Кіріспе

7-12 ғасырлар аралығында Карнатакадан Солтүстікке адамдардың қоныс аударуы және олардың ықпалы дереккөздермен жақсы расталған, бірақ осы мәселе әлі толыққанды зерттелген жоқ. Бұл "Карнатаканың ұлы таралуы" деп белгілі.

Солтүстік Үндістанның династияларының пайда болуы

Манахетаның Раштракуттары Каннаудж маңындағы бір аймақты жаулап алды. Соған шамамен бір уақытта, Сене әулеті (1070–1225) Бенгалияның бір бөлігін биледі, олар Карнатадан келген. Бұрын олар Пала әулетінің әскер шенеуніктері болған, ал Пала әулеті ыдырағаннан кейін өздерін бекітті. 12 ғасырда Одиссада пайда болған Шығыс Ганг әулеті, 300–1000 жылдары аралығында сол аймақты басқарған Оңтүстік Карнатаканың Батыс Ганг әулетінің ұрпақтары еді. Наньядева қазіргі Солтүстік Бихар мен Непалдың бір бөлігінде Митиланың Карнат әулетін құрды (1097 ж.–1324 ж.). Оның Карнатака аймағынан шыққандығы айтылады және Митилаға қоныстанғанға дейін Чалкуя әскерінде сарбаз болған болуы мүмкін. Кейбір жылнамаларда оны Карната Кулабхусана деп атайды.

Үндістанда басқа патшалықтардың пайда болуы

Венги шалукийлері (шығыс шалукийлері) 7 ғасырдан 11 ғасырға дейін Андхраны биледі. 850-1320 жылдары аралығында Батыс Үндістанды билеген Девагири Ядава әулеті Карнатакадан шыққан. Ядавалар жергілікті тілдерге көшуден бұрын, өз аймақтарында канада тілі мен әдебиетін ұзақ жылдар бойы дамытты.

Діни әсері

Солтүстікке оңтүстіктен діни ықпал да келді. Шанкарачарья және кейінірек оның ізбасарларының бірқатар ғалымдары Солтүстік және Батыс Үндістанда Адвайта Маталарын құрды. Сонымен қатар, Оңтүстік Үндістаннан солтүстік-батыс Үндістанға джайнизмнің ықпалы да келді. Карнатакада Шалукиялар, Кадамбалар және Раштракуталар джайнизмді үнемі қолдады (негізінен, олар өз аймақтарындағы барлық діндерді қолдады). Раштракуталардың кейбіреулері джайнизмді шын ниетпен ұстанды. Сиддхарадж Жаясимханың (Аналильвадтың Шалукиясы) әйелі Карнатакадан шыққан. Ол Карнатакадан келген джайнист ачарьяның сапарында болды, ол Гуджараттың Патан қаласында жергілікті ачарьялармен пікір айтысты. Патанның Шалукиялық билеушісі Кумарапала джайнизмді терең сеніммен ұстанды. Раджастхан мен Гуджараттағы ең ірі джайнист қауымдастығындағы түпкі готралардың бірі Карната деп аталатынын атап өткен жөн. 1300 жыл шамасында Раджастханның Читтор қаласында жағалау Карнатакасынан шыққан джайнист ордені – Балтақара Гана болды. Бірнеше ғасыр ішінде ол Солтүстік Үндістанның көп бөлігіне тарады. 12 ғасырда Басава бастаған діни қозғалыс – Вирашавизм, Оңтүстік Үндістанда ғана емес, Махараштрада да тарады. Осы сектаның ізбасарлары Лингаяттар деп аталады және Шиваны құдай деп санайды. Рамануджаның (1017 – 1137 ж.б.) және Мадвахарьяның (1199 – 1278 ж.б.) ықпалы да Карнатака аймағынан бастау алды. Рамануджа тамил болған, бірақ Хойсала императоры Вишнувардана оған пана берді. 14-16 ғасырларда Пурандара Даса мен Канака Даса таратып, танымал болған Каннада Харидаса қозғалысы Солтүстік Үндістанда Бхакти қозғалысы ретінде тарады.