Қытай саксофонисі Лю Юань және джаз жолы

Кіріспе

Қытай музыканты Лю Юань (劉元, жазылуы: Liú Yuán; 1960 жылдың 1 қаңтарында Пекин, Қытайда туған) – тенор және баритон саксофонда, сондай-ақ суона деп аталатын қытайлық үрмелі аспапта ойнайтын қытай музыканты.

Өмірбаян

Оның әкесі суонада ойнайтын, бұл дәстүрлі қытайлық үрмелі аспап, сонымен қатар Людің алғашқы аспабы болды. Шамамен сегіз жасында ол мемлекеттік балалар музыка тобында өнер көрсетумен айналыса бастады. Суонаны оқуын Пекин өнер мектебінде жалғастырып, 19 жасында бітірді, сосын «Бейжің ән және би тобы» деп аталатын данвейге (жұмыс бірлігіне) қабылданды. Осы топпен Лю Қытайдың ішінде де, сыртында да саяхаттау мүмкіндігіне ие болды. 1978 және 1980 жылдары топ Еуропаға гастрольдік сапармен барды, Румыния, Франция, Швейцария және басқа да елдерде өнер көрсетті. Румынияда, Венгрия шекарасына жақын қалада Лю және бірнеше досы джазды алғаш рет тікелей орындауды тыңдаған кафеге барды:

«Біз бір түні тамақтануға барған кафеде музыка тобы өнер көрсетті, - деп еске алады ол. - Олар джаз ойнады. Саксофондары мен басқа да аспаптары болды, жалпы джаз еді. Сонда біз…» Лю естелікке беріліп, демік алып тұрды. «Ай-ай!» Лю осы музыка түріне, әсіресе саксофонға ғашық болды. 1984 жылы ол саксофон сатып алып, уақыт өте келе джаз ойнау дағдысын жетілдірді. Джаз жазбалары сирек кездесетін, сондықтан бастапқыда оның тек Гровер Вашингтонның кішісінің бір таспасы болды, оны зерттеп үйренді. 1980 жылдары ол Қытайдың алғашқы рок-жұлдызы Цюй Цзяньнің (Бейжің ән және би тобының мүшесі) қосалқы тобы ADO-ның негізін қалаушылардың бірі болды, бұл оған да атақ әкелді. 1992 жылы ол Тайваньның «Парсыздардың шаңы» фильмінің саундтрегіне аспаптық шығармасын қосты. Лю негізгі аспаптары ретінде тенор және баритон саксофондарды пайдаланады, бірақ Цюй Цзяньнің тобындағы кейбір әндер үшін суонаның модернизацияланған нұсқасын да қолданады, ол әлі де орындауда. Ол 1985 жылғы «Есімде қалған ештеңе жоқ» (一无所有; пиньинь: Yì Wú Suǒ Yǒu) әнінде, сондай-ақ Куйдің 1994 жылғы «Қызыл тудың астындағы доптар» (Hongxi xia de Dang) альбомында модернизацияланған үлкен клавишалы суонаны қолданды. 1999 жылдың мамыр айында Лю өзінің туған қаласы Пекиндегі CD Cafe (немесе CD Jazz Cafe) джаз клубының директоры болды, онда ол өзінің Лю Юань джаз квартетімен үнемі өнер көрсетеді. Ол 1990 жылдардың ортасында Кафеде өнер көрсетуді бастады, сол кезде Цюй Цзяньнің тобының қоғамдық өнер көрсетулеріне тиісінше тыйым салынған еді. Квартеттің демалыс күндері өткізетін джем-сессиялары көбінесе таңғы сағат 3-ке дейін немесе одан да кешкі уақытқа дейін созылатын. Оның квартетіне Беркли музыка мектебінің түлегі болған Жапониядан келген талантты джаз барабаншысы кірді. 2006 жылы Лю балалық шақтағы досы Ли Ёнсянмен бірлесіп, Пекиннің Хухай ауданында East Shore Jazz Cafe джаз-барын ашты. Бұл орын Қытай мен шетелден келген джаз орындаушыларын қабылдайды, ал ол әлі де демалыс күндері сол жерде өнер көрсетеді. Людің есімі көбінесе «Юар» деп айтылады (Бейжің диалектісінде «Юань» деп айтылады).

"There was a music group that performed," he recalls, "in a cafe where we went to eat one night. It was jazz. They had a sax, and things like that, and it was jazz. And we said " Liu sucks in his breath at the memory. " aiyo!" Liu became enamored of this form of music, and, in particular, the saxophone. In 1984 he was able to purchase a saxophone and, over time, gradually acquired skill playing jazz. Jazz recordings were scarce, and at first he had only a single tape, by Grover Washington, Jr., to study. Also in the 1980s he was a founding member of ADO, the backing band for China's first rock star, Cui Jian (a fellow performer in the Beijing Song and Dance Troupe), for which he also acquired fame. He also contributed an instrumental piece to the 1992 Taiwanese movie Dust of Angels soundtrack. Liu favors the tenor and baritone saxophone as his primary instruments, though he also uses a modernized version of the suona for some songs in Cui Jian's band, in which he still performs. He made use of a modernized large keyed suona in the 1985 song "Nothing to My Name" (一无所有; pinyin: Yì Wú Suǒ Yǒu), as well as on Cui's 1994 album Balls under the Red Flag (Hongxi xia de Dang). In May 1999 Liu became the manager of a jazz club called CD Cafe (or CD Jazz Cafe) in his home city of Beijing, where he performs regularly with his Liu Yuan Jazz Quartet. He began performing at the Cafe in the mid 1990s, when public performances by Cui Jian's group were effectively banned. Weekend jam sessions by the quartet frequently ran until 3 am or later. His quartet included a talented jazz drummer from Japan, who was an alumnus of the Berklee School of Music. In 2006, Liu partnered with childhood friend Li Yongxian to open the East Shore Jazz Cafe, a jazz bar in Beijing's Houhai district. The venue plays host to jazz artists from around China and abroad, and he still performs there himself on weekend nights. Liu's given name is frequently pronounced "Yuar" (the Beijing dialect pronunciation of "Yuan").