Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ларунь (қазіргі француз тілінде La Rhune, IPA: [la'run], 'жақсы жайылым', бұл халық этимологиясы болуы мүмкін, француз тілінде 20 ғасырға дейін: Larhune) – Пиреней тауларының батыс бөлігіндегі тау (905 м). Ол Франция мен Испания шекарасында, дәстүрлі Баск провинциялары Лабурд және Наварраның қосылатын жерінде орналасқан. Оның абсолюттік биіктігі 670 м.
Larrun (modern French: La Rhune, IPA: [la'run], 'good pasture', possibly a folk etymology, in French until the 20th century: Larhune ) is a mountain (905 m) at the western end of the Pyrenees. It is located on the border of France and Spain, where the traditional Basque provinces of Labourd and Navarra meet. Its prominence is 670 m.
Тарих
Ларрун баск мәдениетінде ерекше орынға ие. Ол дольмендермен, тас шеңберлермен және басқа да неолиттік ескерткіштермен жабылған, сонымен қатар баск мифологиясында қасиетті орын саналған. Бұл жерді алғашқы жылан Леенсугеяның мекені деп есептеген. Кейін, бәлкім, ежелгі қасиетті орындардың ықпалынан, таудың шаңырағы акеларре, яғни сиқыршылардың құпия жиылысатын орны ретінде танымал болды. 18 ғасырға дейін жергілікті ауылдар монахтарға ақы төлеп, тау басында жалғыз өмір сүруге шақырып отырған, осылайша сиқыршыларды алшақтатып, жақсы желді қамтамасыз етуге тырысқан. Француз әскері тауды Пиреней түбегіндегі соғыстың соңында қорғаныс позициясы ретінде пайдаланған, бірақ Веллингтон әскерлері 1813 жылдың 10 қарашасында Нивель шайқасында маршал Сультты таудан ығыстырып шығарды. Бұл оқиға Веллингтонның Парижге сәтті жорығына жол ашты. Ларрун және айналасы ғасырлар бойы контрабандалық жол ретінде қолданылып келді, оның ішінде Испания азамат соғысы мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде босқындар да осы жолдарды пайдаланған. Контрабанданың маңыздылығы соншалық, жергілікті аңыз бойынша, таудың үсті қабаты алтынмен жабылған екен, бірақ зұлым адамдар келіп оны ұрлап кеткен. Олар алтынға жете алу үшін таудың ағаштарын өртеп жіберді, бірақ металл еріп, ағысып кетті. 1864 жылдан бастап Евгения де Монтихо Биаррицте демалысқа шығып, тауға баруын бастағаннан кейін, тау туристер үшін танымал орынға айналды.
Larrun holds an iconic place in Basque culture. It is covered in dolmens, stone circles and other neolithic monuments and was held to be a sacred place in Basque mythology. It was said to be the home of Lehensugea, the first serpent. Later, and perhaps as a consequence of the ancient sacred sites, the summit had a reputation as an akelarre or ritual meeting place for witches. Up until the 18th century, local villages paid for a monk to live as a hermit at the top of the mountain to keep witches away and ensure good winds. The mountain was used by French troops as a defensive position towards the end of the Peninsular War, but Wellington's forces drove those of Marshal Soult off the mountain during the Battle of Nivelle on November 10, 1813, this action leaving France open for Wellington's successful march north to Paris. Larrun and the local area were notable smuggling routes used for centuries, including for refugees during the Spanish Civil War and World War II. Smuggling was of such importance that a local tale tells that the mountain was covered by gold until evil men came to take it away. They burned the trees on the mountain to reach the gold, but the metal melted and flowed away. The mountain started to become a popular destination for tourists following Eugenie de Montijo's holidays in Biarritz since 1864, and her outings to its summit.
Бүгін
Ларрун қазір серуендеу мен тауға шығу үшін танымал орынға айналған және жағалаудан жағалауға дейінгі Haute Randonnée Pyrénéenne (HRP) жаяу жолындағы алғашқы шың болып табылады. Француз жағынан таудың басына дейін "Petit train de la Rhune" кішкентай темір жолы саяхатшыларды жеткізеді. Сиырлар, бірнеше потук понилері және манеч қойлары беткейлерде мал жайып жүреді. Көптеген қонақүйлер мен мейрамханалар оның атын алып жүр, ал оның ерекше пішіні көптеген сувенирлер мен логотиптерде бейнеленген.
Larrun is now a popular site for walks and hikes and is the first peak encountered on the coast to coast Haute Randonnée Pyrénéenne (HRP) walking route. A rack railway, the Petit train de la Rhune, takes visitors to the top of the mountain from the French side. Cows, a few pottok ponies and manech sheep wander the slopes. Many inns and restaurants bear its name and its distinctive shape adorn many souvenirs and logos.