Кіріспе

Тхэквондо мектептері немесе kwan оқыту

Жидокван – қазіргі корей жекпе-жек өнерінің бастапқы тоғыз мектебінің бірі, кейіннен Тхэквондо деп аталған. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, қазіргі Оңтүстік Корея аумағында құрылды. Оның аты "Даналық мектебі" деп аударылады. Кореядағы Жидокван бүгінгі күнге дейін сақталып қалған. Ол әлеуметтік бауырластық ұйымы ретінде жұмыс істейді. Жидокван Тхэквондоның Куккивон әдістемесін қолдайды және Дүниежүзілік Тхэквондоны (бұрынғы Дүниежүзілік Тхэквондо федерациясы) жақтайды.

Этимология

Жидоква́н дегеніміз – "Даналық жолы мектебі", мұнда "ji" (지) = даналық, "do" (도) = жол, ал "kwan" (관) контекстке қарай зал, мектеп немесе институтты білдіреді.

Тарих

Джидокванның негізін GM Чун Сан Суп қалады, ол жапондық каратэні өз Отанына әкелген алғашқы кореялықтардың бірі болды. Он жеті жасында GM Чун Жапонияға көшіп, Такушоку университетінде оқыды, онда ол осы жүйенің негізін қалаушы және каратэні (бастапқыда Окинава жекпе-жегі) Жапонияға әкелген алғашқылардың бірі Гичин Фунакоши Сенсейдің басшылығымен Шотокан каратэсін үйренді. GM Чун туған Кореясына оралғаннан кейін, ол осы жекпе-жекті Чхосун Юн Му Кван дзюдо мектебінде (朝鮮硏武館 拳法部) оқыта бастады – жапон оккупациялық күштерінің әскери оккупация кезінде ашық болуға рұқсат берген сирек жекпе-жек мектептерінің бірі. Осы кезде GM Чун Окинава/жапон жекпе-жегінің тағы бір кореялық шебері GM Юн Бён Инмен жақын болып кетті, ол Маньчжурияда Ч'уан фа (кунг-фудың басқа аты) оқыған деген аңыз бар. GM Юн Жапонияда оқып жүргенде Кенкен Тояма Сенсейдің басшылығымен Шудokan каратэсінің "Шихан" (сабум немесе ұстаз) атанды. Тояма Сенсей Фунакоши Сенсейдің әріптесі және күрескері болды, бірақ ол өзі үйреткен каратэні Шури негізделген каратэнің (Окинавадағы Шури ауданынан шыққан) жалпы стилінен ерекшеленетін жеке стиль деп санамады, оны Фунакоши Сенсей Жапонияға енгізіп, кейіннен оның ізбасарлары Шотокан деп атады. GM Чун мен GM Юн Маньчжурияда (Солтүстік Қытай) басқа жекпе-жектілермен бірге жаттығу үшін көп саяхаттады. Олар бір-бірімен сонша жаттықты, оларды бауырластар деп есептеді. GM Юн GM Чунның Choson Yun Moo Kwan Kwon Bup Bu (권법무) мектебінде шамамен алты ай сабақ берді, содан кейін YMCA Kwon Bop Bu деген жеке клубын ашты. GM Юнның YMCA клубы кейін Чанг Му Кванға айналды, оны оның ең аға студенттері, соның ішінде GM Ли Нам Сук құрды. Корея соғысы кезінде Кореядағы барлық жекпе-жек мектептері, соның ішінде Чхосун Юн Му Кван да жабылды. GM Чун Сан Суп пен GM Юн Бён Ин соғыс кезінде із-түзсіз жоғалды. Соғыстан кейін Чосон Юн Му Кван Кво Бу Бу бағдарламасы (кейде "Юн Му Кван") жаңа ұстаздармен және жаңа атаумен – Джи До Кван (немесе "Жидокван") – қайта ашылды. Чунның бұрынғы шәкірттері Канбукан директоры болған доктор Юн Кве Бьюнгті Джидокванның алғашқы басшысы етіп сайлады. Кейіннен Джидокван жаңа біріктірілген корейлік жүйеге – Тхэквондоға (аяқ пен тоқпанның жолы) сіңірілді, корейлік "каратэ" стилі ретінде дербес болмай қалды. Алайда, Джидокван бүгінде де Кореяда Куккивон жекпе-жегінің жүйесін қолдайтын және Дүниежүзілік Тхэквондоны демелеуші бауырластық ұйым ретінде сақталған. Ескі Юн Му Кван стилінің тармақтары әлі де бар, бірақ кейбіреулері тек "Юн Му Кван" атауын ғана қолданады. Ал кейбіреулері өздерінің жеке жолын таңдады, көбісі Тхэквондо сияқты форматтар мен әдістерді қабылдады, ал басқалары одан да әрі кетті (мысалы, Наби Су – қазіргі гибридтік стиль, оның тамыры ескі "Юн Му Кван" стиліне барып тығады, бірақ ол бүгінде дәстүрлі корейлік каратэ түрі ретінде танылмайды).