1951 ж. түсірілген «The Prowler» – Джозеф Лоузидің қара фильмдерінің шебері. Ван Хефлин мен Эвелин Киз жұлдыздық құрамындағы бұл триллерде махаббат пен құпиялар өріледі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1951 жылғы американдық фильм-нуар триллері, режиссері Джозеф Лози.
1951 American film noir thriller film by Joseph Losey
"Жұртшы" – Джозеф Лозидің 1951 жылғы американдық фильм-нуар триллері. Басты рөлдерді Ван Хефлин мен Эвелин Киз сомдады. Фильмді Сэм Шпигель (S. P. Eagle атымен) продюсерлік етті, ал сценарийін Далтон Трумбо жазды. Трумбо сол кезде қара тізімде болғандықтан, сценарий авторлығы оның досы, сценарист Хьюго Батлерге ресми түрде жазылды.
The Prowler is a 1951 American film noir thriller film directed by Joseph Losey that stars Van Heflin and Evelyn Keyes. The film was produced by Sam Spiegel (as S. P. Eagle) and was written by Dalton Trumbo. Because Trumbo was blacklisted at the time, the screenplay was credited to his friend, screenwriter Hugo Butler, as a front.
Сюжет
Вебб Гарвуд, ашуланған полиция қызметкері, күйеуі түнде радиода жұмыс істейтін Сьюзан Гилврэйдің қаңғып көру туралы хабарламасын тексеруге шақырылады. Жалғыз бой, Уэбб жас және тартымды үйленген әйелге ғашық болады. Ол қызға құмарланып, оны құмарлайды, ал қыздың басында қарсы болғанына қарамастан, олар неке адалдығын бұзуға кіріседі. Уэбб Сюзанның күйеуінің өмірді сақтандыру полисі бар екенін білген соң, оны ақшаға айналдырудың жолын ойлап тапқан. Бір күні түнде ол Сюзанның үйінің алдында шу шығарады, бұл жерде қайтадан аңшы бар екенін көрсетеді. Ол кеткеннен кейін, Сьюзанның мекенжайынан полиция машинасында берілген келесі шағымды естиді. Ол үйге ресми түрде оралады және қайтадан шымшылдың бар екеніне нұсқап, шу шығарады. Сюзанның күйеуі қарулы сыртқа шыққанда, Вебб бұталарда жасырынып, оны қызмет револьверімен өлтіреді. Кейін Уэбб күйеуінің пішінінен өзін жаралайды, бұл екеуі атыспен алмасқан сияқты. Веббтің айла-амалы сот төрешілерін алдады, себебі ол мен Сьюзан күйеуінің өліміне дейін бір-бірін білмейтіндерін куәлік етті (егерде Веббтің полиция серіктесі басқаша біледі). Алғашында Сюзан Уэббті қылмысқа кінәлайды, бірақ ол оны кінәсіз екеніне сендіреді, кейіннен оған үйленеді. Тойдан кейін Сюзан Уэббке төрт айлық жүкті екенін айтады. Күйеуі құмырсқасыз болғандықтан, ол Уэббтің баланың әкесі екенін біледі. Баланың құрсақта болған күні олардың бұрынғы қарым-қатынасын жасыру үшін куәліктерімен өтірік айтқанын дәлелдейді; сонымен қатар бұл Веббтің Сьюзанның күйеуін қасақана өлтіргенін білдіреді. Вебб пен Сьюзан бала үйде ешкім білместен дүниеге келгенін білу үшін, арбалы қала Каликоға қашады. Олар Сюзанның ерте босана бастағанға дейін бақытты өмір сүріп жатыр. Вебб жақын маңдағы қалаға барады және доктор Уильям Джеймсті бала тууға көмектесу үшін Каликоға келуіне мәжбүрлейді. Сюзан өзінің құпиясын сақтау үшін доктор Джеймсті өлтіруді жоспарлап отырғанын түсінеді, сондықтан ол дәрігерді ескертеді, ол жаңа туған нәрестемен және Веббтің Кадиллак кілттерімен қашып кетеді. Сюзан Уэббке оның дәрігерді өлтіруге ниеттенгенін және күйеуін қасақана өлтіргенін білетінін айтады. Дәрігердің өзінен кейін полиция жіберетінін түсінген Уэбб машинаның қосалқы кілттерін пайдаланып, Сьюзанды алдымен жасырып, содан кейін жерге тастап, Сьюзанды Каликода жалғыз қалдырады. Вебб қаладан шығатын тар жолды өзінің бұрынғы полиция серіктесімен тосқауылдағанын, оған күтпеген сапармен келгенін табады. Досының артқа қарай келе жатқан көлігін өзінің машинасының алдыңғы бамперімен итергісі келгенде, Уэбб екі полиция машинасының жақындап келе жатқанын көріп, тауға қарай жаяу жүреді. Ол тапсырыстан бас тартқаннан кейін шерифтің орынбасары оны алыстан атып өлтіреді.
