Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вунона (/w//ʊ//n//o://n//ə/) – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Волонгонг қаласының солтүстігінде, Сиднейдің оңтүстігінде орналасқан аудан. Оған Оңтүстік жағалау жолындағы Вунона станциясы және Принц тас жолы арқылы қол жеткізуге болады. Ауданның тас жол бойында сауда орталықтары мен бірнеше тарихи ғимараттар бар. Көбінесе тығыздығы төмен тұрғын үйлерден тұрады, бірақ соңғы кезде жаңа екі қабатты ғимараттар да пайда болды. Жергілікті жағажай серфингке қолайлы жағдайларымен белгілі, серфингшілер толқындардың биік кезінде оны жиі пайдаланады. Жақсы толқын болғанда көптеген жергілікті тұрғындар келеді. Коллинз тасының солтүстік және оңтүстік жақтары, сондай-ақ танымал "Dorrigo Ave" толқыны сияқты әртүрлі серфинг орындары бар.
Woonona (/w//ʊ//n//o://n//ə/) is a suburb north of Wollongong, New South Wales, Australia, south of Sydney. It is served by Woonona Station on the South Coast Line, and by the Princes Highway. The suburb has a strip of commerce along the highway and several historic buildings. It is mostly light density residential, though some new two storey buildings have appeared. The local beach is known for surfing conditions, and surfers frequent it during high wave times. A good swell will bring in many locals. There are a variety of breaks, including the northside of Collins rock, the southern side and the famous "Dorrigo Ave" break.
География
Вунонаның батысында Уонора платосы орналасқан, оның орташа биіктігі шамамен 400 метр, ал шығыс шеті Иллаварра тіктеуі деп аталады. Тар жағалау жазығы шығыста Тынық мұхитының жағалауына қарай тік түседі. Тіктеудің беткейі тығыз орманмен жабылған. Вунонада күзетшісі бар жағажай және маңызды жартасты бөлігі бар, Коллинз Рокс. Онда су сорғысы арқылы толтырылатын 50 метрлік жүзу бассейні орналасқан. Бұл жартас алаңында бұрынғы табиғи бассейнінің (100 метрлік) қалдықтары әлі де көрініп тұр. Волонгонгтан Тиррулға дейінгі велосипед жолы жағажай бойындағы саябақ арқылы өтеді. Тіктеуден төменге қарай созылған төбе, Принц тас жолының өтуіне мүмкіндік береді, соның арқасында Вунонаның сауда аймағы солтүстік және оңтүстік бөліктерінен сәл жоғары орналасқан.
To the west of Woonona is the Woronora Plateau, averaging a height of 400 metres near the suburb, and the eastern edge of this, known as the Illawarra Escarpment. A narrow coastal plain falls quickly to the Pacific coast in the east. The escarpment is heavily forested. Woonona has a patrolled beach and a promontory with a significant rock shelf, Collins Rocks. This houses a salt water pumped, 50 metre swimming pool. The remnants of the old tidal pool (100 yards long) on this rock platform are still visible. The Wollongong to Thirroul Bike Track goes along the beachside park. A low ridge from the escarpment makes a marked hill over which the Princes Highway traverses, making Woonona's commercial strip mildly raised above the north and south of it.
