Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ауыз қуысының шырыш қабықшасы (сондай-ақ шырыш безінің сыртқа шығуы, ауыз шырыш қабықшасының кистасы, шырыш тоқталып қалу және сыртқа шығу құбылысы) – екі байланысты құбылысқа байланысты туындайтын жағдай: шырыш сыртқа шығу құбылысы және шырыш тоқталып қалу кистасы. Шырыш сыртқа шығу құбылысы – шырыш деп аталатын сұйықтық жинағынан тұратын дәнекер тінінің ісінуі. Бұл шырыш безінің өзекшесінің жарылуынан, көбінесе жергілікті жарақаттан (зақымданудан) шырыш сыртқа шығу құбылысы кезінде, ал шырыш тоқталып қалу кистасы кезінде – слюна өзекшесінің бітелуінен немесе жарылуынан болады. Мукоцеле көгілдір, мөлдір түсті болады және көбінесе балалар мен жасөспірімдерде кездеседі. Бұл зақымдануларды жиі киста деп атаса да, мукоцелелер нағыз кисталар емес, себебі оларда эпителийлік қабық жоқ. Керісінше, олар полиптер.
Oral mucocele (also mucous extravasation cyst, mucous cyst of the oral mucosa, and mucous retention and extravasation phenomena.) is a condition caused by two related phenomena mucus extravasation phenomenon and mucous retention cyst. Mucous extravasation phenomenon is a swelling of connective tissue consisting of a collection of fluid called mucus. This occurs because of a ruptured salivary gland duct usually caused by local trauma (damage) in the case of mucous extravasation phenomenon and an obstructed or ruptured salivary duct in the case of a mucus retention cyst. The mucocele has a bluish, translucent color, and is more commonly found in children and young adults. Although these lesions are often called cysts, mucoceles are not true cysts because they have no epithelial lining. Rather, they are polyps.
Белгілері мен симптомдары
Ауыз қуысының шырыш қабықшаларының мөлшері 1 мм-ден бірнеше сантиметрге дейін өзгереді және көбінесе аздап мөлдір, көгілдір реңімен көзге түседі. Пальпация кезінде қабықшалар икемді сезіледі, бірақ қатты да болуы мүмкін. Олардың сақталу мерзімі бірнеше күннен бірнеше жылға дейін созылуы мүмкін, ал ішкі мазмұны ара-арасында жарылып, ісіну қайталануы мүмкін.
The size of oral mucoceles vary from 1 mm to several centimeters and they usually are slightly transparent with a blue tinge. On palpation, mucoceles may appear fluctuant, but can also be firm. Their duration lasts from days to years, and may have recurrent swelling with occasional rupturing of its contents.
Орналасқан жерлер
Мұқағаздың ең көп кездесетін жері - төменгі еріннің ішкі беті. Ол жақтардың ішкі жағында (бұқалық қабықша деп аталады), алдыңғы тіл бетінде және ауыздың түбінде де кездесуі мүмкін. Ауыздың түбінде кездесетін мұқағаз ранула деп аталады. Жоғарғы ерінде олар сирек табылады. Аты айтқандай, бұл шырышпен қапталған кисталар және параназальды синустарда, ең көп кездесетіні - маңдай синустары, маңдай-этимоидтық аймақ және жоғарғы жақ синустары. Сфеноидты синустың зардап шегуі өте сирек. Ішектің құрт тәрізді қосымшасының қуысы кез келген себептен бітелген кезде, онда да мұқағаз пайда болуы мүмкін.
The most common location to find a mucocele is the inner surface of the lower lip. It can also be found on the inner side of the cheek (known as the buccal mucosa), on the anterior ventral tongue, and the floor of the mouth. When found on the floor of the mouth, the mucocele is referred to as a ranula. They are rarely found on the upper lip. As their name suggests, they are basically mucus lined cysts and they can also occur in the paranasal sinuses, most commonly the frontal sinuses, the frontoethmoidal region, and the maxillary sinus. Sphenoid sinus involvement is extremely rare. When the lumen of the vermiform appendix of the intestine gets blocked due to any factor, a mucocele can also form there.