Webb Garwood, a disgruntled cop, is called to investigate a report of a peeping tom by Susan Gilvray, whose husband works nights as a radio personality. Single, Webb falls in love with the young and attractive married woman. He becomes obsessed, woos her, and, despite her initial reluctance, they begin an adulterous affair. After Webb discovers Susan's husband has a life insurance policy, he concocts a scheme to cash in. One night, he makes noise outside Susan's house which suggests a prowler is nearby again. After he leaves, he hears the subsequent complaint reported from Susan's address in his police car. He returns to the house in his official capacity and again makes noise indicating a prowler. When Susan's husband comes outside armed, Webb — hiding in the bushes — kills him with his service revolver. Webb then wounds himself with the husband's pistol to make it appear the two had exchanged gunfire. Webb's ruse fools a coroner's jury, partly because he and Susan testify that they did not know each other before her husband's death (although Webb's police partner knows otherwise). At first Susan suspects Webb of foul play, but he convinces her of his innocence, and later, marries her. Shortly after the wedding, Susan informs Webb that she is four months pregnant. Since her husband was infertile, she knows that Webb is the baby's father. The date of the baby's conception would prove that they lied in their testimonies to hide their previous relationship; it also would suggest that Webb's killing of Susan's husband was intentional. Webb and Susan flee to Calico, a ghost town, for the baby to be born without anyone back home knowing. They enjoy a happy life until Susan goes into premature labor. Webb drives to a nearby town and forces Dr. William James to come to Calico to help with the birth. Susan realizes that Webb intends to kill Dr. James to preserve their secret, so she warns the doctor, who escapes with the newborn, and Webb's Cadillac keys. Susan tells Webb that she knows he intended to kill the doctor and that he intentionally murdered her husband. Realizing the doctor will send the police after him, Webb drives away, using the car's spare keys a disgusted Susan at first hid, and then threw on the floor, leaving Susan alone in Calico. Webb finds the narrow track out of town blocked by his former police partner, who is paying him a surprise visit. While desperately trying to push his friend's reversing car with his own car's front bumper, Webb sees two police cars approaching so he heads for the hills on foot. After he refuses orders to surrender, a sheriff's deputy shoots him from afar.
Қалпына келтіру
"Проулер" тәуелсіз түсірілгендіктен, оны сақтап қалуға көмектесетін студия болған жоқ және ол "жетім туынды" деп есептелді. Кейбір уақыт өткен соң, тек бір-ақ көшірме қалды, ол нашарлап бара жатқан еді. Бірақ, Film Noir Foundation және UCLA кино және теледидар архиві бірлесіп фильмді қалпына келтіруге кірісті.
Since The Prowler was produced independently, there was no studio to help preserve it and it was considered "orphaned." After a time, there was only one print left, and this was deteriorating. However, the Film Noir Foundation and the UCLA Film and Television Archive partnered to restore the film.
Голливудтың қара тізімі
"Проулер" киносының бірнеше экипаж мүшелері Голливудтың қара тізімінен зардап шекті. Голливудтың ондығына кірген сценарийші Далтон Трамбо, досы Хьюго Батлер есімімен псевдоним қолдануға мәжбүр болды. Батлер де көп ұзамай қара тізімге енді, он екі жыл бойы елден тыс жерде жазып, өзі де псевдонимдерді пайдаланды. Режиссер Джозеф Лози ирониялық түрде және цензураға қарсылық ретінде Трамбоны радио ди-джейі Джон Гилврэйдің дауысы ретінде бейнеледі. Лози бұл фильмін түсіргеннен кейін өзі де көп ұзамай қара тізімге алынды.
