Кіріспе

Жулука – Оңтүстік Африкалық Джонни Клегг пен Сифо Мчуну құрған музыкалық топ. "Жулука" зулу тілінде "тер" деген мағынаны білдіреді және Мчунуға тиесілі бұқаның аты болған. Топ апартеидке қарсы үлкен халық қозғалысымен тығыз байланысты болды.

Тарих

14 жасында Клегг зулу көше музыканты Чарли Мзиламен танысты, ол оған келесі екі жыл бойы зулу музыкасы мен биін үйретті. 1969 жылы Джонни Клегг пен Сифо Мчуну Йоханнесбургте кездесті, жас Сифо жұмыс іздеп келген болатын. 18 жасар Мчуну 16 жасар Клеггті гитара сайысына шақырды, олар дос болып кетті. Ұзақ уақыт өтпей, олар көшеде және апартеид тұсында көпшілікке жарияланбаған бірнеше орындарда бірге өнер көрсетті. Олар өздерін жасырып жүрді, олардың табысы дәстүрлі жарнама емес, ауыздан ауызға тарады. Клеггтің өзі бірнеше рет полиция ұстап, қызметі үшін және топтың өлеңдері үшін ұрып-сапалады. Кейбір сарапшылар үшін Juluka – апартеидтің нәсілдік бөлінуіне қарсы күресте ең үлкен жетістікке жеткен топ. Өнер көрсету кезінде топтың ақ және қара терілі мүшелері сахнаға дәстүрлі зулу киімінде шығып, зулу және ағылшын тілдерінде ән айтып, бірге зулу биін орындады. 1976 жылы Клегг пен Мчуну Johnny & Sipho атымен "Woza Friday" атты тұңғыш синглын шығарды, үш жылдан кейін сыншылар жоғары бағалаған "Universal Men" атты Juluka тобының тұңғыш альбомы жарық көрді. Альбомның поэтикалық өлеңдеріне Джон Бергердің "Жетінші адам", Пабло Неруда және Жан-Поль Сартрдің шығармалары үлкен әсер етті. 1981 жылдың соңында олар "African Litany" атты екінші альбомын шығарды. Альбомның жетекші синглы "Impi", зулулардың Исандлвана шайқасында британдық отарлық әскерін жеңгені туралы саяси мәтіні үшін Оңтүстік Африка радиосында тыйым салынды, бірақ астыртын танымал болды. Қазіргі Оңтүстік Африкада ол көбінесе ұлттық спорт командаларымен байланысты. 1982 және 1983 жылдары олар Еуропа мен Солтүстік Америкада сәтті гастрольдік сапарлар жасады. Алайда 1983 жылдың маусым айында британдық "NME" музыка журналы олардың бастапқыда Музыканттар одағы тарапынан тыйым салынғанын хабарлады, себебі "Оңтүстік Африкада жұмыс істейтін біздің топтардың біреуін мақұлдау мүмкін болмағандықтан, алмасу мүмкіндігі де жоқ". Тыйым ақырында алынып тасталды, ал топ гонорарын қайырымдылыққа аударды. Оңтүстік Африкада Juluka Radio Bantu радиосы тарапынан да тыйым салынды, бұл радиостанция үкімет мақұлдаған және қара нәсілді халыққа арналған. Олар Клеггтің күш-жігерін "зулулар мен олардың мәдениетіне жасалған құрметсіздік" деп есептегендіктен, Juluka-ның музыкасын орындаудан бас тартқан деген күдік бар. 1985 жылы Мчуну өзінің туған жеріне, Натальға, отбасына көмектесу үшін көшіп кеткенде топ тарады. Клегг жаңа топ құрды – Savuka, олармен ол одан да үлкен халықаралық жетістіктерге қол жеткізді. Алайда 1997 жылы екі дос бірлесіп "Ya Vuka Inkunzi" альбомын шығарды, кейін ол "Crocodile Love" деп аталды. Бұл альбом "Universal Men", "African Litany", "Work for All" және "Scatterlings" сияқты Juluka тобының алғашқы альбомдарының сыншылар тарапынан жоғары бағасын алмады.

Музыка

Джулуканың музыкасына енгізілген стильдер – масканда және мбаканга, екеуі де Оңтүстік Африкаға тән, сондай-ақ батыс халық және рок музыкасы. Топ гитарадан және дәстүрлі зулу аспаптарынан бөлек, саксофон сияқты түрлі аспаптарды қолданды, кейіннен синтезаторлар да пайда болды. Кейінірек жазылған әндерінде нгома биі де жиі кездеседі. Джулуканың музыкасы, бір жағынан "дәстүрлі" және "жабайы" ал екінші жағынан "батыс" және "цивилизацияланған" деген стереотиптік қарым-қатынастарды жойды. Топ мұны әндерінің гармониясында, ырғағында, формасында және басқа да элементтерінде батыс және зулу мәдениетін еске түсіретін музыкалық элементтерді шебер үйлестіре отырып іске асырды.