Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жулука – Оңтүстік Африкалық Джонни Клегг пен Сифо Мчуну құрған музыкалық топ. "Жулука" зулу тілінде "тер" деген мағынаны білдіреді және Мчунуға тиесілі бұқаның аты болған. Топ апартеидке қарсы үлкен халық қозғалысымен тығыз байланысты болды.
Juluka was a South African band formed by Johnny Clegg and Sipho Mchunu. Juluka means "sweat" in Zulu, and was the name of a bull owned by Mchunu. The band was closely associated with the mass movement against apartheid.
Тарих
14 жасында Клегг зулу көше музыканты Чарли Мзиламен танысты, ол оған келесі екі жыл бойы зулу музыкасы мен биін үйретті. 1969 жылы Джонни Клегг пен Сифо Мчуну Йоханнесбургте кездесті, жас Сифо жұмыс іздеп келген болатын. 18 жасар Мчуну 16 жасар Клеггті гитара сайысына шақырды, олар дос болып кетті. Ұзақ уақыт өтпей, олар көшеде және апартеид тұсында көпшілікке жарияланбаған бірнеше орындарда бірге өнер көрсетті. Олар өздерін жасырып жүрді, олардың табысы дәстүрлі жарнама емес, ауыздан ауызға тарады. Клеггтің өзі бірнеше рет полиция ұстап, қызметі үшін және топтың өлеңдері үшін ұрып-сапалады. Кейбір сарапшылар үшін Juluka – апартеидтің нәсілдік бөлінуіне қарсы күресте ең үлкен жетістікке жеткен топ. Өнер көрсету кезінде топтың ақ және қара терілі мүшелері сахнаға дәстүрлі зулу киімінде шығып, зулу және ағылшын тілдерінде ән айтып, бірге зулу биін орындады. 1976 жылы Клегг пен Мчуну Johnny & Sipho атымен "Woza Friday" атты тұңғыш синглын шығарды, үш жылдан кейін сыншылар жоғары бағалаған "Universal Men" атты Juluka тобының тұңғыш альбомы жарық көрді. Альбомның поэтикалық өлеңдеріне Джон Бергердің "Жетінші адам", Пабло Неруда және Жан-Поль Сартрдің шығармалары үлкен әсер етті. 1981 жылдың соңында олар "African Litany" атты екінші альбомын шығарды. Альбомның жетекші синглы "Impi", зулулардың Исандлвана шайқасында британдық отарлық әскерін жеңгені туралы саяси мәтіні үшін Оңтүстік Африка радиосында тыйым салынды, бірақ астыртын танымал болды. Қазіргі Оңтүстік Африкада ол көбінесе ұлттық спорт командаларымен байланысты. 1982 және 1983 жылдары олар Еуропа мен Солтүстік Америкада сәтті гастрольдік сапарлар жасады. Алайда 1983 жылдың маусым айында британдық "NME" музыка журналы олардың бастапқыда Музыканттар одағы тарапынан тыйым салынғанын хабарлады, себебі "Оңтүстік Африкада жұмыс істейтін біздің топтардың біреуін мақұлдау мүмкін болмағандықтан, алмасу мүмкіндігі де жоқ". Тыйым ақырында алынып тасталды, ал топ гонорарын қайырымдылыққа аударды. Оңтүстік Африкада Juluka Radio Bantu радиосы тарапынан да тыйым салынды, бұл радиостанция үкімет мақұлдаған және қара нәсілді халыққа арналған. Олар Клеггтің күш-жігерін "зулулар мен олардың мәдениетіне жасалған құрметсіздік" деп есептегендіктен, Juluka-ның музыкасын орындаудан бас тартқан деген күдік бар. 1985 жылы Мчуну өзінің туған жеріне, Натальға, отбасына көмектесу үшін көшіп кеткенде топ тарады. Клегг жаңа топ құрды – Savuka, олармен ол одан да үлкен халықаралық жетістіктерге қол жеткізді. Алайда 1997 жылы екі дос бірлесіп "Ya Vuka Inkunzi" альбомын шығарды, кейін ол "Crocodile Love" деп аталды. Бұл альбом "Universal Men", "African Litany", "Work for All" және "Scatterlings" сияқты Juluka тобының алғашқы альбомдарының сыншылар тарапынан жоғары бағасын алмады.
