Кіріспе

Паулисея Десваирада (португал тілінен, сөзбе-сөз "Қозғырған Сан-Паулу", көбінесе "Көрулер қаласы" деп аударылады) – Марио де Андрадедің 1922 жылы жарық көрген өлеңдер жинағы. Бұл Андрадедің екінші поэзия жинағы және оның ең даулы және ықпалды туындысы болды. Андраде ұйқасты еркін қолдану арқылы, бұрын қатаң формальды болған бразилиялық поэзияға революциялық еуропалық модернистік идеяларды енгізді.

Құрамы

"Паулиция" – Андраденің туған және кітабы жарияланған Сан-Паулу қаласының лақап аты. Жиынтықтағы жекелеген өлеңдерде Андраде кейде қалаға "Паулиция" деп сілтеме жасайды. Жиынтық Сао-Паулуда өтеді және қаламен сан алуан жолдармен, көркемдік және тарихи тұрғыдан байланысты. Ол 1922 жылға дейінгі жылы Сан-Паулу өнер орталығында Андраденің тәжірибесінен тікелей туындады, бұл Андраде бас әдеби тұлға болған Бразилия модернистік қозғалысының шешуші жылы болды. Кітаптың мифологиясында Андраде өзі жасағандай, ол 1920 жылы Андраде басынан өткен терең сезімсіздендіретін тәжірибеден өркендеді: оның отбасы Виктор Брешереттің (олардың пікірінше) дінге қарсы мүсінін сатып алғанына ашуланды. Брешерет және Андраденің айналасындағы жас суретшілер мен жазушылардың, әсіресе Освальд де Андраде, Анита Малфатти, Эмилиано Ди Кавальканти және Менотти дель Пиккьяның кітаптың дамуына әсер еткені даусыз. Ол, "Құрған жер" сияқты параллель модернистік шедеврге ұқсас, кері бағытта жазылды: Андраде кіріспеде өте ұзақ, асығыс жазылған және құрылымдық тұрғыдан нашар жұмыстан бастағанын түсіндіреді, содан кейін ол біртіндеп соңғы түріне дейін қысқартылды.

Құрылымы мен әдісі

Кітап 22 қысқа өлеңнен тұрады, олардың әрқайсысы Сан-Паулу өмірінің бір кесімін көрсетеді, одан кейін "Антифраменттік оратория" деп сипатталған "As Enfibraturas do Ipiranga" ("Ипиранганың моральдық құрылымы") атты ұзақ өлең келеді: "550,000 әншінің барлығы бірден тамақтарын тазартып, аса терең дем алады" (81). Андраде 1922 жылдың ақпан айында Ди Кавалканти, Малфатти және басқалармен бірлесіп ұйымдастырған Заманауи өнер апталығында (Semana de Arte Moderna) осы өлеңдердің бірнешеуін оқыды. Ол сондай-ақ өлеңдер аяқталғаннан кейін жазылған, олардың теориялық негізін кейіннен сипаттайтын эссе оқыды; бұл эссе жинақтың кіріспесі ретінде "Өте қызықты алғысөз" деген атаумен жарияланды. Эсседегі тон құрметсіз және даулы, ал эссе өлеңнің еркін музыкалық қолданылуын көрсетеді. Қалыпты өлшем мен ұйқасы жоқ, және көбінесе толық сөйлемдермен емес, қысқа, ырғақты тіркестермен жазылған өлеңдер алғашқы оқылымда наразылық дауыстарымен қарсы алынды, бірақ көптеген көрермендер олардың маңыздылығын мойындады. Олар форма жағынан жаңалыққа толы; тақырыптары бойынша олар бразилиялық поэзия үшін жаңа болған қаланың ең сұлу емес бұрыштарына қатысты қуанышқа толы немесе терең қайғыға толы болуы мүмкін. "Тристура" ("Қайғы") былай басталады:

     Терең. Жүрегім лас . Ғимаратқа қараңыз: Континентальдық қасапханалар. Керіктер құрбандықсыз жалған мақтаумен мені бұзды . Менің жаным Сан-Жоа даңғылы сияқты қисайған . Тереңде. Жүрегімді ластады . Ғимаратқа қараңыз: Континенттік мал сою орындары. Керіктер құрбандықсыз, жалған мақтаумен мені бұзды . Жаным Сент-Джон даңғылындай дөңгелек .