Several crew members of The Prowler were adversely affected by the Hollywood Blacklist. Screenplay writer Dalton Trumbo, a member of the Hollywood 10, was forced to write under a pseudonym, using the name Hugo Butler, a friend of his. Butler would soon be blacklisted too, writing in exile for twelve years and using pseudonyms himself. In a twist of irony and a dig at censors, director Joseph Losey cast Trumbo as the voice of the radio DJ, John Gilvray. Losey would also be blacklisted shortly after directing the movie.
Өндіріс
Колумбия студиясымен келісімшартта жұмыс істейтін Эвелин Кейс өзіне ұсынылатын қызықты рөлдердің жетіспеуіне ұзақ уақыттан бері шағымданып келді. Horizon Pictures (United Artists үшін фильмнің продюсерлері) компаниясының Сэм Шпигель бұл әңгімені сатып алғанда, Horizon-дағы серіктесі Джон Хьюстон бұл жобаны оның бұрынғы әйелі Эвелин Кейске өте қолайлы деп ойлады. "Желмен бірге кеткендер" фильміндегі рөлімен әйгілі болғанымен, Кейс бұл рөлді және орындалуын өзінің мансабындағы ең жақсысы деп есептеді. Фильмде жұмыс істейтіндердің арасында Шпигель, Хьюстон және Лози ғана сценарийдің автордың қара тізімдегі Далтон Трамбо екенін білді.
Evelyn Keyes, under contract at Columbia, had long complained about the lack of challenging roles offered to her. When Sam Spiegel of Horizon Pictures (producers of the film for United Artists) bought this story, his partner at Horizon, John Huston, thought it would the perfect project for Keyes, his estranged wife. Although more famous for her role in Gone with the Wind, Keyes felt this to be the best role and best performance of her career. Of those working on the film, only Spiegel, Houston, and Losey knew that the screenwriter was the blacklisted Dalton Trumbo.
Шығару
"Проулер" 1951 жылдың 25 мамырында АҚШ-та кең экрандарға шықты.
The Prowler was theatrically released in the United States on 25 May 1951.
Сыни жауап
Фильмге сыншылар көбінесе жағымды баға берді. "Prowler" Rotten Tomatoes сайтында он сегіз рецензия негізінде 100% рейтингке ие. "Нью-Йорк Таймс" газетінде заманауи сын авторы оны "әсерлі драма" деп атады. Фильм сыншысы Деннис Шварц фильмді жоғары бағалап, былай деп жазды: "Бұл 'Қосымша өтемақы' тақырыбының сәл өзгеше нұсқасы бар тамаша ноир триллері, онда бұл жолы әйелді емес, ер адам әуесқойлыққа ие. Бұл Джозеф Лоузидің 1950 жылдардағы HUAC-тың қара тізімінен қашқаннан бұрын түсірген америкалық фильмі. Режиссердің мақсаты – әлеуметтік мәселелерді және таптық айырмашылықтарды көрсету. Олар мотивте маңызды рөл атқарады, сонымен қатар ноир жанрының дәстүрлі қараңғы мінез-құлқы мен сексуалдық бұзылыстарына толы. Сценарийдің авторы – қара тізімде болған жазушы Далтон Трумбо, оның есімі титрлерде көрсетілмеген." Леонард Мальтин фильмге 4 жұлдыздың 3-ін берді, операторлық жұмысын және өндіріс дизайнын жоғары бағалап, фильмді "көбінесе жаман және толығымен болжауға келмейтін" деп сипаттады.
Critical reception for the film has been mostly positive. The Prowler holds a 100% rating on Rotten Tomatoes based on eighteen reviews. In a contemporary review, The New York Times noted "an impressive drama." Film critic Dennis Schwartz liked the film, writing, "A neat noir thriller that has a slight variation on the Double Indemnity theme, this time it is the guy who is the seducer. This is a Joseph Losey American film, made before his self exile from the 1950s HUAC witch hunt days when he fled to England. It is the director's aim to highlight social issues and class differences. They will play a major role in the motif, adding to the usual noir ones of dark character and sexual misconduct. Dalton Trumbo, the blacklisted writer, is the uncredited co writer of the script." Leonard Maltin awarded the film 3 out of a possible 4 stars, praising its camerawork and production design and calling the film "unusually nasty and utterly unpredictable".