанды құжатталмаған, бірақ оның тарихи географиялық ареалы Мексиканың Тынық мұхиты жағалауындағы Техуантепек таңсығында, Оахака штатындағы Салина-Круздан Чиапас штатындағы Тоналаға дейін, шамамен 5000 шаршы километрді құрастырған деп есептеледі.
The Tehuantepec jackrabbit is a rare endemic of Oaxaca, Mexico, and is only found along savannas and grassy dunes on the shores of a salt water lagoon connected to the Gulf of Tehuantepec in the Istmo de Tehuantepec region. Three small populations persist isolated from each other. The former distribution of the Tehuantepec jackrabbit is not documented in detail, but it is estimated that its historic geographic range along the Mexican Pacific Coast on the Isthmus of Tehuantepec from Salina Cruz in Oaxaca to Tonalá in Chiapas, an area of perhaps only 5000 square km.
Мекендейтін орта және экология
Техуантепек қояншағы жергілікті шөптермен (Bouteloua, Paspalum) басымдық құратын тропикалық құрғақ саванналарды мекендейді, олардың арасында сирек бұталар (нанче - Byrsonima crassifolia) мен шашыраңқы мо́рро (Crescentia) ағаштары өседі. Техуантепек қояншасы жағалаудағы Opuntia decumbens, Opuntia tehuantepecana және Sabal mexicana өсетін шөпті құмды төбелерде де кездеседі. Олардың мекен ету аймақтары жынысы мен жасына қарамастан, бір немесе бірнеше қояншақпен қабаттасады, ал аймақтың жалпы көлемі шамамен 50 га, ересек қояншақтар үшін негізгі аймақ 9 га шамасында болады. Сұр түлкі мен койот – Техуантепек қояншағының табиғи жаратылыстағы басты жауы болып табылады.
Tropical dry savannas dominated by native grasses (Bouteloua, Paspalum) with an overstory of sparse bushes of nanche (Byrsonima crassifolia), and scattered trees of morro (Crescentia) are selected by the Tehuantepec jackrabbit. The Tehuantepec Jackrabbit is also found in coastal grassy dunes with Opuntia decumbens, Opuntia tehuantepecana, and Sabal mexicana. Home ranges overlap with one or more individuals regardless of sex and age, and home range size is about 50 ha with core areas of 9 ha for adult jackrabbits. Of these, the gray fox and the coyote are native predators of the Tehuantepec jackrabbit.
Көбею
Техуантепек қояны көп әйелділік көбейту жүйесіне ие. Көбейту маусымы ақпаннан желтоқсанға дейін созылуы мүмкін, ал көбейтудің ең жоғары қарқыны жаңбырлы маусымда (мамырдан қазанға дейін) байқалады. Бір ұрғашыдан туатын ұрықтардың саны бірден төртке дейін жетеді, бірақ бір ұрғашы қоян жылына қанша ұрық туатынын анықтау қажет.
The Tehuantepec jackrabbit has a polygynous mating system. The length of the breeding season may extend from February to December, with a peak in reproduction during the rainy season (from May to October). The litter size is one to four embryos, but the number of litters produced per female per year remains to be investigated.
Қорғау
Техуантепек қояншағы Мексиканың ресми нормасы NOM 059 ECOL 2001-де аса қауіпті түр ретінде тіркелген, ал Халықаралық табиғатты қорғау одағының (IUCN) Құрып бара жатқан түрлердің қызыл тізімінде – құрып бара жатқан түр деп саналады.
The Tehuantepec jackrabbit is listed as critically endangered in the Mexican Official Norm NOM 059 ECOL 2001, and as an endangered species by the International Union for the Conservation of Nature (IUCN) Red List of Endangered Species.
Қауіптер
Техуантепек қоян-қоян мекенінің жойылуы мен бөлшектелуі, браконьерлік, популяцияның шағын мөлшері және генетикалық оқшаулану салдарынан қауіп төндіреді. Экзотикалық шөптердің енгізілуі, жиі және жасанды өрттер, егіншілік және мал шаруашылығы, адамдардың қоныстануы Техуантепек қоян-қояндарының мекендейтін саванналардағы флораның әртүрлілігі мен өсімдік жамылғысының құрылымын нашарлатады. Жергілікті тұрғындар Техуантепек қоян-қоянын кейде күн көрісі үшін аулайды, ал сирек жағдайларда ауылдық аймақтарда үй жануары ретінде ұстайды. Көк түлкі мен койоттың шабуылдары қоян-қоянның өліміне басты себеп болып табылады. Дегенмен, браконьерлер жақын қалалардан келіп, бірнеше түндік аң аулау арқылы популяцияны құрта алады.
The Tehuantepec jackrabbit is jeopardized by habitat loss and fragmentation, poaching, small population size, and genetic isolation. Introduction of exotic grasses, frequent and induced fires, agricultural and cattle raising activities, and human settlements are deteriorating the floristic diversity and native vegetation structure in savannas inhabited by Tehuantepec jackrabbits. Locally, the Tehuantepec jackrabbit is taken occasionally as subsistence hunting, and very occasionally as pets in rural communities. Predation by the gray fox and the coyote is the major cause of mortality of the jackrabbit. However, poachers may come from nearby cities and decimate populations in a few nights of hunting.