Тарих
Вунона жер атауының абориген сөзінен шыққандығы айтылады, мағынасы – "жас валлабилер мекені". Бұл атауды 1859 жылдан бастап Вунонаның алғашқы почта шебері Генри Фрай (1829–1907) таңдаған. Вунона кем дегенде 20 000 жылдан бері таравал (таравал немесе даравал) халқының туған жері болған. Даравал – жергілікті пальма немесе капуста ағашының атауы. Бұл тайпа солтүстіктегі Ботани шығанағынан оңтүстіктегі Шоалхейвен өзеніне дейін, ал ішкі аймақтарда Пиктонға дейін созылған. Еуропалықтардың 1830 жылдардан бастап қоныстануына дейінгі даравал халқы туралы мәліметтер аз. Даравайлар отбасылық топтарда өмір сүрген. Олардың терілерінде әшекейлі жаралар болған. Қорғану және жылу үшін опоссум терісін алып жүрген. Жәндіктерден және ауа райының өзгеруінен қорғану үшін денелерін май, май, саз және құммен жабатын. Сән үшін немесе салтанатты шараларда қауырсын, кенгуру тістерінен жасалған бағаналар және құмырадан немесе тістерден жасалған әшекейлермен безенетін. Даравал еркектерінің мұрындарында тесіктер болған, олар арқылы сүйектер тағылған. Еректілікке жеткенін білдіру үшін алдыңғы тістерін жойған. Дхуравал әйелдері кішкентай саусақтарының бір бөлігін алып тастаған. Дхуравалдар аң аулау және тамақтану үшін қажетті заттардан басқа мүліктері болмаған. Вунона маңындағы отарлаудың басталуымен олардың саны тез азайды. Австралияның көптеген аймақтары сияқты, Вунона аймағы да бастапқыда қоныс аударушыларға жер беру арқылы берілді. Бұрын кедр кесушілер тік және құнарлы топырақта жұмыс істеген. Қазіргі орналасқан жері 1770 жылдың 28 сәуірінде капитан Джеймс Куктың Австралияға алғашқы қондырған жері болды. Оның серіктері, ауыз судың жетіспеушілігінен, Коллинз сағасын қажетті қорын толықтыруға қолайлы орын деп тапты. Алайда, толқындардың күші олардың жағалауға шығуына кедергі келтірді. 1970 жылы Коллинз Рокс Хедлендке орнатылған шағын тақташа осы оқиғаны еске алады. 1800 жылдары Вунона экономикасы негізінен сүт шаруашылығы және ағаш өңдеумен айналысқан. Ағаш өңдеу өнеркәсібі соншалықты қарқынды болғандықтан, 20 ғасырдың басындағы суреттерде жардың жалаңаш екені көрінеді. Бұл кезеңнен бұрынғы ағаштар – кәбіз пальмалары (Livistona australis). Ағаштардың көп бөлігі Сиднейге құрылыс үшін жөнелтілген. Жағалауда ірі қара мал жайылымдары болған, және 1970 жылға дейін толығымен тоқтаған жоқ. 1857 жылдан бастап Вунонаға көмір өндіруі үлкен қоныс аударушылар әкелді. Көмір өндіру Уэльс, Корнуолл, Шотландия және Ұлыбританияның басқа аймақтарынан жаңа отбасыларды тартты. Қала өскен сайын екі кинотеатр, үлкен мейірімді фабрика (J Parkinsons), Жағалаудағы ең үлкен нан пісіру зауыты және Вунона кооперативі болды, ол құрылыс кезінде Уолонгонг аймағындағы ең ірі сауда орталығы болды. Вунона мемлекеттік мектебі 1882 жылы салынды. Кірпіштер де қала маңындағы төбелердегі саз карьерлерінің жанында өндірілді. Ескі Борал кірпіш зауыты, қазір Эджвуд иелігінің тұрғын ауданы, жойылып бара жатқан жасыл және алтын қоңыраулы бақаның соңғы панасы болды. Иелікте 1000-нан астам үйлер болады, олар ескі кірпіш зауытын, бір кезде тауға жоғары орналасқан үйлерге (жергілікті тұрғындар қара жол деп атайды) және оңтүстікке қарай шағын дауыл сулары ағысына дейін алып баратын жолды қамтиды. 1970 жылдарға дейін Вунона негізінен жұмысшы табының ауданы болды, кішкентай үйлермен және кең ашық кеңістіктермен сипатталды. Соңғы кезде, Сидней қаласына жақын орналасуы және жағажайға жақындығы көптеген үлкен, заманауи үйлердің салынуына себеп болды. 1974 жылы жергілікті қоғамдық топтың өтініші бойынша Құрылысшылар және жұмысшылар федерациясы Шығыс Вунона аймағындағы барлық биік және жазық құрылыстарға, соның ішінде негізгі жолдарға жасыл тыйым салды. Жағалаудың көп бөлігі бастапқыда жағалаудағы ылғалды жерлерді құрады, бірақ олар толтырылды. Ең үлкен аумақты 1980 жылдардың басында аяқталған ұңғыма операцияларымен толтырылған Каррингтон жолындағы Оушен-парк алып жатыр. Оушен-парктің батысында, Лоренс-стритте, кішкентай ылғалды жер бар.
