Кіріспе
Жапониядағы мереке – Спорт күні (スポーツの日), бұрын Денсаулық және спорт күні (体育の日) – Жапонияда жыл сайын қазан айының екінші дүйсенбісінде тойланатын мемлекеттік мереке. Ол 1964 жылы Токиода өткен жазғы Олимпиада ойындарының ашылуын еске түсіреді және спортты және белсенді өмір салтын дамыту мақсатында құрылған.
Sports Day (スポーツの日), formerly Health and Sports Day (体育の日), is a public holiday in Japan held annually on the second Monday in October. It commemorates the opening of the 1964 Summer Olympics held in Tokyo, and exists to promote sports and an active lifestyle.
Тарих және қазіргі тәжірибе
Денсаулық және спорт күні алғаш рет 1964 жылғы жазғы Олимпиада ойындарынан екі жыл өткен соң, 1966 жылдың 10 қазанында өткізілді. Жапондық жаңбырлы маусымнан аулақ болу үшін қазан айы ерекше кеш жазғы Олимпиада ойындарына таңдалды, ал Денсаулық және спорт күні жылдың ең қолайлы күндерінің бірі болып қала береді. 2000 жылы «Бақытты дүйсенбі» жүйесінің нәтижесінде Денсаулық және спорт күні қазан айының екінші дүйсенбісіне ауыстырылды. Спорт күні спортты, дене және психикалық денсаулықты насихаттау күні болғандықтан, көптеген мектептер мен кәсіпорындар осы күнді жыл сайынғы «Field Day» (運動会) немесе спорт күнін өткізу үшін таңдайды. Бұл әдетте 100 метрлік немесе 4 х 100 метрлік эстафета сияқты дәстүрлі жарыстардан бастап, арқан тартыс және «киба сен» (ат әскері шайқасы) сияқты сирек кездесетін жарыстарға дейінгі физикалық жарыстардың қатарын қамтиды. Жапонияның көптеген қауымдастықтары мен мектептері Спорт күнін шағын Олимпиадаға ұқсас спорт фестивалімен тойлайды. Бұл фестивальдерге 4 × 100 м эстафетасы, 100 м спринт және қашықтыққа секіру сияқты дәстүрлі жарыстармен қатар, тағы да көптеген жарыстар кіреді. Мұндай жарыстарға мыналар жатады: доп тастау, арқан тартыс, регби доптарын айналдыру, қаппен секіру және т.б. Тағы бір кең таралған жарыс көбінесе «көңілді эстафета» деп аталады, ол әртүрлі қиындықтарды қамтитын кедергілер жолынан тұрады: үш аяқты жарыс, жамылғы мен бамбук таяқшалардан салпақ жасап, содан кейін «жарақаттанған» командаласты көтеріп әкелу, кір жуу, арқан тартыс, тордың астында қолмен және тізе бүгіп жүру, кіреберіс жасау. Фестиваль әдетте барлық қатысатын командалардың қатысуымен парадтан басталады: олар аудан, сынып, географиялық аймақ немесе мектеп бойынша бөлінуі мүмкін. Кейде жергілікті оркестр музыкамен сүйемелдейді. Парад алаңнан айналып, ортаға шыққан соң, оркестр «Кимигайо» орындайды және жапон туы көтеріледі. Жергілікті билік өкілдері баршаға сәлемдеме сөздерін айтады. Көп жағдайда, барлығы топтық созуға таралады (бұл созуды үкімет әзірлеген және көптеген жапондықтар күнделікті жасайды; созуға арналған музыка күнделікті радио мен теледидардан таратылады). Содан кейін іс-шараларды бастауға уақыт келді. 2020 жылдан бастап Денсаулық және спорт күні ресми түрде Спорт күні (スポーツの日) деп аталды, өйткені «спорт» сөзі «дене тәрбиесі» сөзінен гөрі кең мағыналы және ерікті түрде ләззат алуды білдіреді. Бұл өзгеріс Жапон спорт қауымдастығы және Жапонияның ұлттық спорт фестивалі сияқты жапон тіліндегі өз атауларын сәйкес өзгертетін немесе жоспарлап отырған басқа ұйымдарға ұқсайды. 2020 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының ерекше шарасы ретінде 2020 жылғы Спорт күні Олимпиаданың ашылуымен сәйкес келетін 24 шілдеге ауыстырылды. Олимпиада мен Паралимпиада ойындары COVID-19 пандемиясының салдарынан 2021 жылға дейін кейінге шегерілгендіктен, үкімет бұл өзгерісті 2020 жылға қалдырды және 2021 жылғы демалыс күндеріне сәйкес өзгерістер енгізу үшін Олимпиада және Паралимпиадаға қатысты арнайы шаралар туралы заңға түзетулер енгізді, оны 23 шілдеге көшірді.