Кіріспе

Бразилиялық зерттеуші, әлеуметтік белсенді және этнограф (1940 жылы туған). Сидней Феррейра Посуэло (19 сәуірде 1940 жылы Сантос-Дюмонт қаласында туған) – Бразилияның қалған оқшауланған жергілікті халықтары туралы ең білікті маман болып саналатын бразилиялық зерттеуші, әлеуметтік белсенді және этнограф.

Өмір және мансап

Сидней Посуэло мансабын әйгілі Виллас Боас ағайындарына Сингу өзені аймағындағы жергілікті халықтар арасындағы жұмысына көмектесуден бастады. Кейіннен ол FUNAI (Бразилияның Ұлттық үнділік қоры) –дегі Оқшауланған түпкілікті халықтар департаментінің (Departamento de Indios Isolados) директоры болды. Амазонканың ең оқшауланған аймақтарында жұмыс істеп, Посуэло көптеген экспедицияларға жетекшілік етіп, Бразилиядағы оқшауланған тайпалармен байланысқа түсті, оларды сыртқы адамдардан қорғау мақсатында. Ол FUNAI-дің бірнеше лауазымды қызметкерлерін өлтірген Корубо тайпасымен бейбіт қарым-қатынасты қайта орнатуға жауапты болды. 2006 жылдың 24 қаңтарына дейін ол FUNAI-дің Белгісіз тайпалар департаментінің басшысы болды, бұл департамент оқшауланған тайпалардың жерін және өмір салтын жаулап алушы қоныс аударушылардан қорғауға жауапты мемлекеттік мекеме. Бірнеше күн бұрын ол FUNAI директоры Мерсио Перейра Гоместің бразилиялық үндістердің жері тым көп деген пікірін сынап, Гоместі "фермерлерге, жерді тартып алушыларға, кеншілерге және орман шаруашылығымен айналысушыларға" теңеген болатын. Содан кейін Посуэло лауазымынан босатылды. Посуэло оқшауланған тайпаларды қорғау жөніндегі күш-жігерін үкіметтік емес Instituto Indigenista Interamericano арқылы жалғастыруда.

Белсенділік

2022 жылғы сұхбатында Посуэло сол кездегі президент Жаир Болсонароның түпкілікті халықтарды қорғауға қатысты ұстанымын сынап, оның басшылығымен жергілікті жерлерге заңсыз басып кірулер көбейгенін айтты. Сұхбатында Посуэло: «Түпкілікті халықтар Бразилия тарихында қазіргідей қиын жағдайға ешқашан тап болған емес» деді және Болсонароны «қылмыскерлер мен жерге заңсыз енгендерге жалтақтап, оларды қорғап отыр» деп айыптады. 2022 жылғы Бразилиядағы жалпы сайлауға дейін Посуэло Луис Инасио Лула да Силваның өткеніне қатысты кейбір мәселелері бар екенін, бірақ ол сайланса, бразилиялық түпкілікті халықтардың жағдайын жақсартады деп үміттенедін мәлімдеді.

Тану

Өзінің көптеген еңбегі үшін Сидней көптеген сыйлықтар алды, соның ішінде Ұлттық географиялық қоғамның, 1998 жылы Бартоломеу де лас Касастың құрмет белгілері, Корольдік географиялық қоғамның алтын медалі, Time Kids журналының "Жер шарының батыры" атағы, сондай-ақ Біріккен Ұлттар Ұйымының 2001 жылғы "Жыл батыры". 60 жыл бойы еңбек еткен бразилиялық Посуэло бұрын ешқашан ақ адамдармен кездеспеген жеті тайпамен байланыс орнатты, Бразилия аумағының шамамен 15 пайызын жергілікті қауымдар үшін қорғалатын аймақтар деп белгілеуге жауапты болды, ал кейіннен оларды қорғау мақсатында олармен байланыс жасамаудың кері және революциялық саясатын қабылдады. Ол қолға мачете алып, академиялық білімі болмаса да этнограф атанды және жылдар бойы орман ішінде жергілікті халықтармен бірге өмір сүрді. Посуэло көп жылдар бойы Бразилияның Ұлттық үндістер бюросы FUNAI-дегі оқшауланған үндістер бөлімінде жұмыс істеді және оған жетекшілік етті. Оның еңбегі оны осы саладағы ең авторитетті маманға, Амазония аймағындағы жергілікті тайпалардың өкіліне және әлемдегі ең құрметті және марапатталған белсенділердің біріне айналдырды. Оның қатысуы болмаса, ондаған тайпалар құрып кетер еді. Посуэло – National Geographic жазушысы Скотт Уоллестің "Жеңілмейтіндер: Амазонияның соңғы байланыс жасамаған тайпаларын іздеу" (2011) кітабының басты кейіпкері. Кітапта 2002 жылы Посуэло басшылығымен өткен 76 күндік экспедиция туралы айтылады, мақсаты – Валле-ду-Жавари үнді қорығында тұратын "Жебешілер тайпасының" жағдайына анықдық әкелу.