Кіріспе

Біріккен Ұлттар Ұйымы мүше мемлекеттердің Біріккен Ұлттар Ұйымынан шығуы Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысында көзделмеген. Дегенмен, халықаралық әдеттегі құқықта rebus sic stantibus, яғни "жағдайлар осылай қалғанда" деген қағида бар. Осы қағидаға сәйкес, мемлекет келісімде шығу ережелері болмаған жағдайда, жағдайлардың маңызды және күтпеген өзгерісі болса ғана, мысалы, келісімнің мақсаты орынсыз болғанда немесе келісімге қатысушы тарап оны маңызды түрде бұзғанда ғана келісімнен шыға алады. Rebus sic stantibus келісімдер құқығы туралы Вена конвенциясының 61 және 62-баптарында тар мағынада түсіндірілген (атауы айтылмаса да). Сондықтан, халықаралық әдеттегі құқық немесе Вена конвенциясы бойынша, БҰҰ қандай да бір түбегейлі өзгеріс болмаса, мемлекеттің БҰҰ-дан бір жақты түрде шығу құқығын мойындауы ықтимал емес. Конвенция сондай-ақ егемен мемлекеттердің келісімдерді жоққа шығаруға құқығы бар екенін мойындайды және қандай жағдайларда мұндай әрекет әдеттегідей қабылданатынын анықтайды. Бұған қоса, Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысының 2-бабы Біріккен Ұлттар Ұйымының барлық мүше мемлекеттерінің "суверендік теңдігі" принципін нақты мойындайды.

Индонезияның шығуы

Индонезия БҰҰ-дан шығуға ұмтылған алғашқы мүше болды. 1965 жылғы Жаңа жыл күні Индонезия Малайзиямен қақтығысының салдарынан, егер Малайзия Қауіпсіздік Кеңесінде орын алса, БҰҰ-дан шығатынын жариялады. Үш аптадан кейін Индонезия Бас хатшыға жолдаған хатында бұл шешімін ресми растады, ал Бас хатшы бұл туралы хабардар болып, Индонезияның ұйыммен "толық ынтымақтастыққа оралатынына" үміттенетінін білдірді. Сол жылы болған төңкерістен және билік алмасудан кейін Индонезия Бас хатшыға елдің "БҰҰ-мен толық ынтымақтастықты қайта жаңартатынын және оның қызметіне қатысатынын" хабарлаған жеделхат жіберді. Бұл жеделхат Индонезияның БҰҰ-дан шығуын толыққанды шығу емес, "ынтымақтастықты тоқтату" деп қарастырғанын көрсетті. Бас Ассамблеяның төрағасы Индонезияны қайта қабылдаудың әкімшілік рәсімдерін мүмкіндігінше қарапайым етуді ұсынды. Ешқандай қарсылық туындамады және Индонезия дереу Бас Ассамблеядағы өз орнына оралды. Осылайша, БҰҰ-дан алғашқы шығу жағдайымен байланысты туындаған мәселелер, оны шығу деп есептемеу арқылы шешілді.

АҚШ-тың ұсынылып отырған шығуы

АҚШ-тағы оңшыл орталыққа жақын кейбір ұйымдар АҚШ-тың БҰҰ-дан шығуын қолдаған, оның ішінде Джон Берч қоғамы және Конституция партиясы. АҚШ-тың БҰҰ-ға мүшелігін аяқтау туралы заң жобалары АҚШ Өкілдер палатасына ұсынылды, мысалы, 2009 жылғы Америка егемендігін қайта орнату туралы заң (республикашыл Рон Пол 2009 жылдың 24 ақпанында ұсынды) және 2017 жылғы Америка егемендігін қайта орнату туралы заң (республикашыл Майк Роджерс 2017 жылдың 3 қаңтарында ұсынды).

Филиппиннің ұсынылып отырған шығуы

2016 жылдың тамызында өткен баспасөз конференциясында Филиппин президенті Родриго Дутерте Біріккен Ұлттар Ұйымының Филиппиннің есірткіге қарсы күресіндегі соттан тыс өлімдерге қатысты сынға ашуланып, Филиппинді Біріккен Ұлттар Ұйымынан шығаруы мүмкін екенін мәлімдеді. Дутерте БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі жоғарғы комиссары Зейд Рахад әл-Хусейнге: "Сіз осылай ұятсыздықпен сөйлей берсеңіз, біз Біріккен Ұлттар Ұйымынан бөлінуге мәжбүрміз. Егер сіз осылай қорлайтын болсаңыз, жамандыққа толы адам, біз кетіп қалуымыз керек" деді. Филиппиннің сыртқы істер министрі Перфекто Ясай кіші: "Біз осы халықаралық ұйыммен көптеген наразылықтарымызға қарамастан, Біріккен Ұлттар Ұйымына адамыз" деді.