Кіріспе

Вунона (/w//ʊ//n//o://n//ə/) – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Волонгонг қаласының солтүстігінде, Сиднейдің оңтүстігінде орналасқан аудан. Оған Оңтүстік жағалау жолындағы Вунона станциясы және Принц тас жолы арқылы қол жеткізуге болады. Ауданның тас жол бойында сауда орталықтары мен бірнеше тарихи ғимараттар бар. Көбінесе тығыздығы төмен тұрғын үйлерден тұрады, бірақ соңғы кезде жаңа екі қабатты ғимараттар да пайда болды. Жергілікті жағажай серфингке қолайлы жағдайларымен белгілі, серфингшілер толқындардың биік кезінде оны жиі пайдаланады. Жақсы толқын болғанда көптеген жергілікті тұрғындар келеді. Коллинз тасының солтүстік және оңтүстік жақтары, сондай-ақ танымал "Dorrigo Ave" толқыны сияқты әртүрлі серфинг орындары бар.

География

Вунонаның батысында Уонора платосы орналасқан, оның орташа биіктігі шамамен 400 метр, ал шығыс шеті Иллаварра тіктеуі деп аталады. Тар жағалау жазығы шығыста Тынық мұхитының жағалауына қарай тік түседі. Тіктеудің беткейі тығыз орманмен жабылған. Вунонада күзетшісі бар жағажай және маңызды жартасты бөлігі бар, Коллинз Рокс. Онда су сорғысы арқылы толтырылатын 50 метрлік жүзу бассейні орналасқан. Бұл жартас алаңында бұрынғы табиғи бассейнінің (100 метрлік) қалдықтары әлі де көрініп тұр. Волонгонгтан Тиррулға дейінгі велосипед жолы жағажай бойындағы саябақ арқылы өтеді. Тіктеуден төменге қарай созылған төбе, Принц тас жолының өтуіне мүмкіндік береді, соның арқасында Вунонаның сауда аймағы солтүстік және оңтүстік бөліктерінен сәл жоғары орналасқан.

Тарих

Вунона жер атауының абориген сөзінен шыққандығы айтылады, мағынасы – "жас валлабилер мекені". Бұл атауды 1859 жылдан бастап Вунонаның алғашқы почта шебері Генри Фрай (1829–1907) таңдаған. Вунона кем дегенде 20 000 жылдан бері таравал (таравал немесе даравал) халқының туған жері болған. Даравал – жергілікті пальма немесе капуста ағашының атауы. Бұл тайпа солтүстіктегі Ботани шығанағынан оңтүстіктегі Шоалхейвен өзеніне дейін, ал ішкі аймақтарда Пиктонға дейін созылған. Еуропалықтардың 1830 жылдардан бастап қоныстануына дейінгі даравал халқы туралы мәліметтер аз. Даравайлар отбасылық топтарда өмір сүрген. Олардың терілерінде әшекейлі жаралар болған. Қорғану және жылу үшін опоссум терісін алып жүрген. Жәндіктерден және ауа райының өзгеруінен қорғану үшін денелерін май, май, саз және құммен жабатын. Сән үшін немесе салтанатты шараларда қауырсын, кенгуру тістерінен жасалған бағаналар және құмырадан немесе тістерден жасалған әшекейлермен безенетін. Даравал еркектерінің мұрындарында тесіктер болған, олар арқылы сүйектер тағылған. Еректілікке жеткенін білдіру үшін алдыңғы тістерін жойған. Дхуравал әйелдері кішкентай саусақтарының бір бөлігін алып тастаған. Дхуравалдар аң аулау және тамақтану үшін қажетті заттардан басқа мүліктері болмаған. Вунона маңындағы отарлаудың басталуымен олардың саны тез азайды. Австралияның көптеген аймақтары сияқты, Вунона аймағы да бастапқыда қоныс аударушыларға жер беру арқылы берілді. Бұрын кедр кесушілер тік және құнарлы топырақта жұмыс істеген. Қазіргі орналасқан жері 1770 жылдың 28 сәуірінде капитан Джеймс Куктың Австралияға алғашқы қондырған жері болды. Оның серіктері, ауыз судың жетіспеушілігінен, Коллинз сағасын қажетті қорын толықтыруға қолайлы орын деп тапты. Алайда, толқындардың күші олардың жағалауға шығуына кедергі келтірді. 1970 жылы Коллинз Рокс Хедлендке орнатылған шағын тақташа осы оқиғаны еске алады. 1800 жылдары Вунона экономикасы негізінен сүт шаруашылығы және ағаш өңдеумен айналысқан. Ағаш өңдеу өнеркәсібі соншалықты қарқынды болғандықтан, 20 ғасырдың басындағы суреттерде жардың жалаңаш екені көрінеді. Бұл кезеңнен бұрынғы ағаштар – кәбіз пальмалары (Livistona australis). Ағаштардың көп бөлігі Сиднейге құрылыс үшін жөнелтілген. Жағалауда ірі қара мал жайылымдары болған, және 1970 жылға дейін толығымен тоқтаған жоқ. 1857 жылдан бастап Вунонаға көмір өндіруі үлкен қоныс аударушылар әкелді. Көмір өндіру Уэльс, Корнуолл, Шотландия және Ұлыбританияның басқа аймақтарынан жаңа отбасыларды тартты. Қала өскен сайын екі кинотеатр, үлкен мейірімді фабрика (J Parkinsons), Жағалаудағы ең үлкен нан пісіру зауыты және Вунона кооперативі болды, ол құрылыс кезінде Уолонгонг аймағындағы ең ірі сауда орталығы болды. Вунона мемлекеттік мектебі 1882 жылы салынды. Кірпіштер де қала маңындағы төбелердегі саз карьерлерінің жанында өндірілді. Ескі Борал кірпіш зауыты, қазір Эджвуд иелігінің тұрғын ауданы, жойылып бара жатқан жасыл және алтын қоңыраулы бақаның соңғы панасы болды. Иелікте 1000-нан астам үйлер болады, олар ескі кірпіш зауытын, бір кезде тауға жоғары орналасқан үйлерге (жергілікті тұрғындар қара жол деп атайды) және оңтүстікке қарай шағын дауыл сулары ағысына дейін алып баратын жолды қамтиды. 1970 жылдарға дейін Вунона негізінен жұмысшы табының ауданы болды, кішкентай үйлермен және кең ашық кеңістіктермен сипатталды. Соңғы кезде, Сидней қаласына жақын орналасуы және жағажайға жақындығы көптеген үлкен, заманауи үйлердің салынуына себеп болды. 1974 жылы жергілікті қоғамдық топтың өтініші бойынша Құрылысшылар және жұмысшылар федерациясы Шығыс Вунона аймағындағы барлық биік және жазық құрылыстарға, соның ішінде негізгі жолдарға жасыл тыйым салды. Жағалаудың көп бөлігі бастапқыда жағалаудағы ылғалды жерлерді құрады, бірақ олар толтырылды. Ең үлкен аумақты 1980 жылдардың басында аяқталған ұңғыма операцияларымен толтырылған Каррингтон жолындағы Оушен-парк алып жатыр. Оушен-парктің батысында, Лоренс-стритте, кішкентай ылғалды жер бар.

Спорт

1950 жылдары Вуннона штаттық премьер-лиганың Оңтүстік дивизионында ойнаған футбол командасына мекен болды. "Вунона Булли" деп те аталатын бұл команда Коррималды қоспағанда, бұл лигада Сиднейден тыс жердегі жалғыз команда еді.