Кіріспе

Фламанд мүсіншісі Франсуа Дюкесной немесе Франс Дюкесной (12 қаңтар 1597 – 18 шілде 1643) – мансабының көп бөлігін Римде өткізген фламанд барокко мүсіншісі, онда ол "Il Fiammingo" ("Фламандец") деген атпен танымал болды. Оның идеалданған туындылары итальян барокко мүсінінің тыныш, сәл шектелген нұсқасын көрсетеді және көбінесе Бернинидің туындыларының күшті әсерлі және эмоционалды сипатымен салыстырылады, ал оның стилі Алгардидің мүсіндерімен үлкен байланысқа ие.

Алғашқы жылдар

Дукесной Брюссельде дүниеге келген. Фландриядан шыққан Дукеснойді итальяндықтар Il Fiammingo, ал француздықтар François Flamand деп атады. Оның әкесі, үлкен Джером Дюкесной, Брюссельдегі Маннекен Пис фонтанының мүсіншісі (1619), Архигерцогиня Изабелла мен Архигерцог Альберттің, Төменгі елдердің губернаторының сарай мүсіншісі болған. Скульптор Жером Дюкесной кіші інісі болды. Алғашқы өмірбаяншылардың айтуынша, 1618 жылы Дюкесной Римге келген кезде, ол ежелгі мүсіндерді егжей-тегжейлі зерттеді, олардың қалай құйылғандығын анықтау үшін атты Маркус Аврелий мүсініне көтерілді, немесе Неми көліндегі Диананың қасиетті орнына саяхат жасады. 1624 жылы Николя Пуссен, оның классикалық стильдегі, эмоционалдық тұрғыдан бейтарап бейнелеу тәсілімен бөліскен, Римге келді, және екеуі де бірге тұрды. Екеуі де Кассиано дал Поццоның демеушілік шеңберіне кірді. Олар Бернинидің театрлық бароккосына қарсы идеалды экспрессивті бейнелердің канонын жасады. Заманауи сыншылар, мысалы Джованни Беллори, 1672 жылғы «Заманауи суретшілер, мүсіншілер және сәулетшілердің өмірі» еңбегінде Дукеснойдің өнерін қазіргі заманғы мүсінді ежелгі римдік мүсіннің сапасына қайтару деп мақтады. Беллоридың айтуынша, Дукесной өзінің «Санта-Сузанна» мүсінімен «қазіргі заманғы мүсіншілерге киімді бейнелердің үлгісін қалдырды, оны ең ұлы ежелгі мүсіншілерге теңестірді». Дукеснойдің алғашқы жұмыстарының арасында Вилла Дориа Памфили үшін жасалған басрельефтік путтилер бар. Замандастарының стильдік тәсілдеріндегі қарама-қайшылыққа қарамастан, Дукесной Бернинимен бірге, басқалармен бірге, Петір шіркеуі үшін (1624–1633 жылдары) балдахинге гүл шоқтарын ұсынатын періштелердің дизайнында жұмыс істеді. Төрт періште толығымен Дукеснойдің жұмысы, және бұл жұмыс оған болашақ тапсырыстарды әкелді.

Санта-Сузанна мүсіні

Дукеснойдің классикалық стильдегі Әйгерім Сүзаннасы (1629) әулиені бір жағынан тартымды, екінші жағынан мәрмәр жамылғылардың астында ашық көрсетеді – "мүшелерінің таза көлемі соншалықты анық көрінеді" (Беллори). Бұл Траянның Рим форумының алдындағы Санта-Мария-ди-Лорето шіркеуі үшін әртүрлі мүсіншілер жасаған дін қызметкерлерінің бейнеленген төрт мүсінінің бірі (1630–33). Сыншылар бұл мүсіннің тегіс беттерін, Дюкесной оған сіңірген жұмсақтығы мен әдемілігін атап өтті. Оның көздеріндегі бос қарауда бір түрлі рухани билік сезіледі. Бұл мүсін 18 ғасырға дейін көпке танылмаған, бірақ Гиллем Кустоудың мәрмәр көшірмесі Парижге жіберілгеннен кейін (1739) Дюкеснойдің Сүзаннасы ең бағаланатын заманауи мүсіндердің қатарына енді.