At the age of 14, Clegg met Zulu street musician Charlie Mzila, who taught him Zulu music and dancing over the following two years. In 1969 Johnny Clegg and Sipho Mchunu met in Johannesburg when young Sipho went there to find work. The 18 year old Mchunu challenged the 16 year old Clegg to a guitar contest, and the two became friends. Soon, they were performing together on the streets and in what few other unofficial venues a multi racial band could safely play in under apartheid. They were forced to keep a low profile and their success came from word of mouth instead of through traditional publicity. Clegg himself was arrested and beaten up by the police on several occasions for his activities, and also for the band's lyrics. For some commentators, Juluka was the band that had the greatest success in challenging the racial separateness of Apartheid. When performing, both black and white band members would appear on stage in traditional Zulu dress and perform the traditional Zulu dance together while singing in Zulu and English. In 1976, Clegg and Mnchunu released their debut single, "Woza Friday" as Johnny & Sipho, followed three years later by the debut Juluka album, the critically acclaimed Universal Men. The album's poetic lyrics were strongly influenced by John Berger's A Seventh Man as well as Pablo Neruda and Jean Paul Sartre. Expanding to a quintet, they released a second album, African Litany, in late 1981. The album's lead single, "Impi", with its pointedly political lyrics about a defeat of the colonial British army by the Zulus at the Battle of Isandlwana, was banned by South African radio but became an underground hit. In contemporary South Africa it is often associated with national sports teams. The album garnered them their first international attention, and they were able to successfully tour in Europe and North America in 1982 and 1983. However, in June 1983, the British music magazine, NME, reported that they were initially banned by the Musicians Union as, "since it would not be possible to approve one of our bands working in South Africa, there is no possibility of an exchange". The ban was eventually lifted, with the group donating their fees to charity. In South Africa, Juluka was also banned by Radio Bantu, a government approved radio station for the black population, which allegedly refused to play Juluka's music, because Clegg's efforts were seen as "an insult to the Zulu and their culture". The group disbanded in 1985 when Mchunu moved back to the farm where he was born in Natal to take care of his family. Clegg went on to form a new band, Savuka, with whom he achieved even greater international success. In 1997, however, the two friends came back for a final album together, Ya Vuka Inkunzi later released as Crocodile Love. It did not receive the critical acclaim of early Juluka albums like Universal Men, African Litany, Work for All and Scatterlings.
Музыка
Джулуканың музыкасына енгізілген стильдер – масканда және мбаканга, екеуі де Оңтүстік Африкаға тән, сондай-ақ батыс халық және рок музыкасы. Топ гитарадан және дәстүрлі зулу аспаптарынан бөлек, саксофон сияқты түрлі аспаптарды қолданды, кейіннен синтезаторлар да пайда болды. Кейінірек жазылған әндерінде нгома биі де жиі кездеседі. Джулуканың музыкасы, бір жағынан "дәстүрлі" және "жабайы" ал екінші жағынан "батыс" және "цивилизацияланған" деген стереотиптік қарым-қатынастарды жойды. Топ мұны әндерінің гармониясында, ырғағында, формасында және басқа да элементтерінде батыс және зулу мәдениетін еске түсіретін музыкалық элементтерді шебер үйлестіре отырып іске асырды.
The styles incorporated into Juluka's music are maskanda and mbaqanga, both of which are native to South Africa, and western folk and rock. The band employed various instruments besides the guitar and traditional Zulu instruments, such as the saxophone and, later, synthesizers. Ngoma dancing featured in some of their later songs. Juluka's music undermined the stereotypic correlations of 'traditional' and 'primitive' on the one hand, and 'Western' and 'civilised' on the other. The band accomplished this through sophisticated blendings of musical elements that evoked 'Western' and Zulu culture in their songs' harmonies, rhythms, forms and more.