Кіріспе
Шотландиядағы Келти (шотланд гаэл. Cailtidh) – Шотландияның Фиф аймағында орналасқан бұрынғы көмір өндіруші ауылы. Фифтің ежелгі кен өндіру аймағының ортасында, Фиф/Кинросс округінің шекарасында жатыр және шамамен 6000 тұрғыны бар. 1970-жылдардың соңы мен 1980-жылдардың басында көмір өндіру саласы жұмыс істеп тұрғанда халық саны 9000-ға жуық болған.
Kelty (Scottish Gaelic: Cailtidh) is a former coal mining village located in Fife, Scotland. Lying in the heart of the old mining heartlands of Fife, it is situated on the Fife/Kinross shire boundary and has a population of around 6,000 residents. This was nearer to 9,000 when the coal mining industry was still operational in late 1970s and early 1980s.
Шығу тегі
Ауылдың атауының шығу тегі біршама белгісіз. Ол шотландтық гэль тіліндегі «орман» немесе «тоғай» дегенді білдіретін coillte немесе coilltean сөзінен туындаған болуы мүмкін, немесе ол гэль тіліндегі cailtidh сөзінен, ерте гэль тіліндегі *caleto dubron сөзінің қысқартылған түрінен, «қатаң су» дегенді білдіреді. Қай жағдайда болса да, бұл бастапқыда пикт аты болған, кейіннен гэль тіліне бейімделген. Қала 1850 жыл шамасында аймақтағы бірнеше көмір шахталарымен байланысты шахта қаласы ретінде пайда болды, көбінесе «Файф Коал Компани» компаниясына тиесілі болды және 1930 жылға дейін шахталардың өсуімен кеңейе берді. Келти Эдинбург пен Перт арасындағы басты жолдың, М90 тас жолының жанында орналасқан, нәтижесінде соңғы бес жылда Эдинбургке жұмысқа барушылар үшін көптеген үйлер салынды. Келтиде екі бастауыш мектеп бар: Сент-Жозеф және Келти бастауыш мектебі. Бастауыш мектептен кейін оқушылардың көпшілігі Кауденбиттегі Бейт орта мектебіне немесе Данфермлиндегі Сент Колумба орта мектебіне, жергілікті Рим-католик мектебіне барады. Келтиде сонымен қатар заманауи қоғамдық орталық және заманауи кітапхана бар. Жергілікті футбол командасы – «Келти Хартс». 2022 жылы олар Лига 2 чемпионы ретінде бірінші рет Бірінші лигаға жол алды.
Шіркеу
Келти Беат (Коуденбеат) прихотының бір бөлігі болды және 1894 жылы квад сакра миссиялық шіркеуі салынды. 1897 жылы миссиялық шіркеуге жаңартылып, оның пасторы Джордж Хантер 1903 жылы Ливерпульге кетті. Оның орнына 1919 жылы Кальдербанкке кеткен Уильям Хендерсон Адам келді, ал оны Уильям Томсон алмастырды. 1925 жылы ол Коуденбеаттан бөлініп, жеке приход мәртебесіне ие болды.
Соғыс ескерткіші
Соғыс ескерткіші 1921 жылы орнатылды және оны мүсінші Уильям Бирни Ринд жасаған.
Спорт
Кельти Хартс 2022 жылы Шотландияның екінші лигасының жеңімпазы атанды, ал 2021 жылы Лоуленд лигасынан жоғары дивизионға өтті.
Блэрдам үйі
Блэрдам үйі, Келтидің солтүстігінде, бірақ М90 тас жолының батыс жағында орналасқан, Адам отбасының – Уильям Адам, Роберт Адам, Джон Адам, Блэр Адамның Уильям Адам, Чарльз Адам сияқты мүшелерінің ұзақ жылдар бойы тұрған үйі болды.