Woonona is said to be a place name is derived from an Aboriginal word meaning "Place of young wallabies." This name was selected by Woonona's first Post Master Henry Fry (1829–1907) from 1859. Woonona has been home to the Tharawal people (also spelt Tarawal or Dharawal) people for at least 20,000 years. Dharawal is the name given to the local native palm or cabbage tree. This particular tribe extended from Botany Bay in the north to the Shoalhaven River in the south and inland as far as Picton. Little is recorded of the Dharawal pre European settlement, which occurred from about 1830. The Dharaway were known to exist in family groups. Their skin was ornately scarred. They carried possum skins for protection as well as warmth. They covered their bodies with fat, oils, mud and sand as a protection against insects and changes in the weather. For decoration or ceremonial purposes, they adorned themselves with feathers, kangaroo teeth headbands and beads formed from pieces of reed or teeth. Dharawal men had perforated nostrils through which they wore bones. Their front tooth was knocked out in order to signify completed passage into manhood. Dhurawal women had a piece of their little finger removed. The Dhurawal carried little in the way of possessions except that which was needed for hunting or eating. With the advent of colonization their numbers around Woonona quickly diminished. Like many parts of Australia, the Woonona area was originally given over to settlers in the form of land grants. Prior to this cedar cutters worked the steep fertile soil. The present day site was the first attempted landing in Australia by Captain James Cook on 28 April 1770. His party, desperately short of drinking water, saw the estuary of Collins Creek as a suitable place in which to replenish their required stocks. However breaking surf prevented their landing party from getting ashore. A small plaque, erected at Collins Rocks Headland in 1970, commemorates this event. Woonona's economy in the 1800s was primarily dairy farming and timber getting. The timber industry was so intensive that photographs from the early twentieth century show the escarpment bare. Practically the only trees remaining from before this period are cabbage palms (Livistona australis). Most of the timber was shipped north to Sydney for construction. Cattle grazing took place on the coastal strip, and did not stop completely until the 1970s. It was not pastoral activities which brought large numbers of settlers to Woonona, it was coal mining from 1857. Coal mining brought new families from Wales, Cornwall, Scotland and other parts of Great Britain. As the town grew it once boasted two cinemas, a large cordial factory (J Parkinsons), the largest bakery on the Coast and the Woonona Cooperative building, which at the time of its construction was the single largest department shop in the Wollongong region. The Woonona Public School was built in 1882. Bricks were also manufactured adjacent to clay quarries on the hills above the suburb. The old Boral brickworks, now the housing area of Edgewood Estate, was one of the last refuges of the endangered green and gold bell frog. The estate is set to contain over 1000 houses, covering the old brickworks, an access road that once led to houses higher up the mountain (called Black track by the locals) and the land south to the small storm water creek. As recently as the 1970s, Woonona was a mostly working class area, characterised by small houses and extensive open space. More recently, its proximity to the much larger city of Sydney to the north, and its beach frontage, have resulted in the construction of many large, modern houses. The Builders Labourers Federation imposed a green ban on all high rise and flat development, including major roads in the East Woonona area in 1974, at the request of a local community group. Much of the foreshore was originally coastal wetlands, but these have been filled in. The largest such area is occupied by Ocean Park on Carrington Road, which was filled by tip operations that ended in the early 1980s. There is a small remnant wetland just to the west of Ocean Park, on Lawrence Street.
Спорт
1950 жылдары Вуннона штаттық премьер-лиганың Оңтүстік дивизионында ойнаған футбол командасына мекен болды. "Вунона Булли" деп те аталатын бұл команда Коррималды қоспағанда, бұл лигада Сиднейден тыс жердегі жалғыз команда еді.
In the 1950s Woonona was home to a soccer team which played in the Southern Division of the State Premiership. The team, also known as Woonona Bulli, was apart from Corrimal, the only side from outside Sydney in this league.