Кіріспе

Тахикинин пептидтері – амфибиялардан сүтқоректілерге дейін таралған нейропептидтердің ең ірі отбасыларының бірі. Олар ішек тінінің жиырылуын жылдам тудыру қабілетіне байланысты осылай аталған. Тахикинин отбасының ерекшелігі – ортақ C-терминалды тізбегі, Phe X Gly Leu Met NH2, мұнда X – ароматты немесе алифатты аминқышқылы. Тахикининдерді өндіретін гендер препротахикининдер деп аталатын алдынғы белоктарды кодтайды, олар посттрансляциялық протеолиздік өңдеу арқылы кіші пептидтерге ыдырайды. Гендер сонымен қатар пептидтердің әртүрлі жиынтықтарынан тұратын бірнеше спилс-формаларын кодтайды. Тахикининдер нейрондарды жандандырады, мінез-құлық реакцияларын шақырады, күшті тамыр кеңейткіштер болып табылады және көптеген тегіс бұлшық еттерді (тікелей немесе жанама) жиырытады. Тахикининдердің ұзындығы оннан он екі қалдыққа дейін жетеді. Адамның екі тахикинин гені тарихи себептермен TAC1 және TAC3 деп аталады, олар тиісінше егешкінің Tac1 және Tac2 гендерімен эквивалентті. TAC1 нейрокинин А (бұрынғы атауы – К субстанциясы), нейропептид К (сонымен қатар нейрокинин К деп те аталады), нейропептид γ (гамма) және P субстанциясын кодтайды. Альфа, бета және гамма спилс-формалары өндіріледі; альфа формасында 6-шы экзон, ал гамма формасында 4-ші экзон жоқ. TAC1-дің үш спилс-формасы да P субстанциясын өндіреді, бірақ тек бета және гамма формалары ғана басқа үш пептидті өндіреді. Нейропептид К және нейропептид γ – нейрокинин А-ның N-терминалды ұзартылған нұсқалары, олар кейбір тіндерде соңғы пептидтік өнімдер болып көрінеді. Тахикининдердің ең жақсы танымал түрі – P субстанциясы.