Кіріспе

«Оның Көзі Алдында»: Италиядағы Холокост және Ватикан (2000, Yale University Press) – Сьюзан Зуккоттидің Холокост кезінде Италиядағы еврейлерге көмек көрсетудегі Католик шіркеуінің рөлін зерттейтін және осы мәселеде Папалықтың әрекеттерін сынап бағалайтын кітабы.

Кітап

Цуккотти Ватикан мен Папа Пий XI және Пий XII-нің 1938 жылдан бастап Италиядағы және Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі әрекеттерін сараптайды, Папаларды үнсіздік танытқандары үшін айыптайды және Ватиканның еврейлерге көмек көрсетуге жасаған әрекеттерін кінәлайды. Цуккотти Папа Пийдің жүздеген мың еврейді жеке құтқаруға жауапты болды деген мәлімдемелерді жоққа шығарып, Шіркеу көрсеткен кез келген көмек Ватиканның тікелей нұсқауымен емес, жеке дін қызметкерлерінің, монахтардың, қарындастардың және жоғары лауазымды шенділердің жеке батылдығының нәтижесінде болғанын дәлелдейді. Кітапта католиктердің Италиядағы еврейлерге көрсеткен көмегі туралы бірнеше тарау бар, бірақ бұл іс-әрекеттердің спонтанды түрде жасалғаны деген қорытындыға келеді. Цуккотти яһудилерге көмек көрсеткен католиктердің "өздері Папаның қалауынша әрекет етіп жатыр деп сенгенін" жазады, бірақ мұны растайтын жазбаша дәлелдер жоқ.

Сыни қабылдау

Нью-Йорк Таймс газетінің Рединг университетінің профессоры Кристофер Дугганның кітапқа жасаған шолуынша, кітап жақсы зерттелген, бірақ Зуккотти Джон Корнвеллдің «Гитлердің папасы» кітабындағы Пий XII-ге қарсы көзқарасты ұстанады және Папаның іштей антисемит болғанын дәлелдеуге тырысады. Дугганның пікірінше, қолда бар дәлелдер мұны «құптамайды». «Гитлер, соғыс және папа» (Жаратылыс) кітабының авторы Рональд Ж. Рыхлак бұл кітапты даулы деп сипаттайды, себебі шіркеу Италиядағы еврейлер мен басқа да қашқындарға көмек көрсеткенін мойындаса да, бұл көмекке Пий XII-нің ешқандай үлесін жатқызбайды, оның себебі – оның қатысуын растайтын жазбаша дәлелдер таба алмауы. Тарихшы Оуэн Чадвик «The Tablet» журналындағы шолуында «Under His Very Windows» кітабын «тарих емес, болжамдар» деп атайды. Чадвик былай дейді: «Германия Италияны басып алған кезде, [Зуккотти] Папаның шіркеу басшыларына еврей қашқындарына көмектесуге жақсы қарайтынын хабарлағанын және немістерді Римнен еврейлерді депортациялауға қарсы күштеп және ашық наразылық білдіретінін ескерте алатынын ойлайды. Бұл тарих емес, тек болжам ғана, және кейбір болжамдардың ықтималдығы өте төмен. Папаның айыптауына нақты сенімді болғандықтан, немістер Италиядағы еврейлерге қарсы шараларды кейінге қалдыруы мүмкін еді», - деп болжайды ол. Егер мұндай хабарлама Гитлер штабына жетіп, егер үстел басында отырғандар күлкіден басқа нәрсеге назар бөлгенде, қандай пікірлер айтылар еді? Басқаша ойлайтындар 1943 жылғы қазан айының басында Позенде СС басшыларына Гиммлердің айтқан сөзін оқып шығуы керек.

Марапаттар

2000 жылы бұл кітап еврей-христиан қарым-қатынастары саласындағы Ұлттық еврей кітап сыйлығын, ал 2002 жылы Неміс тану қауымдастығы табыс еткен Сибил Халперн Милтон сыйлығын жеңіп алды.