Вариациялар
Мукоцелдің бір түрі тіс тісте, ретромолярлық төсекте және артқы жақ қабығында кездеседі. Бұл түрі "беткі мукоцеле" деп аталады, ол жеке немесе бірнеше көпіршіктер түрінде пайда болып, жараға айналады. Бірнеше күннен кейін жазылса да, беткі мукоцелелер көбінесе сол жерде қайта оралады. Еріндердің ішіндегі дөңгелектердің басқа себептері – афтозды жара, липома, сілекей бездерінің қатерсіз ісіктері, шырышты абсцестер және гемангиомалар.
A variant of a mucocele is found on the palate, retromolar pad, and posterior buccal mucosa. Known as a "superficial mucocele", this type presents as single or multiple vesicles and bursts into an ulcer. Despite healing after a few days, superficial mucoceles recur often in the same location. Other causes of bumps inside lips are aphthous ulcer, lipoma, benign tumors of salivary glands, submucous abscesses, and haemangiomas.
Диагностика
Микроскоптық деңгейде мукоцелелер муциннің айналасында грануляциялық тінді құрайды. Қабыну сонымен қатар жүзеге асса, көбінесе нейтрофилдер мен көпіршікті гистиоциттер табылады. КТ суретінде мукоцеле біркелкі болып көрінеді және сәулелік тығыздығы шамамен 10-18 Хаунсфилд бірлігін құрайды.
Microscopically, mucoceles appears as granulation tissue surrounding mucin. Since inflammation occurs concurrently, neutrophils and foamy histiocytes usually are present. On a CT scan, a mucocele is fairly homogenous, with an attenuation of about 10 18 Hounsfield units.
Жіктеу
Көктамырлы ұстап қалу және шығарып тастау құбылыстары сілекей бездерінің ауруларына жатады.
Both mucous retention and extravasation phenomena are classified as salivary gland disorders.
Емдеу
Кейбір шырышты қабықшалар қысқа мерзім ішінде өздігінен жоғалады. Ал кейбіреулері созылмалы болып, хирургиялық жолмен алып тастау қажет. Қайталау мүмкін болғандықтан, алдын алу мақсатында жақын орналасқан сілекей безін де алып тастауға болады. Сондықтан, кистаны хирургиялық жолмен алып тастау – басты емдеу әдісі. Мукоцелдерді хирургиялық жолмен алып тастау үшін бірнеше түрлі процедуралар бар. Олардың ішінде лазерлік және минималды инвазивті техникалар бар, бұл қалпына келу уақытын едәуір қысқартады. Микромарсупиализация – хирургиялық жолмен алып тастауға балама процедура. Онда цистаның дөңгелегіне жібек тігістер қойылып, жаңа эпителийленген дренаж жолдары ашылады. Бұл процедура қарапайым, аз жарақаттанушы және емделушілер, әсіресе балалар үшін жақсы көріледі. Шағын немесе жаңа ғана анықталған мукоцел үшін тиімді болуы мүмкін хирургиялық емес тәсіл – ауызды тұзды сумен (бір стақан суға бір ас қасық тұз) күніне төрт-алты рет мұқият шаю. Бұл тері астындағы сұйықтықты қоршаған тіндерге зиян келтірмей сыртқа шығаруға көмектеседі. Егер мукоцел сақталса, емдеуді жалғастыру үшін дәрігерге көріну керек. Кішкентай кисталарды лазермен алып тастауға болады, ал үлкен кисталарды хирургиялық жолмен алып тастау қажет болуы мүмкін.
Some mucoceles spontaneously resolve on their own after a short time. Others are chronic and require surgical removal. Recurrence is possible, thus the adjacent salivary gland may be excised as a preventive measure. Hence surgical removal of cyst is treatment of choice. Several types of procedures are available for the surgical removal of mucoceles. These include laser and minimally invasive techniques, which means recovery times are reduced drastically. Micromarsupialization is an alternative procedure to surgical removal. It uses silk sutures in the dome of a cyst to allow new epithelialized drainage pathways. It is simpler, less traumatic, and well tolerated by patients, especially children. A nonsurgical option that may be effective for a small or newly identified mucocele is to rinse the mouth thoroughly with salt water (one tablespoon of salt per cup) four to six times a day for a few days. This may draw out the fluid trapped underneath the skin without further damaging the surrounding tissue. If the mucocele persists, individuals should see a doctor to discuss further treatment. Smaller cysts may be removed by laser treatment, but larger cysts may have to be removed surgically.