Кіріспе

Сезар Куйдың «Анджело» операсы (Анджело) – Сезар Куйдың 1871–1875 жылдары жазған, төрт актілі операсы. Либреттосы Виктор Бурениннің Виктор Гюгоның 1835 жылғы «Анджело, Падуа тираны» прозалық пьесасы негізінде жазылған. Осы пьеса 1837 жылғы Саверио Меркадантенің «Il giuramento», Амилкаре Понкиеллинің «Ла Джоконда» (Куй операсымен бір жылда, 1876 жылы премьера болған) және 1928 жылғы Альфред Брунеудің «Анджело, тиран де Падуэ» операларының да негізі болды.

Өнер тарихы

Анжело 1876 жылдың 1 ақпанында Санкт-Петербургтегі Мариинский театрында тұсаукесермен шықты. Дирижер Эдуард Направник болды. Көрініс сол маусымды асып кетпеді және репертуардан алынып тасталды. Анжелоның жаңа қойылымы 1901 жылы Мәскеудегі Большой театрында, алғашқы тұсаукесерден жиырма бес жыл өткен соң, Галеофа рөлінде Федор Чалиапинмен сахналады. Мариинский театры 1910 жылы Анжелоны қайтадан қойды.

1-ші акті

Тисбедің жарық бағында бетперделі қонақтар көңіл көтереді. Олар тарап кеткеннен кейін, Родольфо және үңгірдегі заговоршылар Анджелоға наразылық білдіреді. Қонақтар қайта оралды. Галеофа Родольфоның кім екенін біледі және сол түні оның сүйіктісі Катаринамен кездесуіне көмектеседі. Тисбе кіреді. Ол Родольфоға ғашық, оның махаббаты үшін кез келген қарсыласты өлтіреді. Бір жағынан, ол Катаринаны ғана сүйетінін мойындайды да, кетеді. Галеофа қайтадан пайда болып, Тисбеге у және ұйықтату құралының бөтелкесін береді. Ол Родольфоның сол түні басқа әйелмен кездесетінін айтады. Анджело баркарольдің сәлемдесу дауысына келіп жетеді. Галлеофаға деген қызығушылығына байланысты қызғанышын азайту үшін ол оған анасы бірнеше жыл бұрын Тісбе бала кезінде асылудан құтқарылған кез туралы айтады. Венециялық дворянның қызы Тисбаның анасын аман қалдыруды өтінді, ал алғыс ретінде соңғысы қызға өзінің айқыш ағаштан жасалған крестін берді. Тисбе сол кезден бері сол адамды іздеп жүр.

2-ші акті

Катарина өзінің бөлмесінде Родольфоны күтеді. Қызметшілер ән айтып оның көңілін көтеруге тырысады, бірақ ол көмектеспейді. Қайта Катарина жалғыз қалғанда Родольфоның қасіретті әнін ойнап, өзін жұбатуға тырысады, сол кезде оның үні балконнан естіледі. Махаббат көрігісінен кейін қылық естіледі, Родольфо жасырынады. Бұл Тисбе; ол Катаринаның жары кім екенін білмесе де, Анджелоны шақырып, Катаринаның махаббаты туралы хабарлайды. Катарина айқыш алдында дұға етіп тұрғанда, Тисбе оның анасының бір кездері болған айқыш екенін көреді. Анджело кіргенде, Тисбе Анджелоны өлтіру жоспары туралы ойдан шығарады. Бірқатарда, ол Катаринаға Родольфомен қашуға мүмкіндік беретінін уәде етеді.

3-ші акт

Кешкі кезде өзен жағасындағы тавернаның сыртында көпшілік тарантелла биімен ойын-сауық көреді. Венециялық тиран туралы әңгіме қозғалады, және адамдар оны өлтіру жоспарына қосылуға көндіріледі. Родольфо кіріп, Галеофа оларды сатып кеткенін хабарлайды. Галеофа кіргенде, көпшілік оны қазақпен жаралайды. Анджело мен оның әскерлері келген соң, Галеофа Анджелоға жас жігіттің Катаринаға жазған, қол қойылмаған хатын тапсырады, сосын көз жұмады. Көтеріліс жеңіліске ұшырайды.