Кіріспе

Солтүстік Американың жергілікті мәдениеті шамамен б.з.д. 6500 және б.з. 200 жылдары аралығында.

Архаикалық Оңтүстік-Батыс – Солтүстік Американың Оңтүстік-Батыс аймағында б.з.д. 6500 жылдан б.з. 200 жылына дейін (шамамен) болған мәдениет.

Палео-индиялық дәуір

Бұған дейінгі палеоиндіан дәстүрі б.з.д. 10500 жылдан б.з.д. 7500 жылға дейін саналады. Архаикалық кезеңдегі Оңтүстік-Батыс Америка Құрама Штаттарын мәдени тұрғысынан екі жолмен анықтауға болады:
Егіншілік, керамика стилі және қоғамдық архитектура. Оңтүстік-Батыс халқының күнкөріс стратегиялары әртүрлі болды, олардың әрқайсысы өзінің ерекше тәсілдерін қолданды. Егілген дақылдардың ішінде жүгері, бұршақ және қабақ бар. Оңтүстік-Батыстағы ең ерте белгілі жүгері егісі шамамен б.з.д. 2100 жылға жатады. Егіншілік күнкөрісте маңызға ие болған сайын елді мекендер де үлкейді. Формалды әлеуметтік жіктелудің, ірі қалалардың, жазудың және монументалды архитектураның болмауы.

Қазіргі заманғы мәдени дәстүрлер

Оңтүстік-батыста көптеген қазіргі заманғы мәдени дәстүрлер бар, бірақ олардың негізгі төртеуі бар. Юман тілінде сөйлейтін халықтар, ішінде Пайпай, Хавасупай, Явапай, Валапай, Мохаве, Кечан, Марикопа, Типай Ипай, Кокопа және Килива халықтары. Олар Колорадо өзенінің аңғарында, жоталар мен Баха-Калифорнияда қоныстанған. О'одхам халықтары, соның ішінде Акимель О'одхам және Тохоно О'одхам. Олар Оңтүстік Аризона және Солтүстік Сонорада мекендейді. Пуэбло халықтары: Себетшілер мен Кочиз мәдениеттерінің ұрпақтары. Сондай-ақ, Хопи және Зуни халықтары да кіреді. Бұрын Төрт бұрышты аймақты мекендеген, бүгінде Нью-Мексикодағы Рио-Гранде аңғарында және Аризона мен Нью-Мексиконың батыс аймақтарында тұрады. Әр түрлі пуэблолар бірнеше тілдік отбасылардан шыққан, мүлдем бөлек тілдерде сөйлейді. Оңтүстік Атабаскалықтар: Апачи және Навахо халықтары. Олардың ата-тегі Канада мен Шығыс Аляскадағы Атабаска тілінде сөйлейтін халықтарға жетеді. Олар, шамамен, 12-16 ғасырларда оңтүстік-батысқа келген.